Mã UNSPSC 85271700 — Chẩn đoán rối loạn tâm thần do tổn thương não bộ và bệnh lý nền
Class 85271700 (English: Diagnoses of mental disorders due to brain damage and dysfunction and to physical disease) trong UNSPSC phân loại các dịch vụ chẩn đoán tâm thần học (psychiatric diagnosis) khi nguyên nhân là tổn thương não bộ, rối loạn chức năng thần kinh, hoặc bệnh lý nền toàn thân ảnh hưởng đến tâm thần. Class này thuộc Family 85270000 Diagnoses of mental and behavioral disorders, nằm trong Segment 85000000 Healthcare Services. Phạm vi UNSPSC chỉ định nghĩa dịch vụ chẩn đoán (classification, assessment), không bao gồm điều trị hay theo dõi, và tuân theo bệnh học cơ bản: phân biệt rối loạn tâm thần do nguyên nhân ngoại sinh (não bộ bệnh lý) với rối loạn chức năng thuần tâm lý.
Định nghĩa #
Class 85271700 bao gồm các dịch vụ chẩn đoán tâm thần học (psychiatric diagnostic services) nhằm xác định loại rối loạn tâm thần có nguyên nhân cụ thể từ tổn thương hoặc rối loạn chức năng não bộ, hoặc từ bệnh lý nền (bệnh nội khoa, bệnh thần kinh, chấn thương) ảnh hưởng đến tâm thần. Theo định nghĩa UNSPSC, dịch vụ này bao hàm:
- Khám tâm thần học chuyên biệt để phát hiện rối loạn hảo ảo hữu cơ (organic hallucinosis)
- Chẩn đoán rối loạn catatonic hữu cơ (organic catatonic disorder)
- Xác định rối loạn hoang tưởng hoặc tương tự tâm phân liệt hữu cơ (organic delusional/schizophrenia-like disorder)
- Phát hiện rối loạn tâm trạng do não bộ bệnh lý (organic mood/affective disorders)
- Chẩn đoán rối loạn lo âu hữu cơ (organic anxiety disorder)
Class này KHÔNG bao gồm chẩn đoán rối loạn tâm thần do sử dụng chất (thuốc lá, rượu, cocaine, opioid) — những loại rối loạn này thuộc các class riêng biệt cùng family như 85271900, 85272000, 85272300. KHÔNG bao gồm chẩn đoán suy giảm nhận thức (dementia, class 85271500) hoặc delirium cấp tính (class 85271600), vì những chẩn đoán này có tiêu chí riêng biệt.
Khi nào chọn mã này #
Chọn 85271700 khi dịch vụ chẩn đoán tâm thần học được thực hiện với mục đích:
- Xác định rối loạn tâm thần liên quan đến tổn thương đầu (đột quỵ, chấn thương sọ não, khối u não)
- Phát hiện rối loạn tâm thần thứ phát do bệnh nội khoa (suy giáp, tăng calcium máu, suy hepatic)
- Chẩn đoán rối loạn hành vi/tâm trạng do rối loạn chức năng thần kinh (động kinh, bệnh Parkinson)
- Phân biệt rối loạn tâm thần có nền tảng thần kinh với rối loạn tâm lý thuần
Ví dụ hợp đồng: hợp đồng khám tâm thần cho bệnh nhân sau đột quỵ để xác định rối loạn tâm thần thứ phát; gói khám sàng lọc rối loạn tâm thần cho bệnh nhân suy giáp tại bệnh viện nội khoa. Không chọn 85271700 khi mục đích là chẩn đoán rối loạn tâm thần thuần tâm lý, rối loạn phát triển, hoặc rối loạn do sử dụng chất gây nghiện.
Dễ nhầm với mã nào #
| Mã | Tên (EN) | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 85271500 | Diagnoses of dementia | Suy giảm nhận thức mãn tính (Alzheimer, mạch máu), yêu cầu đánh giá nhận thức theo thời gian. Khác với 85271700 vì dementia là hội chứng suy giảm, không phải rối loạn tâm thần cấp tính. |
| 85271600 | Diagnoses of delirium, not induced by alcohol | Delirium cấp tính (nhầm lẫn, mất định hướng), thường do nhiễm trùng, chuyển hóa. Khác với 85271700 vì delirium là tình trạng cấp tính, không phải rối loạn tâm thần cục bộ. |
| 85271800 | Diagnoses of personality and behavioral disorders due to brain disease, damage and dysfunction | Rối loạn tính cách/hành vi do não bệnh lý. Khác với 85271700 vì class 85271800 tập trung vào thay đổi tính cách, hành vi bệnh lý lâu dài; 85271700 bao gồm rối loạn tri giác (hallucinosis, delusion), catatonia, tâm trạng. |
| 85271900, 85272000, 85272100, 85272200, 85272300 | Diagnoses of mental and behavioral disorders due to use of cannabinoids/opioids/sedatives/cocaine | Rối loạn tâm thần thứ cấp do sử dụng chất (cannabinoids, opioids, sedatives, cocaine). Khác với 85271700 vì nguyên nhân là chất gây nghiện, không phải tổn thương/bệnh lý não nền. |
Quy tắc phân biệt chính: 85271700 áp dụng khi nguyên nhân có thể ghi chép rõ ràng là tổn thương/bệnh lý não hoặc bệnh lý nền toàn thân (chứng minh qua hình ảnh MRI, kết quả xét nghiệm máu, tiền sử chấn thương). Nếu không có nguyên nhân cơ quan rõ ràng → ưu tiên các class khác cùng family.
Các commodity tiêu biểu #
Các dịch vụ chẩn đoán 9 chữ số trong class 85271700 mô tả cụ thể loại rối loạn tâm thần hữu cơ:
| Code | Tên (EN) | Tên VN |
|---|---|---|
| 85271701 | Diagnosis of organic hallucinosis | Chẩn đoán hảo ảo hữu cơ |
| 85271702 | Diagnosis of organic catatonic disorder | Chẩn đoán rối loạn catatonic hữu cơ |
| 85271703 | Diagnosis of organic delusional or schizophrenia-like disorder | Chẩn đoán rối loạn hoang tưởng hoặc tương tự tâm phân liệt hữu cơ |
| 85271704 | Diagnosis of organic mood or affective disorders | Chẩn đoán rối loạn tâm trạng/cảm xúc hữu cơ |
| 85271705 | Diagnosis of organic anxiety disorder | Chẩn đoán rối loạn lo âu hữu cơ |
Khi hợp đồng chẩn đoán cần xác định rõ loại rối loạn tâm thần hữu cơ, sử dụng commodity 9 chữ số. Khi gộp chẩn đoán nhiều loại rối loạn hữu cơ trong cùng bệnh nhân hoặc cùng nhóm bệnh nhân, dùng class 85271700.
Câu hỏi thường gặp #
- Chẩn đoán rối loạn tâm thần do tăng đường huyết hay suy giáp thuộc mã nào?
Thuộc class 85271700. Vì nguyên nhân là bệnh lý nền toàn thân (bệnh nội khoa) ảnh hưởng đến tâm thần, đây được coi là rối loạn tâm thần hữu cơ (organic mental disorder). Chẩn đoán phải ghi rõ bệnh lý nền liên quan.
- Bệnh nhân sau đột quỵ có rối loạn tâm trạng và hoang tưởng, chẩn đoán thuộc mã nào?
Thuộc class 85271700, cụ thể commodity 85271704 (organic mood/affective disorders) hoặc 85271703 (organic delusional disorder) tùy triệu chứng chủ yếu. Vì nguyên nhân rõ ràng là tổn thương não (đột quỵ), đây là rối loạn tâm thần hữu cơ.
- Chẩn đoán bệnh nhân có rối loạn lo âu nhưng không rõ nguyên nhân tổn thương não, chọn mã nào?
Cần phân biệt: nếu có bằng chứng tổn thương/bệnh lý não (MRI, CT, xét nghiệm), dùng 85271700 (organic anxiety disorder). Nếu không có bằng chứng tổn thương não rõ ràng, tìm class khác trong family 85270000 theo loại rối loạn tâm thần (rối loạn lo âu thuần tâm lý không có trong class này).
- Khác biệt giữa 85271700 và 85271500 (dementia) là gì?
Dementia (85271500) là hội chứng suy giảm nhận thức mãn tính (bộ nhớ, tư duy, khả năng sống tự lập) thường do Alzheimer hoặc mạch máu. Class 85271700 bao gồm rối loạn tâm thần cấp tính hoặc mãn tính với các triệu chứng cụ thể (hallucinosis, delusion, catatonia, tâm trạng) do tổn thương não hoặc bệnh lý nền. Dementia đặc trưng bằng suy giảm nhận thức toàn diện; 85271700 đặc trưng bằng loại rối loạn tâm thần cụ thể.
- Chẩn đoán rối loạn tâm thần do sử dụng cocaine hay opioid thuộc mã nào?
KHÔNG thuộc 85271700. Rối loạn tâm thần do sử dụng chất gây nghiện thuộc các class riêng biệt cùng family: 85272300 (cocaine), 85272000 (opioids), 85272100 (cannabinoids). Class 85271700 chỉ áp dụng khi nguyên nhân là tổn thương/bệnh lý não hoặc bệnh lý nền, KHÔNG phải chất gây nghiện.