Family 85550000 (English: Surgical interventions or procedures of sensory functional systems — vision eye and related structures) là nhóm mã UNSPSC phân loại các can thiệp phẫu thuật (surgical interventions) và thủ thuật ngoại khoa (surgical procedures) thực hiện trên mắt, bao gồm nhãn cầu (bulbus oculi), tiền phòng (anterior chamber) và các cấu trúc liên quan. Nội hàm của family này được ánh xạ trực tiếp từ Hệ thống Phân loại Bệnh Quốc tế của Tổ chức Y tế Thế giới (ICD-10 PCS), mã chương 08 Eye. Family thuộc Segment 85000000 Healthcare Services — dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Tại Việt Nam, mã này được sử dụng trong đấu thầu dịch vụ y tế tại các cơ sở nhãn khoa (ophthalmology), bệnh viện đa khoa có khoa mắt, và các gói dịch vụ phẫu thuật mắt theo yêu cầu của cơ quan bảo hiểm y tế hoặc tổ chức tài trợ quốc tế.

Định nghĩa #

Family 85550000 bao gồm toàn bộ các can thiệp ngoại khoa và thủ thuật phẫu thuật trên hệ thống thị giác (vision system), cụ thể là mắt và các cấu trúc phụ trợ. Định nghĩa UNSPSC gốc dẫn chiếu trực tiếp đến ICD-10 PCS chương 08 Eye của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bao phủ các nhóm phẫu thuật theo vị trí giải phẫu và đường tiếp cận phẫu thuật (surgical approach).

Nhóm can thiệp được phân loại theo hai trục chính:

  • Vị trí giải phẫu: tiền phòng (anterior chamber), nhãn cầu/giác mạc (bulbus or globe structure), thể thuỷ tinh (lens), võng mạc (retina), cơ vận nhãn (extraocular muscle), mí mắt (eyelid), lệ đạo (lacrimal apparatus), v.v.
  • Đường tiếp cận: ngoài (external approach), qua da (percutaneous approach), mổ mở (open approach), nội soi (endoscopic approach, nếu áp dụng).

Các dịch vụ trong family này bao gồm nhưng không giới hạn ở: phẫu thuật đục thể thuỷ tinh (cataract surgery), phẫu thuật glôcôm (glaucoma surgery), phẫu thuật bong võng mạc (retinal detachment repair), phẫu thuật lác mắt (strabismus surgery), phẫu thuật mí mắt (eyelid surgery/blepharoplasty), và phẫu thuật giác mạc (corneal surgery).

Cấu trúc mã con (Classes tiêu biểu) #

Family 85550000 được tổ chức thành các class theo vị trí giải phẫu và đường tiếp cận phẫu thuật:

Class Tên (EN) Mô tả
85551000 Anterior chamber, external approach Tiền phòng mắt, đường tiếp cận ngoài
85551100 Anterior chamber, percutaneous approach Tiền phòng mắt, đường tiếp cận qua da
85551200 Bulbus or globe structure, external approach Nhãn cầu, đường tiếp cận ngoài
85551300 Bulbus or globe structure, open approach Nhãn cầu, mổ mở
85551400 Bulbus or globe structure, percutaneous approach Nhãn cầu, đường tiếp cận qua da

Ngoài các class trên, family còn có thể chứa các class liên quan đến: thể thuỷ tinh (lens), giác mạc (cornea), võng mạc và dịch kính (retina and vitreous), cơ vận nhãn (extraocular muscles), mí mắt và lệ đạo (eyelid and lacrimal apparatus). Khi lập hồ sơ thầu, việc xác định đúng class theo vị trí giải phẫu và đường tiếp cận giúp phân biệt loại phẫu thuật một cách rõ ràng trong hồ sơ mời thầu dịch vụ y tế.

Định nghĩa #

Khi nào chọn mã này #

Chọn family 85550000 hoặc class con tương ứng khi đối tượng mua sắm / đấu thầu là dịch vụ phẫu thuật mắt — tức là hành vi y tế có can thiệp ngoại khoa trực tiếp vào cấu trúc của mắt, có hoặc không sử dụng gây mê. Các trường hợp điển hình trong bối cảnh Việt Nam:

  • Gói thầu dịch vụ phẫu thuật đục thể thuỷ tinh (phaco, ngoại bao) cho bệnh viện tuyến tỉnh hoặc chương trình xã hội hoá.
  • Hợp đồng dịch vụ phẫu thuật glôcôm (cắt bè củng mạc, đặt van dẫn lưu) tại cơ sở nhãn khoa.
  • Gói thầu phẫu thuật điều chỉnh khúc xạ (LASIK, SMILE, PRK) theo mô hình dịch vụ theo yêu cầu.
  • Dịch vụ phẫu thuật chấn thương mắt trong gói thầu y tế cấp cứu.
  • Dự án tài trợ quốc tế về phòng chống mù loà (blindness prevention) tại Việt Nam, mua dịch vụ phẫu thuật mắt qua đấu thầu quốc tế.

Lưu ý: Mã này áp dụng cho dịch vụ phẫu thuật (service), không áp dụng cho thiết bị y tế hoặc vật tư tiêu hao dùng trong phẫu thuật mắt. Thiết bị nhãn khoa (máy phaco, laser excimer) và vật tư (thể thuỷ tinh nhân tạo, chỉ phẫu thuật) thuộc các segment thiết bị và vật tư y tế khác nhau trong UNSPSC.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 85550000 thường bị nhầm lẫn với các family và segment sau:

Tên Điểm phân biệt
85120000 Medical practice Khám, chẩn đoán, điều trị nội khoa mắt (không phẫu thuật); tư vấn nhãn khoa; đo khúc xạ. Không có can thiệp ngoại khoa.
85110000 Disease prevention and control Tầm soát, sàng lọc bệnh mắt cộng đồng (glôcôm, đục thể thuỷ tinh); tiêm vaccine phòng bệnh liên quan. Không phải phẫu thuật.
85100000 Comprehensive health services Gói dịch vụ y tế tổng hợp bao gồm nhiều chuyên khoa; không đặc thù nhãn khoa.
85160000 Medical Surgical Equipment Maintenance Refurbishment and Repair Services Bảo trì, sửa chữa thiết bị phẫu thuật mắt; không phải hành vi phẫu thuật.

Nguyên tắc phân biệt cốt lõi: Nếu đối tượng hợp đồng là hành vi phẫu thuật (rạch dao, cắt, đặt dụng cụ vào cấu trúc mắt) → 85550000. Nếu là dịch vụ khám hoặc điều trị nội khoa (thuốc tra mắt, tiêm nội nhãn không phải phẫu thuật, laser điều trị võng mạc phân loại là thủ thuật nội khoa) → 85120000. Ranh giới giữa thủ thuật (procedure) và phẫu thuật (surgery) trong nhãn khoa đôi khi mờ; khi không chắc, tham chiếu ICD-10 PCS chương 08 Eye để xác định bản chất của hành vi y tế.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Trong hệ thống đấu thầu mua sắm dịch vụ y tế tại Việt Nam, một số điểm cần lưu ý khi sử dụng mã 85550000:

  1. Phân loại theo Danh mục kỹ thuật Bộ Y tế: Việt Nam sử dụng song song hệ thống mã kỹ thuật y tế của Bộ Y tế (theo Thông tư 43/2013/TT-BYT và các bổ sung). Khi lập hồ sơ thầu quốc tế hoặc dự án ODA, mã UNSPSC 85550000 được dùng để ánh xạ sang danh mục kỹ thuật tương ứng.

  2. Bảo hiểm y tế và thanh toán: Các dịch vụ thuộc 85550000 hầu hết có trong danh mục thanh toán bảo hiểm y tế (ví dụ phẫu thuật đục thể thuỷ tinh thuộc nhóm phẫu thuật loại II/III theo phân loại của BHYT Việt Nam). Cần đối chiếu để xác định mức đồng chi trả khi thiết kế gói thầu.

  3. Dự án phòng chống mù loà: Nhiều tổ chức phi chính phủ (IAPB, Fred Hollows Foundation, Orbis) triển khai dự án tại VN sử dụng mã UNSPSC khi đấu thầu dịch vụ phẫu thuật mắt quy mô lớn. Mã 85550000 và các class con là điểm tham chiếu chuẩn.

  4. Vật tư tiêu hao kèm theo: Khi hợp đồng bao gồm cả dịch vụ phẫu thuật lẫn vật tư tiêu hao (thể thuỷ tinh nhân tạo, dược chất tiêm nội nhãn), cần tách riêng mã dịch vụ (85550000) và mã vật tư/thiết bị y tế tương ứng để phân loại ngân sách và kế toán chi phí chính xác.

Câu hỏi thường gặp #

Phẫu thuật đục thể thuỷ tinh (cataract) thuộc class nào trong family 85550000?

Phẫu thuật đục thể thuỷ tinh thường liên quan đến thể thuỷ tinh (lens) và tiền phòng (anterior chamber). Tuỳ theo đường tiếp cận (ngoài, qua da, mổ mở), có thể thuộc class 85551000 hoặc 85551100. Khi cần mã chính xác đến class, cần xác định đường tiếp cận phẫu thuật ghi trong hồ sơ kỹ thuật.

Tiêm nội nhãn (intravitreal injection) có thuộc family 85550000 không?

Điều này phụ thuộc vào phân loại của cơ sở y tế theo ICD-10 PCS. Nếu tiêm nội nhãn được phân loại là thủ thuật phẫu thuật xâm lấn (surgical procedure), có thể xếp vào 85550000. Nếu cơ sở y tế phân loại là thủ thuật nội khoa hoặc điều trị thuốc, mã 85120000 (Medical practice) phù hợp hơn. Nên tham chiếu mã ICD-10 PCS tương ứng để quyết định.

Dịch vụ khám mắt và đo khúc xạ có thuộc mã 85550000 không?

Không. Khám mắt, đo khúc xạ, và các dịch vụ chẩn đoán không xâm lấn thuộc Family 85120000 (Medical practice). Mã 85550000 chỉ bao gồm các can thiệp có tính chất ngoại khoa — tức là có sử dụng dao, laser phẫu thuật, hoặc dụng cụ xâm lấn trực tiếp vào cấu trúc mắt.

Thiết bị máy phaco và thể thuỷ tinh nhân tạo có dùng mã 85550000 không?

Không. Mã 85550000 dành cho dịch vụ phẫu thuật (service), không bao gồm thiết bị hay vật tư. Máy phaco thuộc nhóm thiết bị y tế (Medical Equipment), thể thuỷ tinh nhân tạo thuộc nhóm vật tư y tế cấy ghép (implantable medical devices) — cả hai đều nằm trong các segment thiết bị y tế khác nhau của UNSPSC.

Phẫu thuật điều chỉnh khúc xạ LASIK có thuộc 85550000 không?

Có. LASIK, SMILE, PRK và các phẫu thuật điều chỉnh khúc xạ bằng laser có tính chất ngoại khoa (can thiệp trực tiếp vào giác mạc) đều thuộc phạm vi family 85550000, cụ thể là nhóm can thiệp trên cấu trúc giác mạc/nhãn cầu (bulbus or globe structure).

Bảo trì thiết bị phòng mổ mắt thuộc mã nào?

Bảo trì, sửa chữa và tân trang thiết bị phẫu thuật mắt thuộc Family 85160000 (Medical Surgical Equipment Maintenance Refurbishment and Repair Services), không thuộc 85550000. Đây là ranh giới quan trọng khi phân loại hợp đồng dịch vụ bệnh viện.

Family 85550000 có tương ứng với mã ICD nào?

Theo định nghĩa UNSPSC gốc, family 85550000 ánh xạ với ICD-10 PCS chương 08 Eye của Tổ chức Y tế Thế giới. Đây là hệ thống mã thủ thuật (procedure coding), khác với ICD-10-CM dùng để mã chẩn đoán bệnh (diagnosis coding). Tại Việt Nam, tương đương gần nhất là các nhóm kỹ thuật nhãn khoa trong Danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế.

Xem thêm #

Danh mục