Mã UNSPSC 94132000 — Các hiệp hội bảo vệ và ủng hộ nhân quyền (Human rights advocacy and defense associations)
Class 94132000 (English: Human rights advocacy and defense associations) trong UNSPSC phân loại các tổ chức xã hội dân sự chuyên hoạt động ủng hộ, bảo vệ và đấu tranh vì quyền con người — bao gồm các hiệp hội, liên minh, trung tâm pháp lý bảo vệ quyền của trẻ em, tù nhân, nạn nhân tra tấn, và những người bị vi phạm tự do cơ bản. Class này thuộc Family 94130000 Civic organizations and associations and movements (các tổ chức dân sự và phong trào), nằm trong Segment 94000000 Organizations and Clubs. Đối tượng sử dụng tại Việt Nam gồm các chi nhánh quốc tế của tổ chức nhân quyền, các tổ chức xã hội dân sự đăng ký, các nhóm vận động chính sách, và các cơ quan hỗ trợ pháp lý cho các nhóm dễ bị tổn thương.
Định nghĩa #
Class 94132000 bao gồm các hiệp hội, trung tâm, tổ chức hành động tập thể có mục đích ủng hộ hoặc bảo vệ quyền con người (human rights) theo các văn bản quốc tế như Tuyên bố Quốc phòng Liên Hợp Quốc về Quyền Con Người (Universal Declaration of Human Rights). Phạm vi của class bao trùm: (1) các tổ chức bảo vệ quyền trẻ em (Children rights defense), (2) tổ chức bảo vệ quyền tù nhân (Prisoners defense), (3) tổ chức ủng hộ nạn nhân bị tra tấn hoặc ngược đãi (Torture defense), (4) các tổ chức bảo vệ tự do ngôn luận và tự do báo chí (Freedom of speech defense). Class này khác biệt rõ với các sibling khác trong family 94130000: không bao gồm các tổ chức từ thiện chung chung (94131600 Charity organizations), tổ chức bảo vệ động vật (94131900 Animal protection associations), hay những phong trào kinh tế xã hội chung (94131800 Movements).
Khi nào chọn mã này #
Chọn class 94132000 khi đối tượng procurement hoặc hợp tác là một tổ chức có sứ mệnh chính thức ủng hộ hoặc bảo vệ quyền con người, hoặc cung cấp dịch vụ pháp lý, tư vấn, vận động chính sách để bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương. Ví dụ: (1) hợp đồng với tổ chức bảo vệ trẻ em để triển khai chương trình hỗ trợ tâm lý cho trẻ, (2) hợp tác với trung tâm bảo vệ tù nhân cho các khóa đào tạo nhân quyền trong nhà tù, (3) tài trợ cho các tổ chức ủng hộ nạn nhân tra tấn cung cấp dịch vụ hỗ trợ sức khỏe. Nếu tổ chức không có hoạt động hoặc mục đích cơ bản là bảo vệ nhân quyền, dùng mã sibling tương ứng (ví dụ 94131500 Non governmental organizations nếu là tổ chức phi chính phủ chung chung, hoặc 94131600 Charity organizations nếu là tổ chức từ thiện có mục đích rộng).
Dễ nhầm với mã nào #
| Mã | Tên | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 94131500 | Non governmental organizations | Tổ chức phi chính phủ chung chung; không nhất thiết chuyên về nhân quyền |
| 94131600 | Charity organizations | Tổ chức từ thiện chăm sóc xã hội rộng rãi (y tế, giáo dục, đói nghèo); không chuyên ủng hộ nhân quyền |
| 94131700 | Green associations | Tổ chức bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên |
| 94131900 | Animal protection associations | Tổ chức bảo vệ quyền động vật; khác với bảo vệ quyền con người |
| 94131800 | Movements | Phong trào kinh tế-xã hội, phong trào công nhân, phong trào chính trị chung |
Phân biệt chiến lược: Class 94132000 có tiêu điểm ủng hộ / bảo vệ quyền con người cụ thể (quyền trẻ em, quyền tù nhân, tự do cơ bản), còn 94131500 và 94131600 rộng hơn và không nhất thiết có yêu cầu chuyên môn về nhân quyền. Nếu nghi ngờ, kiểm tra hoạt động chính thức của tổ chức: phải thấy "human rights" hoặc "defense" hoặc "advocacy for vulnerable groups" trong sứ mệnh hoặc hoạt động chính.
Các dịch vụ tiêu biểu #
Các mã commodity con của class 94132000 mô tả dịch vụ chuyên biệt:
| Code | Tên (EN) | Tên VN |
|---|---|---|
| 94132001 | Children rights defense services | Dịch vụ bảo vệ quyền trẻ em |
| 94132002 | Prisoners defense services | Dịch vụ bảo vệ quyền tù nhân |
| 94132003 | Physical or mental torture defense associations | Tổ chức bảo vệ nạn nhân tra tấu thể chất hoặc tâm lý |
| 94132004 | Freedom of speech defense associations | Tổ chức bảo vệ tự do ngôn luận |
Khi hợp đồng ghi rõ loại dịch vụ (ví dụ chỉ ủng hộ trẻ em), có thể dùng commodity 94132001 thay vì class 94132000. Khi hợp đồng bao trùm nhiều nhóm quyền, hoặc tổ chức hoạt động liên tục trên nhiều lĩnh vực, dùng class 94132000.
Câu hỏi thường gặp #
- Tổ chức bảo vệ quyền lao động / công nhân thuộc mã nào?
Nếu tổ chức chuyên bảo vệ quyền công nhân (ví dụ liên đoàn lao động, trung tâm bảo vệ quyền lao động), có thể thuộc 94131800 Movements (phong trào công nhân) hoặc 94131500 Non governmental organizations tùy theo cấu trúc và mục đích. Class 94132000 không bao gồm quyền lao động cụ thể; chỉ bao gồm nhân quyền cơ bản rộng hơn.
- Tổ chức từ thiện cung cấp trợ cấp cho các nhóm yếu thế có dùng 94132000 không?
Không nhất thiết. Nếu tổ chức chủ yếu là từ thiện phân phối nguồn lực mà không có sứ mệnh chính thức là ủng hộ / bảo vệ quyền, dùng 94131600 Charity organizations. Chỉ dùng 94132000 khi tổ chức chuyên về advocacy / defense / legal support cho quyền con người.
- Văn phòng đại diện quốc tế của Amnesty International tại Việt Nam dùng mã nào?
Dùng 94132000 vì đây là tổ chức ủng hộ / bảo vệ nhân quyền toàn cầu. Hoạt động chính là vận động chính sách, bảo vệ tù nhân chính trị, nạn nhân tra tấu — đều nằm trong phạm vi class 94132000.
- Trung tâm pháp lý cung cấp tư vấn pháp luật miễn phí cho những người nghèo có dùng má 94132000 không?
Có, nếu trung tâm chuyên bảo vệ quyền con người (ví dụ phòng chống bạo lực gia đình, bảo vệ nạn nhân lạm dụng). Nếu là trung tâm tư vấn pháp lý chung chung không có sứ mệnh nhân quyền cụ thể, dùng 94131500.
- Hiệp hội bảo vệ quyền người khuyết tật dùng mã nào?
Có thể dùng 94132000 vì bảo vệ quyền người khuyết tật là bảo vệ nhân quyền cơ bản. Ngoài ra cũng có thể dùng 94131500 (NGO chung) nếu tổ chức không chuyên advocacy mà chủ yếu cung cấp dịch vụ chăm sóc.