Family 91110000 (English: Domestic and personal assistance) là nhánh UNSPSC phân loại các dịch vụ hỗ trợ sinh hoạt gia đình (domestic assistance) và phục vụ nhu cầu cá nhân (personal assistance) trong cuộc sống thường ngày. Family này nằm trong Segment 91000000 Personal and Domestic Services, bên cạnh Family 91100000 Personal appearance (các dịch vụ chăm sóc ngoại hình). Đối tượng sử dụng mã tại Việt Nam bao gồm các đơn vị cung cấp dịch vụ nhà sạch, dịch vụ giặt là công nghiệp, dịch vụ mua sắm hộ, trung tâm chăm sóc người cao tuổi, và các tổ chức đấu thầu gói dịch vụ hậu cần cá nhân cho nhân sự nước ngoài hay nhân sự di chuyển công tác.

Định nghĩa #

Family 91110000 bao gồm các dịch vụ được cung cấp trực tiếp cho cá nhân hoặc hộ gia đình nhằm hỗ trợ, thay thế hoặc bổ sung các công việc sinh hoạt thường ngày. UNSPSC tổ chức family này thành năm class:

  • 91111500 — Laundering services (Dịch vụ giặt là): giặt, sấy, là ủi quần áo, đồ vải, đồng phục — bao gồm giặt khô (dry cleaning) và giặt ướt.
  • 91111600 — Household assistance and care (Hỗ trợ và chăm sóc hộ gia đình): dọn dẹp nhà cửa, nấu ăn thuê, trông trẻ, chăm sóc người già, giúp việc gia đình theo giờ hoặc dài hạn.
  • 91111700 — Consumer buying and bartering services (Dịch vụ mua sắm hộ và trao đổi hàng hóa): mua sắm thay mặt khách hàng, đặt hàng đại diện, dịch vụ concierge mua hàng.
  • 91111800 — Personal item care and storage (Chăm sóc và lưu trữ đồ vật cá nhân): bảo quản trang phục theo mùa, cất giữ đồ vật có giá trị, vệ sinh và bảo dưỡng phụ kiện cá nhân.
  • 91111900 — Personal care services (Dịch vụ chăm sóc cá nhân): các dịch vụ vệ sinh thân thể, chăm sóc sức khỏe cơ bản tại nhà (không mang tính y tế lâm sàng), massage thư giãn, chăm sóc chân tay.

Family này không bao gồm dịch vụ chăm sóc y tế lâm sàng (thuộc Segment 85000000 Healthcare Services), dịch vụ làm đẹp chuyên sâu như cắt tóc và spa (thuộc Family 91100000 Personal appearance), hay dịch vụ sửa chữa đồ gia dụng (thuộc các segment bảo trì kỹ thuật).

Cấu trúc mã #

Sơ đồ phân cấp của Family 91110000 trong UNSPSC:

Segment 91000000 — Personal and Domestic Services
  └─ Family 91110000 — Domestic and personal assistance
        ├─ Class 91111500 — Laundering services
        ├─ Class 91111600 — Household assistance and care
        ├─ Class 91111700 — Consumer buying and bartering services
        ├─ Class 91111800 — Personal item care and storage
        └─ Class 91111900 — Personal care services

Khi lập hồ sơ thầu hoặc danh mục mua sắm, mức family (91110000) được dùng khi gói dịch vụ gộp nhiều class hoặc khi chưa xác định được loại hỗ trợ cụ thể. Khi dịch vụ được xác định rõ ràng (ví dụ: chỉ mua dịch vụ giặt là), ưu tiên dùng mã class tương ứng để tăng độ chính xác phân loại.

Khi nào chọn mã này #

Chọn Family 91110000 hoặc các class con trong các tình huống procurement sau:

1. Dịch vụ giặt là (91111500) Phù hợp cho hợp đồng giặt đồng phục nhân viên khách sạn, giặt ga trải giường bệnh viện, giặt bảo hộ lao động. Lưu ý: nếu hợp đồng bao gồm cả giặt là lẫn giao nhận định kỳ, vẫn phân loại vào 91111500 vì yếu tố chủ đạo là dịch vụ giặt.

2. Hỗ trợ gia đình và chăm sóc (91111600) Dùng cho hợp đồng giúp việc gia đình, dịch vụ trông trẻ, gói hỗ trợ người cao tuổi sống tại nhà (home care for elderly), hoặc dịch vụ bếp tại gia. Các gói phúc lợi nhân sự doanh nghiệp hỗ trợ nhân viên thuê người giúp việc cũng dùng mã này.

3. Dịch vụ mua sắm hộ (91111700) Áp dụng cho dịch vụ concierge mua hàng trong nước hoặc quốc tế, dịch vụ đặt hàng đại diện (personal shopper), hoặc nền tảng mua sắm hộ.

4. Lưu trữ và chăm sóc đồ vật cá nhân (91111800) Dùng cho dịch vụ bảo quản trang phục cao cấp theo mùa, lưu trữ đồ vật khi chuyển nhà, hoặc gói vệ sinh bảo dưỡng túi xách/giày da.

5. Chăm sóc cá nhân tại nhà (91111900) Phù hợp cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản không lâm sàng tại nhà (tắm cho người già, chăm sóc da cơ bản, massage thư giãn tại gia). Ranh giới với dịch vụ y tế: dịch vụ cần có giấy phép hành nghề y tế thuộc Segment 85000000.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 91110000 có thể bị nhầm với một số family/segment lân cận:

Mã nhầm Tên Điểm phân biệt
91100000 Personal appearance Dịch vụ chăm sóc ngoại hình như cắt tóc, nhuộm tóc, trang điểm, waxing — mang tính thẩm mỹ chuyên nghiệp, không phải hỗ trợ sinh hoạt gia đình
85000000 Healthcare Services Dịch vụ y tế lâm sàng có giấy phép hành nghề (điều dưỡng tại nhà, vật lý trị liệu, chăm sóc vết thương) — khác với chăm sóc cá nhân không lâm sàng
76111500 Building cleaning services Vệ sinh công trình, tòa nhà thương mại — đối tượng là bất động sản, không phải hộ gia đình hay đồ vật cá nhân
78101800 Moving and relocation services Dịch vụ chuyển nhà và vận chuyển tài sản — tập trung vào logistics vật lý, không phải bảo quản hay chăm sóc đồ vật
91111500 Laundering services (class con) Dùng mã class khi hợp đồng chỉ liên quan đến giặt là; dùng 91110000 khi gộp nhiều loại dịch vụ hỗ trợ gia đình

Quy tắc thực tế: nếu dịch vụ đòi hỏi bằng cấp chuyên môn y tế hoặc thẩm mỹ được cấp phép → chuyển sang Segment 85000000 hoặc Family 91100000. Nếu dịch vụ là hỗ trợ sinh hoạt hàng ngày không cần chứng chỉ hành nghề chuyên ngành → 91110000 và các class con là lựa chọn phù hợp.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Tại Việt Nam, các gói dịch vụ trong Family 91110000 thường xuất hiện trong một số bối cảnh đặc thù:

  • Gói phúc lợi nhân sự (employee benefits): Doanh nghiệp FDI và tập đoàn đa quốc gia thường mua dịch vụ giúp việc gia đình hoặc mua sắm hộ cho chuyên gia nước ngoài (expatriate) đang làm việc tại Việt Nam. Mã 9111160091111700 phù hợp cho loại hợp đồng này.
  • Hợp đồng dịch vụ với khách sạn, resort: Dịch vụ giặt là khách sạn (91111500) hoặc butler/concierge service (91111700) thường được thuê ngoài (outsource) và cần mã UNSPSC cho báo cáo chi phí nội bộ theo chuẩn quốc tế.
  • Chương trình chăm sóc người cao tuổi: Các tổ chức phi lợi nhuận hoặc doanh nghiệp xã hội cung cấp dịch vụ chăm sóc tại nhà cho người cao tuổi thường dùng mã 91111600 (nếu không mang tính y tế) hoặc kết hợp với 85000000 khi có hợp phần điều dưỡng.
  • Phân biệt với giặt là công nghiệp: Dịch vụ giặt đồng phục công nhân quy mô lớn hoặc giặt thảm văn phòng vẫn thuộc 91111500, nhưng một số tổ chức phân loại vào dịch vụ vệ sinh tòa nhà (76111500) — cần xét đối tượng phục vụ chính: nếu là hàng hóa/đồ dùng cá nhân/gia đình thì dùng 91111500.
  • Về VSIC: Các hoạt động trong family này tương ứng với nhóm VSIC 9600 (Hoạt động dịch vụ phục vụ cá nhân khác) theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp #

Family 91110000 có bao gồm dịch vụ điều dưỡng tại nhà không?

Không, nếu dịch vụ điều dưỡng đòi hỏi giấy phép hành nghề y tế (chăm sóc vết thương, tiêm truyền, vật lý trị liệu). Các dịch vụ đó thuộc Segment 85000000 Healthcare Services. Chỉ các hoạt động chăm sóc cơ bản không mang tính lâm sàng (tắm giặt cho người cao tuổi, hỗ trợ sinh hoạt hàng ngày) mới phân loại vào class 91111600 hoặc 91111900.

Dịch vụ giặt là đồng phục nhân viên của công ty thuộc mã nào?

Thuộc class 91111500 Laundering services trong family 91110000. Dịch vụ này áp dụng cho cả giặt đồng phục khách sạn, bảo hộ lao động, trang phục văn phòng. Nếu hợp đồng bao gồm cả giặt là lẫn các dịch vụ hỗ trợ nhà cửa khác, dùng mã family 91110000.

Dịch vụ concierge mua hàng quốc tế (personal shopper) phân loại vào mã nào?

Phân loại vào class 91111700 Consumer buying and bartering services. Mã này bao gồm dịch vụ mua hàng hộ trong và ngoài nước, đặt hàng đại diện, và các nền tảng cung cấp dịch vụ mua sắm thay khách hàng.

Dịch vụ cắt tóc tại nhà có thuộc 91110000 không?

Không. Cắt tóc, nhuộm tóc và các dịch vụ chăm sóc ngoại hình chuyên nghiệp thuộc Family 91100000 Personal appearance — một family khác trong cùng Segment 91000000. Family 91110000 tập trung vào hỗ trợ sinh hoạt gia đình và chăm sóc cá nhân không mang tính thẩm mỹ chuyên nghiệp.

Khi nào nên dùng mã family 91110000 thay vì mã class con cụ thể?

Dùng mã family 91110000 khi gói dịch vụ gộp nhiều loại hỗ trợ (ví dụ: hợp đồng vừa giặt là, vừa dọn dẹp nhà, vừa nấu ăn), hoặc khi chưa xác định được loại dịch vụ cụ thể. Khi dịch vụ chỉ liên quan đến một lĩnh vực rõ ràng (chỉ giặt là, chỉ mua sắm hộ), ưu tiên dùng mã class để tăng độ chính xác phân loại.

Dịch vụ bảo quản túi xách hàng hiệu, đánh xi giày da có mã UNSPSC nào?

Thuộc class 91111800 Personal item care and storage. Class này bao gồm các dịch vụ vệ sinh, bảo dưỡng, lưu trữ đồ vật cá nhân có giá trị như trang phục cao cấp, phụ kiện da, và đồ vật cần bảo quản theo điều kiện đặc biệt.

Vệ sinh, lau dọn văn phòng có thuộc family 91110000 không?

Không. Vệ sinh văn phòng, tòa nhà thương mại và công trình thuộc class 76111500 Building cleaning services hoặc các mã vệ sinh công nghiệp tương ứng. Family 91110000 chỉ bao phủ dịch vụ hỗ trợ hộ gia đình và cá nhân, không phải bất động sản thương mại.

Xem thêm #