Mã UNSPSC 77130000 — Dịch vụ theo dõi, giám sát và xử lý phục hồi ô nhiễm (Pollutants tracking and monitoring and rehabilitation services)

Định nghĩa #

Family 77130000 bao gồm các dịch vụ chuyên biệt tập trung vào ba hoạt động cốt lõi:

1. Theo dõi chất ô nhiễm (Pollutants tracking): Xác định nguồn phát thải, lập bản đồ phân bố, truy vết đường di chuyển của chất ô nhiễm trong môi trường đất, nước, không khí.
2. Giám sát ô nhiễm (Monitoring): Đo lường liên tục hoặc định kỳ nồng độ chất ô nhiễm theo tiêu chuẩn kỹ thuật; lập báo cáo quan trắc; vận hành hệ thống cảm biến và trạm quan trắc tự động.
3. Phục hồi môi trường (Rehabilitation): Triển khai biện pháp kỹ thuật nhằm giảm nồng độ chất ô nhiễm xuống ngưỡng an toàn — bao gồm cải tạo đất nhiễm, xử lý nước ngầm, hút dầu tràn, phân hủy sinh học (bioremediation).

Các class con trong family 77130000 tổ chức theo loại chất ô nhiễm cụ thể:

Family này không bao gồm dịch vụ xét nghiệm mẫu trong phòng thí nghiệm (thuộc Family 77140000 Environmental laboratory services) hay công tác quản lý chiến lược môi trường tổng thể (thuộc Family 77100000 Environmental management).

Khi nào chọn mã này #

Chọn Family 77130000 (hoặc class con tương ứng) khi gói thầu, hợp đồng dịch vụ hoặc đơn đặt hàng có nội dung thuộc một trong các tình huống sau:

Trường hợp phù hợp với Family 77130000:

• Thuê đơn vị quan trắc môi trường định kỳ (không khí, nước mặt, nước ngầm, đất) tại khu công nghiệp hoặc công trình xây dựng.
• Hợp đồng ứng cứu và xử lý sự cố tràn dầu tại cảng biển, tuyến đường ống, nhà máy lọc dầu → class 77131500.
• Dịch vụ lắp đặt, vận hành hệ thống quan trắc tiếng ồn (noise monitoring) tại sân bay, khu dân cư gần nhà máy → class 77131600.
• Dịch vụ khảo sát, phân tích và xử lý ô nhiễm chất độc hại (kim loại nặng, hóa chất công nghiệp, chất phóng xạ) trong đất và nước → class 77131700.
• Gói thầu tư vấn và triển khai phục hồi môi trường sau sự cố công nghiệp.
• Dịch vụ lập bản đồ lan truyền ô nhiễm (plume mapping) cho cơ quan quản lý nhà nước.

Nguyên tắc chọn cấp mã:

• Nếu gói thầu chỉ liên quan đến một loại chất ô nhiễm cụ thể → dùng mã class (77131500, 77131600, hoặc 77131700).
• Nếu gói thầu bao gồm nhiều loại chất ô nhiễm hoặc không xác định rõ loại → dùng mã family 77130000.
• Trong đấu thầu theo quy định Việt Nam (Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 24/2024/NĐ-CP), khi sử dụng UNSPSC trong hệ thống VNEPS, ưu tiên mã class hoặc commodity nếu xác định được.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 77130000 có phạm vi tương đối hẹp so với các family lân cận trong cùng Segment 77000000. Bảng dưới đây phân biệt các trường hợp dễ nhầm:

Lưu ý quan trọng về mã 77120000: Trong cây UNSPSC, 77120000 (Pollution tracking and monitoring and rehabilitation) và 77130000 (Pollutants tracking and monitoring and rehabilitation services) là hai family cùng cấp thuộc Segment 77000000, có tên gần giống nhau. Sự khác biệt nằm ở đối tượng: 77120000 hướng đến quản lý ô nhiễm tổng thể (pollution — hiện tượng), còn 77130000 hướng đến chất ô nhiễm cụ thể (pollutants — vật chất). Khi tra cứu, cần đối chiếu phiên bản UNSPSC và danh sách class con để xác nhận.

Cấu trúc mã và các class con #

Family 77130000 tổ chức theo loại chất ô nhiễm:

77000000  Environmental Services  [Segment]
└── 77130000  Pollutants tracking and monitoring and rehabilitation services  [Family]
    ├── 77131500  Oil pollution  [Class]
    ├── 77131600  Noise pollution  [Class]
    └── 77131700  Toxic substances pollution  [Class]

Class 77131500 — Oil pollution (Ô nhiễm dầu): Gồm dịch vụ ứng phó sự cố tràn dầu (oil spill response), thu gom dầu trên mặt nước, hút dầu ngầm trong đất, quan trắc chất lượng nước sau tràn dầu. Đây là class được dùng phổ biến tại Việt Nam trong các dự án khai thác dầu khí ngoài khơi (Biển Đông), cảng dầu và nhà máy lọc hóa dầu.

Class 77131600 — Noise pollution (Ô nhiễm tiếng ồn): Bao gồm đo mức ồn, lập bản đồ tiếng ồn (noise mapping), giám sát liên tục tại khu vực nhạy cảm (bệnh viện, trường học, khu dân cư), tư vấn giải pháp kiểm soát tiếng ồn. Ứng dụng phổ biến tại sân bay (Nội Bài, Tân Sơn Nhất), tuyến đường sắt đô thị và khu công nghiệp.

Class 77131700 — Toxic substances pollution (Ô nhiễm chất độc hại): Bao trùm dịch vụ xử lý ô nhiễm từ kim loại nặng (chì, thủy ngân, cadmium), hóa chất hữu cơ bền vững (POPs — Persistent Organic Pollutants), chất phóng xạ, thuốc bảo vệ thực vật tồn lưu. Tại Việt Nam, class này liên quan mật thiết đến dự án cải tạo đất nhiễm dioxin tại các sân bay cũ (Đà Nẵng, Biên Hòa) và xử lý kho thuốc BVTV tồn đọng.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Khung pháp lý liên quan: Dịch vụ thuộc Family 77130000 tại Việt Nam chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản pháp lý, bao gồm Luật Bảo vệ môi trường 2020 (số 72/2020/QH14), Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật BVMT, và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về môi trường do Bộ TN&MT ban hành.

Yêu cầu năng lực nhà thầu: Theo quy định Việt Nam, đơn vị cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường (do Bộ TN&MT cấp theo Thông tư 10/2021/TT-BTNMT). Đây là tiêu chí tư cách tham dự thầu quan trọng cần đưa vào hồ sơ mời thầu.

Phân loại trong VNEPS: Khi nhập liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (VNEPS), sử dụng mã UNSPSC 8 chữ số ở cấp class hoặc commodity để tăng độ chính xác tìm kiếm. Tránh dùng mã family 77130000 nếu gói thầu xác định rõ loại chất ô nhiễm.

Phân biệt dịch vụ quan trắc và dịch vụ lab: Một hợp đồng quan trắc môi trường hoàn chỉnh thường bao gồm cả lấy mẫu thực địa (field sampling — thuộc 77130000) và phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm (laboratory analysis — thuộc 77140000). Khi lập dự toán và phân loại UNSPSC, nên tách thành hai dòng mã riêng biệt nếu giá trị từng phần đủ lớn và nhà thầu thực hiện có thể khác nhau.