Mã UNSPSC 50520000 — Trái cây tươi không biến đổi gen (Non GMO fresh fruits)

Định nghĩa #

Family 50520000 bao gồm các loại trái cây tươi (fresh fruits) được trồng và thu hoạch từ cây có nguồn gốc giống xác nhận không biến đổi gen (non-GMO). Theo định nghĩa UNSPSC gốc, tiêu chí non-GMO được xác định bằng cách loại trừ các phương pháp kỹ thuật sinh học không thể xảy ra trong điều kiện tự nhiên, bao gồm:

• Dung hợp tế bào (cell fusion)
• Vi bao gói và đại bao gói (microencapsulation và macroencapsulation)
• Công nghệ DNA tái tổ hợp (recombinant DNA technology), bao gồm xóa gen, nhân đôi gen, chèn gen ngoại lai, và thay đổi vị trí gen

Ngược lại, các phương pháp truyền thống sau đây không bị coi là GMO và sản phẩm vẫn thuộc phạm vi family 50520000:

• Lai giống truyền thống (traditional hybridization)
• Tiếp hợp vi sinh vật (conjugation)
• Lên men (fermentation)
• Thụ tinh trong ống nghiệm (in vitro fertilization)
• Nuôi cấy mô (tissue culture)

Family này không bao gồm trái cây đã qua chế biến (đóng hộp, sấy khô, cấp đông thương phẩm), cũng không bao gồm trái cây tươi thông thường chưa có chứng nhận non-GMO (thuộc các family khác trong Segment 50000000). Trái cây tươi thông thường (chưa phân biệt GMO/non-GMO) hoặc GMO thường được mã hoá trong các family riêng tuỳ phiên bản UNSPSC đang áp dụng.

Cấu trúc mã — Các class tiêu biểu #

Family 50520000 được chia thành các class theo loài hoặc nhóm loài quả. Mỗi class đặt tên theo loài cụ thể kết hợp tiền tố "Non GMO". Một số class tiêu biểu:

Về nguyên tắc phân loại, mỗi class trong family 50520000 tương ứng 1:1 với một class trái cây tươi thông thường trong các family song song, chỉ khác ở thuộc tính chứng nhận non-GMO. Khi gói thầu bao gồm nhiều loài trái cây non-GMO khác nhau, có thể dùng mã family 50520000 làm mã tổng hợp.

Khi nào chọn mã này #

Chọn Family 50520000 (hoặc class con tương ứng) khi đồng thời thoả mãn hai điều kiện:

1. Sản phẩm là trái cây tươi — chưa qua chế biến nhiệt, sấy, cấp đông hoặc ngâm đường công nghiệp.
2. Có chứng nhận hoặc yêu cầu non-GMO — hồ sơ thầu, hợp đồng cung ứng hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật của bên mua quy định sản phẩm phải có giấy chứng nhận non-GMO (ví dụ: Non-GMO Project Verified, USDA Organic, EU Organic, hoặc tiêu chuẩn tương đương được Bộ NN&PTNT Việt Nam công nhận).

Bối cảnh procurement phổ biến tại Việt Nam:

• Bếp ăn tập thể trong khu công nghiệp FDI hoặc trường học quốc tế yêu cầu nguyên liệu non-GMO
• Chuỗi siêu thị nhập khẩu (premium retail) đặt hàng trái cây có chứng nhận theo tiêu chuẩn EU/US
• Nhà hàng khách sạn 4-5 sao hoặc chuỗi F&B hướng đến phân khúc thực phẩm sạch
• Đơn vị nhập khẩu trái cây cung cấp cho thị trường có quy định ghi nhãn GMO bắt buộc
• Gói thầu y tế / dinh dưỡng lâm sàng yêu cầu tiêu chuẩn nguyên liệu kiểm soát chặt

Khi sản phẩm chỉ là trái cây tươi thông thường không có yêu cầu chứng nhận non-GMO, không nên dùng family này mà tra mã theo loài trong các family trái cây tươi thông thường của Segment 50000000.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 50520000 thường bị nhầm hoặc dùng chồng lấp với một số nhóm mã sau:

1. Trái cây tươi thông thường (không có thuộc tính GMO/non-GMO) Các family trái cây tươi thông thường trong Segment 50000000 (ví dụ táo, chuối, cam tươi không có chứng nhận đặc biệt) không thuộc 50520000. Điểm phân biệt chính: hồ sơ thầu hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật có quy định chứng nhận non-GMO hay không.

2. Trái cây hữu cơ (organic fruits) Thực phẩm hữu cơ (organic) và non-GMO là hai tiêu chuẩn khác nhau — sản phẩm organic thường đồng thời là non-GMO, nhưng sản phẩm non-GMO không nhất thiết là organic (có thể dùng phân bón hoá học). Trong UNSPSC, organic và non-GMO có thể được mã hoá trong các family riêng; cần kiểm tra tiêu chuẩn thực tế để chọn đúng mã.

3. Trái cây đông lạnh / chế biến Trái cây đông lạnh, sấy khô, đóng hộp hoặc ép nước thuộc các segment và family chế biến thực phẩm riêng (ví dụ nước ép, mứt, trái cây đóng hộp thuộc các nhóm khác trong Segment 50000000). Family 50520000 chỉ áp dụng cho dạng tươi (fresh).

4. Hạt giống / cây giống non-GMO Hạt giống, cây giống không biến đổi gen thuộc Segment 10000000 (Live Plant and Animal Material), Family 10150000 Seeds and bulbs and seedlings and cuttings — không thuộc Segment 50000000.

5. Các mặt hàng trong cùng Segment 50000000 Các sibling family trong cùng segment (hạt và hạt khô 50100000, thịt gia súc gia cầm 50110000, hải sản 50120000, v.v.) phân biệt theo loại thực phẩm, không phải theo tiêu chí GMO/non-GMO. Family 50520000 chuyên biệt cho trái cây tươi với thuộc tính non-GMO.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Về chứng nhận non-GMO: Việt Nam chưa có hệ thống chứng nhận non-GMO nội địa thống nhất tương đương Non-GMO Project (Mỹ) hay tiêu chuẩn EU. Trong thực tế, hồ sơ thầu tại Việt Nam thường quy định:

• Giấy chứng nhận do tổ chức được công nhận quốc tế cấp (Non-GMO Project Verified, EU Organic, USDA Organic)
• Kết quả kiểm nghiệm PCR xác nhận không phát hiện trình tự GMO
• Tờ khai xuất xứ và tờ khai thành phần giống từ nhà cung cấp

Về ghi nhãn: Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Thông tư 05/2019/TT-BNNPTNT quy định ghi nhãn thực phẩm biến đổi gen tại Việt Nam. Sản phẩm trái cây tươi nhập khẩu có hàm lượng thành phần GMO trên ngưỡng quy định phải ghi nhãn "biến đổi gen"; sản phẩm dưới ngưỡng hoặc có chứng nhận non-GMO không yêu cầu ghi nhãn này.

Về mã HS liên quan: Khi nhập khẩu trái cây tươi vào Việt Nam, mã HS (Hệ thống hài hoà) áp dụng theo loài quả (Chapter 08 — Edible fruit and nuts), không phân biệt GMO/non-GMO. Tiêu chí non-GMO thể hiện ở tài liệu chứng nhận đi kèm, không thay đổi mã HS.

Về mã VSIC: Hoạt động trồng trọt trái cây tươi (bao gồm non-GMO) tại Việt Nam thuộc VSIC 0113 (Trồng cây ăn quả, cây có múi và các loại cây lấy quả khác). Hoạt động bán buôn thuộc VSIC 4631.