Mã UNSPSC 46130000 — Tên lửa và các hệ thống con (Rockets and subsystems)
Family 46130000 (English: Rockets and subsystems) là nhóm UNSPSC phân loại tên lửa (rockets) và các hệ thống con (subsystems) cấu thành hoặc hỗ trợ tên lửa — bao gồm phương tiện phóng (launch vehicles) và bộ tăng cường đẩy (boosters). Family này nằm trong Segment 46000000 Law Enforcement and National Security and Security and Safety Equipment and Supplies, thuộc nhánh vũ khí và thiết bị quốc phòng, phân biệt rõ với tên lửa dẫn đường có đầu đạn điều khiển (missiles) thuộc Family 46120000 và các loại vũ khí thông thường khác. Đối tượng sử dụng mã này tại Việt Nam chủ yếu là các cơ quan quốc phòng, đơn vị nghiên cứu hàng không vũ trụ và tổ chức mua sắm tập trung phục vụ an ninh quốc gia.
Định nghĩa #
Family 46130000 bao gồm các hệ thống tên lửa (rocket systems) và các hệ thống con cấu thành, hỗ trợ hoạt động của tên lửa. Trong phân loại UNSPSC, tên lửa (rockets) được hiểu là phương tiện đẩy sử dụng động cơ phản lực, bao gồm cả tên lửa quân sự (military rockets) và phương tiện phóng dân sự/vũ trụ (space launch vehicles). Các class con tiêu biểu trong family này gồm:
- Class 46131500 — Launch vehicles and rockets: phương tiện phóng và tên lửa đẩy, bao gồm tên lửa sử dụng một hoặc nhiều tầng đẩy.
- Class 46131600 — Boosters: bộ tăng cường đẩy (booster stages) gắn kèm tên lửa chính để gia tăng lực đẩy ban đầu.
Family 46130000 không bao gồm đầu đạn điều khiển tự dẫn đường (guided warheads) hay các tên lửa hành trình có hệ thống dẫn đường phức tạp (thuộc Family 46120000 Missiles), cũng không bao gồm bệ phóng và thiết bị phóng (thuộc Family 46140000 Launchers).
Cấu trúc mã #
Family 46130000 tổ chức thành các class theo chức năng kỹ thuật của hệ thống:
| Class | Tên (EN) | Mô tả |
|---|---|---|
| 46131500 | Launch vehicles and rockets | Phương tiện phóng và tên lửa đẩy nguyên hệ thống |
| 46131600 | Boosters | Bộ tăng cường đẩy, tầng phụ trợ lực đẩy |
Mô hình phân cấp của family này tương đối gọn so với các family vũ khí khác trong segment 46000000, phản ánh đặc thù chuyên biệt của thiết bị tên lửa trong procurement quốc phòng.
Khi nào chọn mã này #
Chọn Family 46130000 (hoặc class con tương ứng) khi đối tượng mua sắm là:
- Tên lửa hoàn chỉnh không có hệ thống dẫn đường tự chủ: tên lửa đẩy không điều khiển, tên lửa pháo phản lực (unguided rockets), tên lửa đa nòng dùng trong quân sự hoặc nghiên cứu.
- Phương tiện phóng vũ trụ (space launch vehicles): tên lửa mang vệ tinh hoặc tàu vũ trụ, kể cả thương mại lẫn quân sự/dân sự.
- Bộ tăng cường đẩy (boosters) bán riêng: tầng phụ trợ gắn ngoài thân tên lửa chính, bộ đẩy gia tăng (strap-on boosters), tầng đẩy thứ cấp.
- Hệ thống con tên lửa (rocket subsystems): động cơ tên lửa (rocket motors), buồng đốt, hệ thống nhiên liệu đẩy rắn hoặc lỏng đi kèm cụm tên lửa.
Khi gói mua sắm gộp cả tên lửa lẫn bệ phóng đi kèm, cần tách mã riêng: tên lửa → 46130000, bệ phóng → 46140000 Launchers.
Dễ nhầm với mã nào #
Family 46130000 thường bị nhầm với các family lân cận trong segment 46000000. Bảng dưới đây so sánh các mã dễ nhầm:
| Family | Tên (EN) | Điểm phân biệt với 46130000 |
|---|---|---|
| 46120000 | Missiles | Tên lửa có hệ thống dẫn đường tự chủ (guidance system), đầu đạn điều khiển — khác với rockets thường không có hoặc có dẫn đường đơn giản |
| 46140000 | Launchers | Thiết bị và bệ phóng tên lửa / vũ khí — phần cơ sở hạ tầng phóng, không phải bản thân tên lửa |
| 46110000 | Conventional war weapons | Vũ khí chiến tranh thông thường (pháo, súng cối) — không bao gồm hệ thống đẩy tên lửa |
| 46100000 | Light weapons and ammunition | Vũ khí nhỏ và đạn dược thông thường — không phân loại hệ thống tên lửa |
Nguyên tắc phân biệt then chốt: nếu hệ thống có hệ thống dẫn đường tự chủ (inertial, GPS, radar homing) và mang đầu đạn tấn công mục tiêu cụ thể → 46120000 Missiles. Nếu là hệ thống đẩy phản lực không có dẫn đường phức tạp hoặc là phương tiện phóng (phục vụ vận chuyển tải trọng lên không gian) → 46130000 Rockets and subsystems.
Lưu ý procurement tại Việt Nam #
Tại Việt Nam, các hạng mục thuộc Family 46130000 nằm trong danh mục hàng hoá quốc phòng (defense procurement) chịu sự quản lý đặc biệt của Bộ Quốc phòng và các quy định kiểm soát xuất nhập khẩu vũ khí. Việc phân loại UNSPSC đúng mã 46130000 (thay vì 46120000 hay 46140000) có ý nghĩa quan trọng trong:
- Hồ sơ thầu quốc phòng: xác định đúng category giúp áp dụng đúng bộ tiêu chí kỹ thuật và điều khoản kiểm soát xuất nhập khẩu.
- Phân loại hải quan: phối hợp với mã HS Chapter 93 (Arms and Ammunition) khi làm thủ tục nhập khẩu.
- Hệ thống ERP/e-procurement quốc phòng: dùng mã chuẩn UNSPSC để tránh nhầm lẫn giữa rockets (đẩy phản lực) và missiles (tên lửa dẫn đường) trong quản lý kho và kiểm kê tài sản quân sự.
Đối với các đơn vị nghiên cứu hàng không vũ trụ dân sự (civil aerospace), nếu đối tượng mua là phương tiện phóng vệ tinh hoặc tên lửa thử nghiệm không mang đầu đạn, vẫn dùng 46131500 Launch vehicles and rockets trong family này.
Câu hỏi thường gặp #
- Sự khác biệt giữa rockets (46130000) và missiles (46120000) trong phân loại UNSPSC là gì?
Trong UNSPSC, missiles (Family 46120000) là tên lửa có hệ thống dẫn đường tự chủ và thường mang đầu đạn tấn công mục tiêu xác định. Rockets (Family 46130000) là phương tiện đẩy phản lực không nhất thiết có hệ thống dẫn đường phức tạp, bao gồm cả tên lửa đẩy vũ trụ và tên lửa pháo phản lực không điều khiển. Ranh giới phân loại dựa vào sự hiện diện của hệ thống dẫn đường tự chủ.
- Bệ phóng tên lửa có thuộc Family 46130000 không?
Không. Bệ phóng và thiết bị phóng tên lửa thuộc Family 46140000 Launchers — một family riêng biệt trong cùng segment 46000000. Family 46130000 chỉ bao gồm bản thân tên lửa và các hệ thống con (booster, động cơ, buồng đốt), không bao gồm cơ sở hạ tầng phóng.
- Bộ tăng cường đẩy (booster) mua riêng lẻ phân loại vào class nào?
Bộ tăng cường đẩy mua riêng thuộc Class 46131600 Boosters trong Family 46130000. Class này bao gồm tầng đẩy phụ gắn ngoài (strap-on boosters) và tầng đẩy thứ cấp dùng để gia tăng lực đẩy ban đầu cho tên lửa chính.
- Phương tiện phóng vệ tinh thương mại có dùng mã 46130000 không?
Có. Phương tiện phóng vệ tinh (space launch vehicles) — dù dân sự hay thương mại — phân loại vào Class 46131500 Launch vehicles and rockets trong Family 46130000. UNSPSC không phân tách riêng phương tiện phóng dân sự và quân sự ở cấp class này.
- Động cơ tên lửa (rocket motor/engine) bán riêng lẻ thuộc mã nào?
Động cơ tên lửa bán riêng lẻ là hệ thống con (subsystem) của tên lửa, do đó vẫn thuộc phạm vi Family 46130000 Rockets and subsystems, cụ thể là Class 46131500. Nếu không có commodity code 8 chữ số chuyên biệt cho động cơ tên lửa trong danh mục, dùng class 46131500 làm mã cấp thấp nhất xác định được.
- Mã HS nào liên quan đến hàng hoá thuộc Family 46130000 khi nhập khẩu?
Hàng hoá thuộc Family 46130000 thường tương ứng với HS Chapter 93 (Arms and ammunition; parts and accessories thereof). Trong một số trường hợp phương tiện phóng vũ trụ dân sự, có thể tham chiếu thêm Chapter 88 (Aircraft, spacecraft). Cần xác nhận với cơ quan hải quan về mã HS cụ thể dựa trên đặc tính kỹ thuật của từng lô hàng.
- Đạn rocket (rocket ammunition) dùng cho súng phóng lựu có thuộc 46130000 không?
Không. Đạn rocket cỡ nhỏ dùng cho súng phóng lựu và vũ khí bộ binh thường phân loại vào Family 46100000 Light weapons and ammunition, vì tính năng sử dụng gắn liền với vũ khí nhỏ. Family 46130000 dành cho hệ thống tên lửa đẩy quy mô lớn hơn và các hệ thống con tương ứng.