Mã UNSPSC 57050000 — Thực phẩm cứu trợ nhân đạo (Humanitarian relief food)

Định nghĩa #

Family 57050000 bao gồm các sản phẩm thực phẩm được đặc chế hoặc đóng gói nhằm mục đích cứu trợ nhân đạo trong bối cảnh khẩn cấp. Theo định nghĩa UNSPSC gốc, phạm vi của family tập trung vào:

• Tình huống kích hoạt: thảm họa đột ngột (sudden-onset emergencies) có tính chất lan rộng theo vùng địa lý, phân biệt với tình trạng mất an ninh lương thực mãn tính (chronic food insecurity) do nghèo đói kéo dài.
• Đối tượng thụ hưởng: người dân dễ bị tổn thương, ưu tiên nhóm có nguy cơ suy dinh dưỡng cấp tính (acute malnutrition) cao như trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú.
• Dạng sản phẩm: khẩu phần cá nhân, bộ kit tổng hợp và thực phẩm điều trị dinh dưỡng chuyên biệt.

Family gồm ba class tiêu biểu:

Family 57050000 không bao gồm: dịch vụ phân phối thực phẩm (thuộc 57020000 Services related to humanitarian relief actions), thuốc và vật tư y tế dinh dưỡng lâm sàng (thuộc 57030000 Humanitarian health supplies), hay thực phẩm thương mại thông thường được mua theo kênh dân sự.

Khi nào chọn mã này #

Chọn 57050000 (hoặc class con tương ứng) khi đáp ứng đồng thời các tiêu chí sau:

1. Bối cảnh khẩn cấp nhân đạo Hàng hóa được mua sắm trong khuôn khổ phản ứng khẩn cấp (emergency response) trước hoặc ngay sau một thảm họa thiên nhiên, xung đột vũ trang, hoặc dịch bệnh quy mô lớn gây gián đoạn nguồn cung lương thực.

2. Mục đích sử dụng là cứu trợ Sản phẩm không bán lẻ trên thị trường thông thường mà được phân phối miễn phí hoặc theo cơ chế viện trợ (in-kind aid) cho người thụ hưởng.

3. Đặc tính sản phẩm

• Khẩu phần ăn nén năng lượng cao (high-energy biscuits, compressed ration packs) — dùng class 57050200.
• Bộ kit dinh dưỡng điều trị (therapeutic feeding kits) gồm RUTF (Ready-to-Use Therapeutic Food) hoặc RUSF — dùng class 57050100.
• Thùng/gói thực phẩm tổng hợp phát theo hộ gia đình — dùng class 57050300.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam:

• Mua sắm khẩu phần ăn khẩn cấp phục vụ sơ tán bão miền Trung.
• Cung cấp bộ kit RUTF cho chương trình điều trị suy dinh dưỡng cấp tính nặng (SAM) trong vùng lũ lụt.
• Đấu thầu thực phẩm khẩn cấp cho các trại tị nạn hoặc khu tạm cư sau thiên tai.
• Dự trữ chiến lược thực phẩm cứu trợ tại các kho logistic nhân đạo vùng dễ bị thiên tai.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 57050000 có thể bị nhầm với một số family lân cận trong cùng segment hoặc trong các segment khác:

Nguyên tắc phân biệt then chốt:

• Nếu sản phẩm có chỉ định y khoa hoặc phân phối qua hệ thống y tế → xem xét 57030000.
• Nếu sản phẩm là thực phẩm thông thường mua theo quy trình thương mại thông thường → dùng các mã trong Segment 50000000 Food, Beverage and Tobacco.
• Nếu là dịch vụ vận chuyển, phân phối thực phẩm cứu trợ → 57020000 Services related to humanitarian relief actions.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Quy định và tiêu chuẩn áp dụng

Các tổ chức mua sắm thực phẩm cứu trợ nhân đạo tại Việt Nam cần lưu ý:

• Tiêu chuẩn Sphere: các sản phẩm trong family 57050000 thường phải đáp ứng Sphere Handbook về giá trị dinh dưỡng tối thiểu (năng lượng, protein, vi chất) và tiêu chuẩn đóng gói để bảo quản trong điều kiện khó khăn.
• RUTF/RUSF: sản phẩm điều trị suy dinh dưỡng (Ready-to-Use Therapeutic/Supplementary Food) cần có chứng nhận WHO/UNICEF và thường được mua tập trung qua UNICEF Supply Division.
• Nhập khẩu và miễn thuế: thực phẩm cứu trợ nhân đạo nhập khẩu vào Việt Nam theo diện viện trợ có thể được miễn thuế nhập khẩu, nhưng cần làm thủ tục với Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn.
• Kiểm dịch thực phẩm: hàng thực phẩm nhập khẩu diện cứu trợ vẫn phải qua kiểm tra an toàn thực phẩm theo quy định của Cục An toàn thực phẩm (VFA).
• Mã dự toán ngân sách: đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước phân loại hàng cứu trợ nhân đạo thường hạch toán vào nhóm chi dự phòng thiên tai hoặc viện trợ nhân đạo theo Luật Ngân sách nhà nước 2015.