Doanh nghiệp Việt Nam có khách hàng hoặc cổ đông ở EU, Nhật, Mỹ ngày càng hay được hỏi về mua sắm xanh và dữ liệu ESG. Nhiều nhãn hàng quốc tế yêu cầu nhà cung cấp chia sẻ số liệu phát thải, và chi tiêu mua hàng là đầu vào của phát thải Phạm vi 3 (Scope 3), nhóm 1: hàng hóa và dịch vụ mua vào.

UNSPSC không phải bộ tiêu chí ESG. Trong mã không có thuộc tính "xanh" hay lượng carbon. Nhưng UNSPSC là cách tốt để chia chi tiêu thành các nhóm hàng có ý nghĩa, rồi gắn hệ số phát thải cho từng nhóm. Trang này hướng dẫn dùng UNSPSC làm cầu nối giữa dữ liệu mua hàng và báo cáo ESG.

Vì sao dùng UNSPSC để phân nhóm chi tiêu

  • Dùng chung cho mọi ngành: không phải tự xây bộ phân loại nội bộ.
  • Có cấp bậc: cộng dồn từ Cấp hàng hóa lên Cấp ngành để báo cáo tổng, và đi ngược xuống để tìm nhóm phát thải lớn.
  • Tách được hàng và dịch vụ, tách được phương thức vận tải: rất quan trọng vì hệ số phát thải khác nhau nhiều.

Nhiều cơ sở dữ liệu hệ số phát thải theo chi tiêu dùng bộ phân ngành riêng (ví dụ theo ngành kinh tế), không theo UNSPSC. Vì vậy bạn thường phải tự lập bảng ánh xạ từ Cấp nhóm UNSPSC sang nhóm của cơ sở dữ liệu mình chọn, và ghi rõ cách ánh xạ để bên kiểm tra đối chiếu. So sánh UNSPSC với các bộ mã khác xem UNSPSC, CPV và NAICS.

Nhóm hàng cần chú ý khi tính phát thải

Các bước triển khai

  1. Gom dữ liệu mua hàng của cả năm tài chính từ mọi đơn vị và gán mã ít nhất đến Cấp nhóm cho toàn bộ đơn đặt hàng.
  2. Chọn cơ sở dữ liệu hệ số phát thải phù hợp với thị trường và yêu cầu của khách, rồi lập bảng ánh xạ từ Cấp nhóm UNSPSC sang nhóm của cơ sở dữ liệu đó.
  3. Tính phát thải nhóm 1 Phạm vi 3: chi tiêu nhân với hệ số của từng nhóm.
  4. Tìm các nhóm chiếm phần lớn phát thải và ưu tiên làm việc với nhà cung cấp của các nhóm đó để có số liệu thực tế thay cho hệ số ước tính.
  5. Lưu thuộc tính bền vững cạnh mã UNSPSC trên dữ liệu vật tư: số chứng nhận, ngày hết hạn, tỷ lệ vật liệu tái chế, điểm đánh giá nhà cung cấp.
  6. Lập báo cáo theo bộ tiêu chuẩn khách hoặc nhà đầu tư yêu cầu.

Những chỗ báo cáo ESG hay sai

  • Coi UNSPSC là "dữ liệu ESG có sẵn". UNSPSC chỉ phân loại chi tiêu. Chứng nhận, phát thải, rủi ro xã hội phải lưu riêng.
  • Chỉ dùng Cấp ngành cho toàn bộ Phạm vi 3. Quá thô. Trong cùng Cấp ngành 12, hệ số phát thải giữa các nhóm hóa chất có thể chênh nhau rất nhiều.
  • Lẫn thiết bị năng lượng với mua điện. Tấm pin là thiết bị ở Cấp ngành 26. Hợp đồng mua điện là dịch vụ.
  • Không gán mã cho phí vận tải. Chi phí logistics thường bị bỏ sót, làm thiếu một phần đáng kể phát thải. Xem vận tải, logistics.
  • Ghi chứng nhận mà không lưu bằng chứng. Thiếu số chứng nhận và ngày hết hạn, bên kiểm tra có thể không chấp nhận.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp nhỏ chưa phải báo cáo ESG nên bắt đầu từ đâu?

Nếu bạn xuất khẩu hoặc bán cho khách FDI đang phải báo cáo, khách có thể hỏi số liệu của bạn. Bắt đầu với Cấp ngành và Cấp nhóm là đủ, chưa cần đến Cấp hàng hóa.

Lấy hệ số phát thải cho từng mã UNSPSC ở đâu?

Chúng tôi chưa thấy bảng chính thức nào ánh xạ UNSPSC sang hệ số phát thải. Mỗi cơ sở dữ liệu hệ số dùng cách phân nhóm riêng, nên thường phải tự ánh xạ và ghi lại phương pháp. Phần tích hợp dữ liệu xem UNSPSC trong ERP và SAP.

Xem thêm

Danh mục