Family 46120000 (English: Missiles) trong hệ thống UNSPSC phân loại các loại tên lửa (missiles) — vũ khí bay tự hành có hệ thống dẫn đường — cùng các hệ thống con (subsystems) cấu thành. Family này thuộc Segment 46000000 Law Enforcement and National Security and Security and Safety Equipment and Supplies, nằm trong nhóm vũ khí và trang thiết bị quốc phòng chiến lược.

Trong bối cảnh mua sắm quốc phòng (defense procurement) tại Việt Nam, mã 46120000 và các class con được áp dụng cho các hợp đồng mua sắm, chuyển giao công nghệ hoặc bảo dưỡng liên quan đến tên lửa có điều khiển và linh kiện cấu thành. Đối tượng sử dụng chủ yếu là các cơ quan quân sự, đơn vị quốc phòng và tổ chức nghiên cứu an ninh quốc gia.

Định nghĩa #

Family 46120000 bao gồm tên lửa (missiles) — phương tiện bay tự hành được trang bị hệ thống dẫn đường (guidance system) nhằm đưa đầu đạn hoặc tải trọng đến mục tiêu xác định — và các hệ thống con (subsystems) cấu thành tên lửa đó. Đây là đặc điểm phân biệt cốt lõi giữa missile và rocket: tên lửa (missile) có hệ thống dẫn đường chủ động hoặc bán chủ động, trong khi rocket (đạn phản lực không điều khiển) bay theo quỹ đạo đạn đạo cố định sau khi rời bệ phóng.

Theo cấu trúc UNSPSC, family 46120000 chia thành hai class:

  • Class 46121500 — Guided missiles (Tên lửa có điều khiển): gồm các loại tên lửa được dẫn đường bằng radar, hồng ngoại, laser, GPS hoặc hệ thống dẫn đường quán tính.
  • Class 46121600 — Missile subsystems (Hệ thống con tên lửa): gồm các linh kiện, mô-đun lắp ráp cấu thành tên lửa như đầu dò (seeker head), động cơ đẩy (propulsion unit), cánh điều hướng (control fins), hệ thống dẫn đường điện tử (guidance electronics) và đầu đạn (warhead) khi được cung cấp riêng lẻ.

Cấu trúc mã #

Vị trí của family 46120000 trong cây phân cấp UNSPSC:

Cấp Tên (EN)
Segment 46000000 Law Enforcement and National Security and Security and Safety Equipment and Supplies
Family 46120000 Missiles
Class 46121500 Guided missiles
Class 46121600 Missile subsystems

Các class hiện có trong family tập trung vào hai nhóm chức năng: thành phẩm (tên lửa hoàn chỉnh) và linh kiện/hệ thống con (dùng cho bảo dưỡng, nâng cấp hoặc lắp ráp). Khi mã hàng hóa cụ thể cấp commodity (8 chữ số) chưa được định nghĩa trong UNSPSC, bên mua có thể dùng class 46121500 hoặc 46121600 tùy theo tính chất sản phẩm.

Khi nào chọn mã này #

Chọn family 46120000 (hoặc class con tương ứng) trong các trường hợp sau:

  1. Mua sắm tên lửa hoàn chỉnh có điều khiển: hợp đồng mua tên lửa không đối không, không đối đất, đất đối không, đất đối đất hoặc tên lửa chống hạm — khi sản phẩm là tên lửa nguyên khối có hệ thống dẫn đường → dùng class 46121500 Guided missiles.

  2. Mua sắm linh kiện và hệ thống con tên lửa: hợp đồng cung cấp đầu dò hồng ngoại, mô-đun điện tử dẫn đường, động cơ tên lửa rời, cánh lái điều hướng hoặc đầu đạn cung cấp độc lập → dùng class 46121600 Missile subsystems.

  3. Dịch vụ liên quan: gói dịch vụ kỹ thuật, bảo dưỡng, tích hợp hệ thống khi đối tượng dịch vụ là tên lửa — thường mã hóa kèm mã thiết bị tương ứng trong hồ sơ thầu.

Lưu ý trong môi trường procurement quốc phòng Việt Nam: các gói thầu liên quan đến tên lửa thường thuộc danh mục mua sắm đặc biệt, tuân thủ quy định của Bộ Quốc phòng và các điều ước quốc tế về kiểm soát vũ khí. Mã UNSPSC phục vụ mục đích phân loại danh mục hàng hóa trong quản lý tài sản và hệ thống thông tin logistics quốc phòng, không thay thế thủ tục cấp phép nhập khẩu vũ khí.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 46120000 dễ bị nhầm lẫn với các family lân cận trong cùng segment 46000000. Bảng dưới đây tóm tắt các điểm phân biệt chính:

Tên (EN) Điểm phân biệt với 46120000
46130000 Rockets and subsystems Rocket (đạn phản lực) không có hệ thống dẫn đường chủ động; bay theo quỹ đạo đạn đạo tự do sau khi phóng. Missile (tên lửa) dẫn đường chủ động hoặc bán chủ động.
46110000 Conventional war weapons Vũ khí thông thường (pháo, súng cối, mìn, lựu đạn) — không tự hành, không có hệ thống dẫn đường tích hợp.
46100000 Light weapons and ammunition Vũ khí cá nhân và đạn dược thông thường (súng trường, đạn, băng đạn) — cấp độ nhỏ hơn nhiều so với tên lửa.
46140000 Launchers Hệ thống bệ phóng (launcher) — phương tiện hoặc cơ cấu phóng tên lửa/rocket, không phải bản thân tên lửa. Launcher là thiết bị đi kèm, mua riêng thuộc 46140000.

Nguyên tắc phân biệt nhanh: Nếu sản phẩm có hệ thống dẫn đường tích hợp và tự điều chỉnh quỹ đạo sau khi phóng → 46120000 Missiles. Nếu không có dẫn đường → 46130000 Rockets. Nếu là thiết bị dùng để phóng → 46140000 Launchers.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Hàng hóa thuộc family 46120000 được xếp vào danh mục vũ khí quân dụng (military weapons) theo pháp luật Việt Nam, chịu sự điều chỉnh của:

  • Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (Luật số 14/2017/QH14 và các văn bản sửa đổi).
  • Nghị định về quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa lưỡng dụng và vũ khí quân sự của Bộ Công Thương và Bộ Quốc phòng.
  • Các cam kết kiểm soát xuất khẩu (export control) trong khuôn khổ các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Trong hệ thống quản lý tài sản quốc phòng và logistics quân sự, mã UNSPSC thường được dùng song song với mã NATO Stock Number (NSN) hoặc mã danh mục nội bộ của lực lượng vũ trang để đảm bảo tương thích với các hệ thống của đối tác quốc tế. Đơn vị mua sắm cần xác nhận mã phù hợp với danh mục phân loại hàng hóa kiểm soát (controlled items list) trước khi sử dụng trong hồ sơ thầu quốc tế.

Câu hỏi thường gặp #

Sự khác biệt giữa missile (46120000) và rocket (46130000) trong UNSPSC là gì?

Missile (tên lửa có điều khiển) được trang bị hệ thống dẫn đường tích hợp cho phép điều chỉnh quỹ đạo trong quá trình bay nhằm bám theo mục tiêu. Rocket (đạn phản lực) không có hệ thống dẫn đường chủ động — sau khi rời bệ phóng, rocket bay theo quỹ đạo đạn đạo cố định. Do đó, tên lửa phòng không có điều khiển thuộc 46120000, còn đạn rocket 122mm không điều khiển thuộc 46130000.

Bệ phóng tên lửa (launcher) có thuộc family 46120000 không?

Không. Bệ phóng tên lửa và hệ thống phóng thuộc family 46140000 Launchers — một family riêng biệt trong cùng segment 46000000. Family 46120000 chỉ bao gồm bản thân tên lửa (thành phẩm) và các hệ thống con của tên lửa, không bao gồm thiết bị phóng.

Linh kiện động cơ tên lửa mua riêng thuộc class nào?

Linh kiện và hệ thống con mua riêng lẻ (bao gồm động cơ đẩy, đầu dò, mô-đun điện tử dẫn đường) thuộc class 46121600 Missile subsystems. Class này dành cho các thành phần cấu thành tên lửa khi được cung cấp độc lập, phân biệt với class 46121500 là tên lửa hoàn chỉnh.

Tên lửa chống hạm và tên lửa đất đối không có dùng cùng mã UNSPSC không?

Có — cả hai đều thuộc class 46121500 Guided missiles trong family 46120000, vì UNSPSC phân loại theo tính chất vật lý (tên lửa có điều khiển) chứ không phân biệt theo môi trường tác chiến (không đối không, đất đối không, chống hạm). Nếu hệ thống phân loại nội bộ cần phân biệt theo môi trường tác chiến, cần bổ sung trường phân loại bổ sung ngoài mã UNSPSC.

Mã UNSPSC 46120000 có áp dụng cho tên lửa dân sự (ví dụ tên lửa thăm dò khí tượng) không?

Không khuyến nghị. Tên lửa thăm dò khí tượng và phương tiện phóng vũ trụ dân sự thường thuộc các segment khác của UNSPSC liên quan đến thiết bị khoa học hoặc hàng không vũ trụ. Family 46120000 thuộc segment an ninh và quốc phòng, nội hàm hướng đến vũ khí tên lửa quân sự. Cần kiểm tra kỹ context trước khi áp dụng cho sản phẩm lưỡng dụng.

Khi hồ sơ thầu gộp cả tên lửa lẫn bệ phóng thì mã hóa như thế nào?

Thông thường, mỗi hạng mục được mã hóa riêng: tên lửa dùng class 46121500 hoặc 46121600, bệ phóng dùng family 46140000 Launchers. Nếu hệ thống mua sắm yêu cầu một mã duy nhất cho gói tích hợp, chọn mã của hạng mục có giá trị lớn nhất hoặc mã family 46120000 làm mã tổng hợp, và ghi chú các thành phần trong mô tả gói thầu.

Xem thêm #