Mã UNSPSC 50520000 — Trái cây tươi không biến đổi gen (Non GMO fresh fruits)

Định nghĩa #

Cấp nhóm 50520000 bao gồm các loại trái cây tươi (fresh fruits) được trồng và thu hoạch từ cây có nguồn gốc giống xác nhận không biến đổi gen (non-GMO). Theo định nghĩa UNSPSC gốc, tiêu chí non-GMO được xác định bằng cách loại trừ các phương pháp kỹ thuật sinh học không thể xảy ra trong điều kiện tự nhiên, bao gồm:

• Dung hợp tế bào (cell fusion)
• Vi bao gói và đại bao gói (microencapsulation và macroencapsulation)
• Công nghệ DNA tái tổ hợp (recombinant DNA technology), bao gồm xóa gen, nhân đôi gen, chèn gen ngoại lai, và thay đổi vị trí gen

Ngược lại, các phương pháp truyền thống sau đây không bị coi là GMO và sản phẩm vẫn thuộc phạm vi Cấp nhóm 50520000:

• Lai giống truyền thống (traditional hybridization)
• Tiếp hợp vi sinh vật (conjugation)
• Lên men (fermentation)
• Thụ tinh trong ống nghiệm (in vitro fertilization)
• Nuôi cấy mô (tissue culture)

Cấp nhóm này không bao gồm trái cây đã qua chế biến (đóng hộp, sấy khô, cấp đông thương phẩm), cũng không bao gồm trái cây tươi thông thường chưa có chứng nhận non-GMO (thuộc các cấp nhóm khác trong Cấp ngành 50000000). Trái cây tươi thông thường (chưa phân biệt GMO/non-GMO) hoặc GMO thường được mã hoá trong các cấp nhóm riêng tuỳ phiên bản UNSPSC đang áp dụng.

Cấu trúc mã — Các cấp lớp tiêu biểu #

Cấp nhóm 50520000 được chia thành các cấp lớp theo loài hoặc nhóm loài quả. Mỗi cấp lớp đặt tên theo loài cụ thể kết hợp tiền tố "Non GMO". Một số Cấp lớp tiêu biểu:

Về nguyên tắc phân loại, mỗi cấp lớp trong Cấp nhóm 50520000 tương ứng 1:1 với một cấp lớp trái cây tươi thông thường trong các cấp nhóm song song, chỉ khác ở thuộc tính chứng nhận non-GMO. Khi gói thầu bao gồm nhiều loài trái cây non-GMO khác nhau, có thể dùng mã Cấp nhóm 50520000 làm mã tổng hợp.

Khi nào chọn mã này #

Chọn Cấp nhóm 50520000 (hoặc cấp lớp con tương ứng) khi đồng thời thoả mãn hai điều kiện:

1. Sản phẩm là trái cây tươi — chưa qua chế biến nhiệt, sấy, cấp đông hoặc ngâm đường công nghiệp.
2. Có chứng nhận hoặc yêu cầu non-GMO — hồ sơ thầu, hợp đồng cung ứng hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật của bên mua quy định sản phẩm phải có giấy chứng nhận non-GMO (ví dụ: Non-GMO Project Verified, USDA Organic, EU Organic, hoặc tiêu chuẩn tương đương được Bộ NN&PTNT Việt Nam công nhận).

Bối cảnh procurement phổ biến tại Việt Nam:

• Bếp ăn tập thể trong khu công nghiệp FDI hoặc trường học quốc tế yêu cầu nguyên liệu non-GMO
• Chuỗi siêu thị nhập khẩu (premium retail) đặt hàng trái cây có chứng nhận theo tiêu chuẩn EU/US
• Nhà hàng khách sạn 4-5 sao hoặc chuỗi F&B hướng đến phân khúc thực phẩm sạch
• Đơn vị nhập khẩu trái cây cung cấp cho thị trường có quy định ghi nhãn GMO bắt buộc
• Gói thầu y tế / dinh dưỡng lâm sàng yêu cầu tiêu chuẩn nguyên liệu kiểm soát chặt

Khi sản phẩm chỉ là trái cây tươi thông thường không có yêu cầu chứng nhận non-GMO, không nên dùng cấp nhóm này mà tra mã theo loài trong các cấp nhóm trái cây tươi thông thường của Cấp ngành 50000000.

Dễ nhầm với mã nào #

Cấp nhóm 50520000 thường bị nhầm hoặc dùng chồng lấp với một số nhóm mã sau:

1. Trái cây tươi thông thường (không có thuộc tính GMO/non-GMO) Các cấp nhóm trái cây tươi thông thường trong Cấp ngành 50000000 Food and Beverage Products không thuộc 50520000. Điểm phân biệt chính: hồ sơ thầu hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật có quy định chứng nhận non-GMO hay không.

2. Trái cây hữu cơ (organic fruits) Thực phẩm hữu cơ (organic) và non-GMO là hai tiêu chuẩn khác nhau — sản phẩm organic thường đồng thời là non-GMO, nhưng sản phẩm non-GMO không nhất thiết là organic (có thể dùng phân bón hoá học). Trong UNSPSC, organic và non-GMO có thể được mã hoá trong các cấp nhóm riêng; cần kiểm tra tiêu chuẩn thực tế để chọn đúng mã.

3. Trái cây đông lạnh / chế biến Trái cây đông lạnh, sấy khô, đóng hộp hoặc ép nước thuộc các cấp ngành và cấp nhóm chế biến thực phẩm riêng (ví dụ nước ép, mứt, trái cây đóng hộp thuộc các nhóm khác trong Cấp ngành 50000000). Cấp nhóm 50520000 chỉ áp dụng cho dạng tươi (fresh).

4. Hạt giống / cây giống non-GMO Hạt giống, cây giống không biến đổi gen thuộc Cấp ngành 10000000 – Thực vật, động vật sống và vật tư liên quan (Live Plant and Animal Material), Cấp nhóm 10150000 – Hạt giống, củ giống, cây con và cành giâm Seeds and bulbs and seedlings and cuttings — không thuộc Cấp ngành 50000000.

5. Các mặt hàng trong cùng Cấp ngành 50000000 Các mã cùng cấp nhóm trong cùng cấp ngành (hạt và hạt khô 50100000 – Hạt và quả hạch, thịt gia súc gia cầm 50110000 – Sản phẩm thịt và gia cầm, hải sản 50120000 – Hải sản, v.v.) phân biệt theo loại thực phẩm, không phải theo tiêu chí GMO/non-GMO. Cấp nhóm 50520000 chuyên biệt cho trái cây tươi với thuộc tính non-GMO.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Về chứng nhận non-GMO: Việt Nam chưa có hệ thống chứng nhận non-GMO nội địa thống nhất tương đương Non-GMO Project (Mỹ) hay tiêu chuẩn EU. Trong thực tế, hồ sơ thầu tại Việt Nam thường quy định:

• Giấy chứng nhận do tổ chức được công nhận quốc tế cấp (Non-GMO Project Verified, EU Organic, USDA Organic)
• Kết quả kiểm nghiệm PCR xác nhận không phát hiện trình tự GMO
• Tờ khai xuất xứ và tờ khai thành phần giống từ nhà cung cấp

Về ghi nhãn: các Nghị định liên quan của Chính phủ và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và PTNT quy định ghi nhãn thực phẩm biến đổi gen tại Việt Nam. Sản phẩm trái cây tươi nhập khẩu có hàm lượng thành phần GMO trên ngưỡng quy định phải ghi nhãn "biến đổi gen"; sản phẩm dưới ngưỡng hoặc có chứng nhận non-GMO không yêu cầu ghi nhãn này.

Về mã HS liên quan: Khi nhập khẩu trái cây tươi vào Việt Nam, mã HS (Hệ thống hài hoà) áp dụng theo loài quả (Chapter 08 — Edible fruit and nuts), không phân biệt GMO/non-GMO. Tiêu chí non-GMO thể hiện ở tài liệu chứng nhận đi kèm, không thay đổi mã HS.

Về mã VSIC: Hoạt động trồng trọt trái cây tươi (bao gồm non-GMO) tại Việt Nam thuộc VSIC 0113 (Trồng cây ăn quả, cây có múi và các loại cây lấy quả khác). Hoạt động bán buôn thuộc VSIC 4631.