Mã UNSPSC 12170000 — Chất tạo màu (Colorants)

Định nghĩa #

Cấp nhóm 12170000 — Colorants — bao gồm tất cả các chất hóa học có chức năng chính là truyền hoặc tạo màu cho vật liệu nền. Định nghĩa UNSPSC gốc mô tả colorant là "a substance that colors materials" — tức là một chất làm thay đổi màu sắc của vật liệu thông qua cơ chế hấp thụ, phản xạ hoặc phân tán ánh sáng.

Cấp nhóm được chia thành ba cấp lớp con:

• Cấp lớp 12171500 – Chất nhuộm — Dyes (thuốc nhuộm): Hợp chất hữu cơ hòa tan (hoặc có thể được đưa vào trạng thái hòa tan) và gắn kết hóa học vào nền vật liệu. Ứng dụng điển hình: nhuộm sợi cotton, len, polyester; nhuộm da thuộc; nhuộm giấy; chất tạo màu thực phẩm (food dyes).
• Cấp lớp 12171600 – Chất tô màu — Pigments (chất màu): Hạt màu không tan, tạo màu bằng cách phân tán vật lý trong môi trường nền (dầu, nhựa, nước). Ứng dụng: sơn, mực in, nhựa màu, gốm sứ, mỹ phẩm. Pigment có thể có nguồn gốc vô cơ (oxit sắt, titan đioxit) hoặc hữu cơ (azo pigments, phthalocyanine).
• Cấp lớp 12171700 – Các chất tạo màu và hỗn dịch màu — Color compounds and dispersions (hợp chất màu và dạng phân tán): Bao gồm hỗn hợp pigment đã được nghiền và phân tán sẵn trong môi trường mang (carrier), dạng masterbatch nhựa màu, dạng paste màu nước, và các hợp chất màu đặc biệt dùng trong công nghiệp.

Cấp nhóm 12170000 không bao gồm:

• Mực in thành phẩm (inks) đã pha hoàn chỉnh để đưa trực tiếp vào máy in — thuộc Cấp ngành 44 (Office and computer equipment and accessories).
• Sơn thành phẩm đóng gói sẵn dùng cho bề mặt xây dựng — thuộc Cấp ngành 31 (Manufacturing components and supplies) hoặc nhóm hóa chất xây dựng.
• Phẩm màu thực phẩm đã được pha chế thành phụ gia thực phẩm đóng gói — có thể thuộc Cấp ngành 50 (Food, Beverage and Tobacco).

Khi nào chọn mã này #

Chọn Cấp nhóm 12170000 (hoặc cấp lớp con tương ứng) khi đối tượng mua sắm là hóa chất tạo màu ở dạng nguyên liệu — chưa pha trộn thành sản phẩm sơn hoàn chỉnh hoặc mực in thành phẩm. Các tình huống điển hình trong procurement tại Việt Nam:

Ngành dệt may và nhuộm: Các nhà máy dệt nhuộm mua thuốc nhuộm reactive, disperse, acid, vat để nhuộm sợi và vải. Đây là ứng dụng phổ biến nhất tại Việt Nam — chọn Cấp lớp 12171500 (Dyes) khi đơn hàng là thuốc nhuộm dạng bột hoặc dung dịch.

Ngành sơn và phủ bề mặt: Nhà sản xuất sơn mua pigment TiO₂ (titan đioxit trắng), oxit sắt đỏ/vàng/đen, carbon black để pha chế sơn. Chọn Cấp lớp 12171600 (Pigments) cho các nguyên liệu này.

Ngành nhựa và bao bì: Nhà sản xuất nhựa mua masterbatch (hạt màu nhựa) hoặc paste màu để tạo màu sản phẩm. Chọn Cấp lớp 12171700 (Color compounds and dispersions) cho dạng masterbatch và paste màu phân tán sẵn.

Ngành mực in: Nhà sản xuất mực in mua pigment hữu cơ (azo, phthalocyanine) hoặc dispersion sẵn làm nguyên liệu đầu vào pha mực. Chọn 12171600 hoặc 12171700 tùy dạng.

Nguyên tắc chọn cấp lớp con:

Dễ nhầm với mã nào #

Cấp nhóm 12170000 có ranh giới phân loại với một số cấp nhóm và cấp ngành liền kề:

Cấp nhóm 12160000 – Chất phụ gia — Additives (phụ gia): Phụ gia hóa học (chất ổn định, chất làm trắng quang học — optical brighteners) đôi khi bị nhầm với colorants. Chất làm trắng quang học (fluorescent whitening agents) về mặt hóa học là dye nhưng chức năng chính là tạo độ trắng chứ không tạo màu. Trong thực tế procurement, chúng thường được phân loại vào 12160000 (Additives) nếu được mua với mục đích phụ gia xử lý, hoặc 12171500 nếu mục đích là nhuộm màu trắng huỳnh quang.

Cấp nhóm 12180000 – Sáp và dầu — Waxes and oils (sáp và dầu): Dầu màu tự nhiên (dầu hạt điều màu, dầu nghệ) đôi khi dùng làm colorant thực phẩm, nhưng phân loại theo bản chất hóa học là wax/oil → 12180000, trừ khi sản phẩm được bán thuần túy với chức năng tạo màu.

Cấp nhóm 12350000 – Hợp chất và hỗn hợp — Compounds and mixtures (hợp chất và hỗn hợp): Hỗn hợp hóa chất đa chức năng có chứa colorant nhưng không phải colorant thuần túy (ví dụ chất xử lý bề mặt màu, chất tẩy rửa màu) thường phân loại vào 12350000 thay vì 12170000.

Cấp ngành 31 — Manufacturing components and supplies: Sơn thành phẩm, mực in thành phẩm, vecni hoàn chỉnh là sản phẩm công nghiệp đã pha chế, không phải nguyên liệu hóa chất → thuộc Cấp ngành 31, không thuộc 12170000.

Cấp ngành 50 — Food, Beverage and Tobacco Products: Phẩm màu thực phẩm đã pha chế thành phụ gia đóng gói thành phẩm phân loại theo Cấp ngành 50. Tuy nhiên, thuốc nhuộm thực phẩm nguyên liệu (food grade dyes dạng nguyên chất) vẫn có thể thuộc 12171500.

Cấu trúc mã và các cấp lớp con #

Cấp nhóm 12170000 gồm ba cấp lớp con trong UNSPSC v26:

Khi lập hồ sơ thầu hoặc danh mục mua sắm, ưu tiên dùng mã cấp lớp (6 chữ số đầu) thay vì cấp nhóm để đảm bảo độ chính xác phân loại. Dùng mã Cấp nhóm 12170000 khi gói mua bao gồm hỗn hợp nhiều dạng colorant hoặc khi chưa xác định rõ dạng sản phẩm.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Quy định nhập khẩu và kiểm soát hóa chất: Một số thuốc nhuộm và pigment nằm trong danh mục hóa chất kiểm soát theo các Nghị định liên quan của Chính phủ và các thông tư của Bộ Công Thương. Đặc biệt, thuốc nhuộm azo có khả năng giải phóng amine thơm (aromatic amines) bị cấm sử dụng trong sản phẩm dệt may xuất khẩu sang EU theo Regulation (EC) 1907/2006 (REACH). Bộ phận procurement cần đối chiếu danh mục thuốc nhuộm cấm khi đặt mua.

Mã HS liên quan: Chất tạo màu nhập khẩu thường khai báo theo Chương 32 (HS Chapter 32 — Tanning or dyeing extracts; dyes, pigments, paints, varnishes, putty and mastics) hoặc Chương 29 (HS Chapter 29 — Organic chemicals) tùy bản chất hóa học. Đối chiếu mã HS khi làm thủ tục thông quan.

Tiêu chuẩn chất lượng: Các tiêu chuẩn phổ biến áp dụng cho colorants trong đấu thầu Việt Nam gồm TCVN, ISO 105 (độ bền màu vải), ISO 787 (pigments và extenders), DIN 54001 (dyes).

Phân loại nguy hiểm: Nhiều pigment vô cơ chứa kim loại nặng (chromate, cadmium, chì) thuộc nhóm hóa chất nguy hiểm, cần khai báo phiếu an toàn hóa chất (SDS/MSDS) kèm theo hồ sơ thầu theo quy định hiện hành.