Mã UNSPSC 12361500 — Tiền chất thuốc gây mê (Narcotic drug precursors)
Class 12361500 (English: Narcotic drug precursors) trong UNSPSC phân loại các hóa chất tiền chất (precursor chemicals) được sử dụng để sản xuất thuốc gây mê (narcotic drugs) — những chất có khả năng tạo ra tác dụng mê man và mất ý thức khi dùng liều cao, nhưng ở liều thấp có thể gây kích thích. Class này thuộc Family 12360000 Pharmaceutical drug precursors, nằm trong Segment 12000000 Chemicals including Bio Chemicals and Gas Materials. Đối tượng mua sắm gồm các cơ sở sản xuất dược phẩm được cấp phép, các trung tâm nghiên cứu, và đơn vị kinh doanh hóa chất điều hành theo quy định pháp luật Việt Nam.
Định nghĩa #
Class 12361500 bao gồm các hóa chất tiền chất dùng để tổng hợp thuốc gây mê — những chất có khả năng gây torpor (mê man sâu) và mất ý thức ở liều cao, nhưng ở liều thấp gây kích thích hệ thần kinh trung ương. Các tiền chất này là các yếu tố thành phần quan trọng trong quá trình tổng hợp hóa học, không phải là sản phẩm dược phẩm cuối cùng. Đặc điểm nổi bật là các hóa chất này được khoá chặt trong quy định quốc tế (UNCLOS — United Nations Convention on Narcotic Drugs) và quy định quốc gia về kiểm soát hóa chất tiền chất (precursor control regulations). Trong VN, các tiền chất này thuộc danh sách kiểm soát do Bộ Công An và Bộ Y tế quản lý. Các commodity tiêu biểu bao gồm 1-phenyl-2-propanone (dùng tổng hợp amphetamine), 3,4-methylenedioxyphenyl-2-propanone (dùng tổng hợp MDMA), gamma-butyrolactone (dùng tổng hợp GHB), hydroiodic acid, hypophosphorous acid.
Khi nào chọn mã này #
Chọn 12361500 khi hợp đồng mua sắm hóa chất tiền chất dùng cho sản xuất dược phẩm gây mê (anesthetic drugs, sedative-hypnotic drugs hoặc opioid precursors), và cơ sở mua có giấy phép sản xuất dược phẩm hoặc hoạt động nghiên cứu hợp pháp từ cơ quan quản lý. Ví dụ: Nhà máy dược phẩm A mua gamma-butyrolactone để tổng hợp thuốc gây ngủ; Viện nghiên cứu B mua 1-phenyl-2-propanone để nghiên cứu tổng hợp. Yêu cầu cơ bản: hợp đồng phải ghi rõ mục đích, địa điểm sản xuất/nghiên cứu, và đơn vị phải cung cấp giấy phép hoặc giấy tờ tùy pháp lệnh cho cơ quan kiểm soát.
Dễ nhầm với mã nào #
| Mã | Tên | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 12361400 | Hallucinogenic drug precursors | Tiền chất thuốc ảo giác — dùng tổng hợp LSD, mescaline, không phải thuốc gây mê |
| 12361600 | Stimulant drug precursors | Tiền chất thuốc kích thích — dùng tổng hợp cocaine, amphetamine, khác với thuốc gây mê |
| 12361700 | Depressant drug precursors | Tiền chất thuốc ức chế — có tính chất tương tự mê man nhưng phân loại riêng theo cơ chế tác dụng |
Phân biệt 12361500 với các mã tiền chất khác cùng family 12360000 dựa trên loại thuốc cuối cùng được tổng hợp: thuốc gây mê (narcotic) vs. thuốc ảo giác (hallucinogenic) vs. kích thích (stimulant) vs. ức chế (depressant). Tài liệu kỹ thuật hoặc hợp đồng mua sắm thường chỉ rõ mục đích tổng hợp để phân biệt.
Câu hỏi thường gặp #
- Tiền chất thuốc gây mê khác gì với tiền chất thuốc kích thích (12361600)?
Tiền chất thuốc gây mê (12361500) dùng để tổng hợp các thuốc có tác dụng làm mê man, mất ý thức — như các thuốc gây tê trong gây mê. Tiền chất thuốc kích thích (12361600) dùng để tổng hệ tổng hợp thuốc kích thích hệ thần kinh trung ương như cocaine, amphetamine. Phân biệt chính là loại tác dụng sinh lý của thuốc cuối cùng.
- Hóa chất tiền chất cần giấy phép gì để mua bán tại VN?
Theo quy định hiện hành của Bộ Công An, Bộ Y tế, cơ sở mua bán hóa chất tiền chất (precursor chemicals) thuộc danh sách kiểm soát phải có: (1) giấy phép sản xuất / nhập khẩu dược phẩm hoặc hoạt động khoa học công nghệ hợp pháp; (2) kế hoạch mua sắm chi tiết; (3) xác nhận từ cơ quan quản lý địa phương. Giao dịch không đủ điều kiện bị cấm.
- 1-phenyl-2-propanone và 3,4-methylenedioxyphenyl-2-propanone có thể mua ở đâu?
Các hóa chất này là tiền chất loại I (List I precursors) theo công ước quốc tế. Mua được thông qua các nhà cung cấp hóa chất dạng công nghiệp (industrial chemical suppliers) có đăng ký kiểm soát với cơ quan chủ quản. Không thể mua qua kênh bán lẻ thông thường. Cơ sở mua phải có hợp đồng và thủ tục pháp lý đầy đủ.
- Gamma-butyrolactone (GBL) trong mã này dùng để làm gì?
GBL là tiền chất công nghiệp chính dùng tổng hệ tổng hợp gamma-hydroxybutyrate (GHB) — một loại thuốc gây mê được phép dùng trong bối cảnh y tế kiểm soát. Ngoài lĩnh vực dược phẩm, GBL còn dùng trong công nghiệp (dung môi, nhựa), nhưng khi mua theo mã UNSPSC 12361500, ngữ cảnh là tổng hợp dược phẩm.
- Hydroiodic acid và hypophosphorous acid có phải hóa chất tiền chất thuốc gây mê không?
Có. Hydroiodic acid và hypophosphorous acid là những hóa chất vô cơ dùng làm chất xúc tác hoặc chất phản ứng trong bước tổng hợp tiền chất và thuốc gây mê. Chúng được liệt kê trong mã này vì vai trò của chúng trong quá trình tổng hệ.