Mã UNSPSC 85870000 — Can thiệp và thủ thuật chẩn đoán hình ảnh theo vùng giải phẫu hoặc hệ cơ quan (Imaging interventions or procedures by anatomical region or system)
Family 85870000 (English: Imaging interventions or procedures by anatomical region or system) là nhóm UNSPSC tập hợp các can thiệp và thủ thuật chẩn đoán hình ảnh (imaging interventions / imaging procedures) được phân loại theo vùng giải phẫu (anatomical region) hoặc hệ cơ quan (organ system). Family này nằm trong Segment 85000000 Healthcare Services và được ánh xạ tương ứng với mã B trong Bảng phân loại bệnh quốc tế ICD-10 PCS (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) do Tổ chức Y tế Thế giới ban hành.
Trong bối cảnh mua sắm và đấu thầu dịch vụ y tế tại Việt Nam, family 85870000 được dùng để phân loại các gói dịch vụ chụp chiếu, can thiệp hình ảnh cận lâm sàng theo từng vùng cơ thể — từ hệ thần kinh trung ương, hệ tim mạch cho đến các khoang ngực và thân mình — giúp đơn vị mua sắm xác định đúng phạm vi dịch vụ cần đặt thầu.
Định nghĩa #
Family 85870000 bao gồm toàn bộ các thủ thuật và can thiệp hình ảnh y khoa được tổ chức theo nguyên tắc phân vùng giải phẫu hoặc hệ cơ quan. Khác với cách phân loại theo phương thức kỹ thuật (ví dụ: X-quang, MRI, siêu âm), family này lấy vùng giải phẫu làm trục phân loại chính, sau đó mới đến loại thủ thuật được thực hiện trên vùng đó.
Định nghĩa UNSPSC dẫn chiếu trực tiếp từ ICD-10 PCS Section B — Imaging, trong đó mỗi thủ thuật được mã hóa theo cấu trúc: Section (B) → Body System → Root Type → Body Part → Contrast → Qualifier → Qualifier. Family 85870000 trong UNSPSC phản ánh cấu trúc phân tầng này, với mỗi class con tương ứng một Body System hoặc nhóm vùng giải phẫu.
Các class con tiêu biểu trong family:
| Class | Tên (EN) | Mô tả |
|---|---|---|
| 85871000 | Nervous system – spinal cord and spinal canal and epidural space | Hệ thần kinh – tủy sống, ống sống và khoang ngoài màng cứng |
| 85871100 | Nervous system – brain and ventricles and related structures | Hệ thần kinh – não, não thất và các cấu trúc liên quan |
| 85871200 | Vascular system – heart and coronary arteries – part A | Hệ mạch máu – tim và động mạch vành (phần A) |
| 85871300 | Vascular system – heart and coronary arteries – part B | Hệ mạch máu – tim và động mạch vành (phần B) |
| 85871400 | Cavities of the chest and trunk | Các khoang ngực và thân mình |
Phạm vi family không giới hạn ở chẩn đoán thuần túy — có thể bao gồm các thủ thuật can thiệp có hướng dẫn hình ảnh (image-guided interventions) như sinh thiết có định vị hình ảnh, dẫn lưu có siêu âm hướng dẫn, và tương tự, miễn là vùng giải phẫu là tiêu chí phân loại chính.
Khi nào chọn mã này #
Chọn family 85870000 (hoặc class con tương ứng) khi đối tượng mua sắm là dịch vụ chẩn đoán hình ảnh hoặc can thiệp có hướng dẫn hình ảnh, và nhu cầu phân loại theo vùng giải phẫu được phục vụ.
Các trường hợp áp dụng phổ biến tại Việt Nam:
- Hợp đồng dịch vụ chụp MRI não và não thất tại bệnh viện tuyến tỉnh → class 85871100.
- Gói dịch vụ chụp CT và chụp mạch vành (coronary angiography) tại trung tâm tim mạch → class 85871200 hoặc 85871300 tùy phân kỳ.
- Dịch vụ chụp tủy sống (myelography) hoặc chụp khoang ngoài màng cứng (epidurography) → class 85871000.
- Gói dịch vụ chẩn đoán hình ảnh khoang ngực và ổ bụng trọn gói → class 85871400 hoặc class chuyên biệt hơn theo vùng.
- Hợp đồng dịch vụ đọc kết quả hình ảnh (teleradiology) phân theo hệ cơ quan.
Khi nên dùng mã family thay vì class con: Nếu gói thầu bao gồm nhiều vùng giải phẫu khác nhau mà không tách riêng từng vùng, hoặc khi văn bản hợp đồng chỉ xác định được đến cấp "dịch vụ hình ảnh theo giải phẫu" mà chưa xác định cụ thể vùng, có thể dùng 85870000 làm mã phân loại tổng.
Lưu ý procurement Việt Nam: Theo quy định đấu thầu dịch vụ kỹ thuật y tế tại Việt Nam (Thông tư 14/2023/TT-BYT và các văn bản liên quan về danh mục kỹ thuật), đơn vị mua sắm nên đối chiếu mã UNSPSC với mã kỹ thuật trong Danh mục kỹ thuật Bộ Y tế để đảm bảo phạm vi dịch vụ nhất quán.
Dễ nhầm với mã nào #
Family 85870000 dễ bị nhầm lẫn với các family và segment khác trong cùng Segment 85000000, cũng như với các mã thiết bị và vật tư hình ảnh.
| Mã dễ nhầm | Tên | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 85120000 | Medical practice | Bao gồm thực hành y khoa lâm sàng tổng quát, không chuyên biệt theo hình ảnh; 85870000 chỉ cho dịch vụ có yếu tố hình ảnh học. |
| 85110000 | Disease prevention and control | Dịch vụ phòng bệnh, kiểm soát dịch tễ — không bao gồm can thiệp/thủ thuật hình ảnh điều trị. |
| 85160000 | Medical Surgical Equipment Maintenance, Refurbishment and Repair Services | Dịch vụ bảo trì, sửa chữa thiết bị y tế (kể cả máy chụp chiếu) — là dịch vụ thiết bị, không phải dịch vụ lâm sàng. |
| 42201700 | Diagnostic imaging systems | Mã thiết bị (equipment) máy chụp chiếu hình ảnh — thuộc segment 42 (Medical Equipment and Accessories), không phải dịch vụ. |
| 85120000 | Medical practice – Radiology sub-services | Một số đơn vị dùng 85120000 cho toàn bộ dịch vụ chẩn đoán hình ảnh; tuy nhiên khi cần phân loại chi tiết theo giải phẫu, 85870000 là lựa chọn chính xác hơn. |
Nguyên tắc phân biệt nhanh:
Cấu trúc phân cấp và các class con #
Family 85870000 tổ chức theo cấu trúc phân cấp 4 cấp của UNSPSC:
Segment 85000000 Healthcare Services
Family 85870000 Imaging interventions or procedures by anatomical region or system
Class 85871000 Nervous system – spinal cord and spinal canal and epidural space
Class 85871100 Nervous system – brain and ventricles and related structures
Class 85871200 Vascular system – heart and coronary arteries (part A)
Class 85871300 Vascular system – heart and coronary arteries (part B)
Class 85871400 Cavities of the chest and trunk
Class ... (các vùng giải phẫu khác theo ICD-10 PCS Section B)
Việc chia tách "heart and coronary arteries" thành hai class riêng (85871200 part A và 85871300 part B) phản ánh độ phức tạp lâm sàng của nhóm thủ thuật tim mạch, thường cần phân kỳ theo giai đoạn thủ thuật hoặc theo loại tương phản (contrast) sử dụng trong ICD-10 PCS. Đơn vị mua sắm cần tham chiếu thêm bảng mã ICD-10 PCS Section B để xác định class phù hợp khi gói thầu liên quan đến tim mạch.
Các class chưa liệt kê đầy đủ trong tài liệu UNSPSC hiện hành bao gồm các vùng: hệ cơ xương khớp, hệ tiết niệu sinh dục, hệ tiêu hóa, tuyến vú, mắt và vùng đầu mặt cổ — người dùng cần tra cứu phiên bản UNv260801 đầy đủ để xác định class tương ứng.
Liên hệ với ICD-10 PCS và hệ thống phân loại lâm sàng #
Family 85870000 được UNSPSC định nghĩa có liên hệ trực tiếp với ICD-10 PCS Section B — Imaging. ICD-10 PCS (Procedure Coding System) là hệ thống mã hóa thủ thuật do Tổ chức Y tế Thế giới phát triển, được sử dụng rộng rãi trong quản lý hồ sơ bệnh viện, thanh toán bảo hiểm y tế và nghiên cứu y khoa.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế áp dụng ICD-10 (phiên bản chẩn đoán bệnh) theo Thông tư 46/2016/TT-BYT và các cập nhật sau đó. Mã thủ thuật ICD-10 PCS (bao gồm Section B) được sử dụng trong hệ thống thông tin bệnh viện (HIS) và phần mềm thanh toán BHYT. Khi đơn vị procurement cần đối chiếu mã UNSPSC với mã thanh toán bảo hiểm, cần tham chiếu song song cả hai hệ thống: UNSPSC xác định loại dịch vụ cho mục đích phân loại hợp đồng, ICD-10 PCS xác định mã thủ thuật cho mục đích thanh toán lâm sàng.
Câu hỏi thường gặp #
- Family 85870000 có bao gồm dịch vụ chụp X-quang thông thường không?
Có, nếu dịch vụ chụp X-quang được phân loại theo vùng giải phẫu (ví dụ: X-quang ngực, X-quang cột sống thắt lưng). Tiêu chí xác định thuộc 85870000 là vùng giải phẫu làm trục phân loại, không phụ thuộc vào phương thức kỹ thuật là X-quang, CT, MRI hay siêu âm.
- Máy MRI và máy CT có thuộc mã 85870000 không?
Không. Mã 85870000 là mã dịch vụ lâm sàng (healthcare service), không phải mã thiết bị. Thiết bị chẩn đoán hình ảnh như máy MRI, CT, siêu âm thuộc Segment 42 (Medical Equipment and Accessories), cụ thể là nhóm 42201700 (Diagnostic imaging systems) và các mã lân cận.
- Khi hợp đồng bao gồm cả chụp MRI não lẫn chụp mạch vành, nên dùng mã nào?
Nếu hợp đồng tách riêng từng hạng mục dịch vụ, dùng các class tương ứng: 85871100 cho não và 85871200/85871300 cho mạch vành. Nếu hợp đồng gộp toàn bộ thành một gói không phân tách, có thể dùng mã family 85870000 để phản ánh phạm vi đa vùng giải phẫu.
- Dịch vụ đọc phim từ xa (teleradiology) có thuộc 85870000 không?
Có, nếu dịch vụ teleradiology được phân loại theo vùng giải phẫu mà bác sĩ chẩn đoán phụ trách. Teleradiology là hình thức cung cấp dịch vụ chẩn đoán hình ảnh qua phương tiện viễn thông, không làm thay đổi bản chất phân loại UNSPSC của dịch vụ lâm sàng.
- Sinh thiết có hướng dẫn hình ảnh (image-guided biopsy) thuộc mã nào?
Nếu thủ thuật sinh thiết sử dụng hình ảnh học (siêu âm, CT, MRI) làm phương tiện định vị và được phân loại theo vùng giải phẫu thực hiện, có thể dùng class tương ứng trong family 85870000. Tuy nhiên, nếu trọng tâm hợp đồng là thủ thuật phẫu thuật xâm lấn (không phải hình ảnh học), cần xem xét các mã trong family 85120000 (Medical practice) hoặc nhóm thủ thuật ngoại khoa phù hợp.
- Sự khác biệt giữa class 85871200 (part A) và 85871300 (part B) cho hệ tim mạch là gì?
Hai class này phản ánh sự phân kỳ trong ICD-10 PCS Section B cho nhóm thủ thuật tim và động mạch vành — thường chia theo giai đoạn thủ thuật, loại tương phản hình ảnh hoặc phân nhóm thủ thuật can thiệp cụ thể. Đơn vị mua sắm cần tham chiếu bảng ICD-10 PCS Section B chi tiết và đối chiếu với mô tả kỹ thuật trong hợp đồng để chọn đúng class.
- UNSPSC 85870000 có được dùng trong hệ thống đấu thầu điện tử của Việt Nam không?
Hệ thống đấu thầu điện tử quốc gia (e-GP) tại Việt Nam đang trong lộ trình tích hợp phân loại UNSPSC. Hiện tại, mã 85870000 có thể được sử dụng trong phân loại nội bộ hồ sơ mời thầu dịch vụ y tế tại các đơn vị áp dụng chuẩn UNSPSC, song cần đối chiếu thêm với danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế để đảm bảo tuân thủ quy định pháp lý hiện hành.