Mã UNSPSC 72120000 — Dịch vụ xây dựng công trình phi dân dụng (Nonresidential building construction services)

Định nghĩa #

Family 72120000 bao gồm các dịch vụ xây dựng, cải tạo và sửa chữa công trình phi dân dụng do nhà thầu thực hiện cho chủ đầu tư khác (owned by others). Khái niệm "phi dân dụng" (nonresidential) trong UNSPSC xác định theo chức năng sử dụng chính của công trình: bất kỳ công trình nào không được thiết kế chủ yếu làm nơi ở sinh hoạt đều thuộc phạm vi này.

Các hoạt động thuộc phạm vi family:

• Xây dựng mới (new construction): thi công từ nền móng đến hoàn thiện công trình phi dân dụng.
• Cải tạo, nâng cấp (remodeling): thay đổi kết cấu, công năng, hoặc mở rộng quy mô công trình hiện hữu.
• Sửa chữa (repair): khắc phục hư hỏng kết cấu chính của công trình phi dân dụng.

Family 72120000 được tổ chức thành năm class con tiêu biểu:

Trong ngữ cảnh đấu thầu Việt Nam, family này tương ứng với các gói thầu xây lắp theo Luật Xây dựng và Luật Đấu thầu cho phân khúc công trình dân dụng (civil construction) không phải nhà ở và công trình công nghiệp (industrial construction).

Khi nào chọn mã này #

Chọn Family 72120000 (hoặc class con phù hợp) khi đối tượng của gói thầu / hợp đồng dịch vụ là thi công xây dựng, cải tạo hoặc sửa chữa công trình không phải nhà ở. Một số tình huống điển hình trong procurement tại Việt Nam:

1. Xây dựng nhà máy và kho bãi (→ Class 72121000) Gói tổng thầu EPC nhà máy sản xuất, nhà xưởng, kho lạnh, kho hàng công nghiệp; xây dựng cụm công nghiệp. Đây là loại hợp đồng phổ biến trong các khu công nghiệp (KCN) miền Nam và miền Bắc Việt Nam.

2. Xây dựng tòa nhà thương mại và văn phòng (→ Class 72121100) Tổng thầu xây dựng trung tâm thương mại (TTTM), cao ốc văn phòng hạng A/B/C, khách sạn, resort. Áp dụng cho cả gói xây thô lẫn gói hoàn thiện nội ngoại thất công trình.

3. Công trình nông nghiệp (→ Class 72121200) Xây dựng nhà kính (greenhouse), chuồng trại chăn nuôi công nghiệp, nhà sơ chế nông sản, kho lạnh nông nghiệp, trạm bơm thủy lợi có nhà bao che.

4. Gara ô tô và trạm dịch vụ (→ Class 72121300) Xây dựng showroom xe, xưởng sửa chữa ô tô, trạm xăng dầu, trạm rửa xe, trung tâm đăng kiểm.

5. Công trình công cộng chuyên dụng (→ Class 72121400) Xây dựng bệnh viện, trường học, trụ sở cơ quan nhà nước, nhà thi đấu thể thao, bảo tàng, nhà hát, sân bay (phần nhà ga).

Nguyên tắc chung: Nếu xác định được loại hình cụ thể, ưu tiên mã class 8 chữ số. Nếu gói thầu hỗn hợp nhiều loại công trình phi dân dụng hoặc không xác định được class con phù hợp, dùng family 72120000.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 72120000 dễ bị nhầm lẫn với các family lân cận trong cùng Segment 72000000:

Lưu ý thực tế Việt Nam: Trong hồ sơ mời thầu, một gói EPC nhà máy thường bao gồm cả phần xây dựng (72120000) và phần cơ điện (72150000). Khi phân loại, ưu tiên theo hạng mục giá trị chính (dominant scope) hoặc tách thành các lot riêng biệt theo loại dịch vụ.

Cấu trúc class con và ứng dụng procurement #

Family 72120000 được tổ chức theo loại hình công trình phi dân dụng. Bảng dưới đây mô tả phạm vi từng class và ví dụ áp dụng tại Việt Nam:

Class 72121000 — New industrial building and warehouse construction services (Xây dựng nhà máy công nghiệp và kho bãi)

• Nhà xưởng sản xuất (khung thép tiền chế, bê tông cốt thép)
• Kho hàng công nghiệp, kho lạnh, trung tâm logistics
• Nhà máy điện, nhà máy xử lý nước thải (phần nhà)
• Ứng dụng: phổ biến trong đấu thầu tại KCN, khu kinh tế

Class 72121100 — Commercial and office building construction services (Xây dựng tòa nhà thương mại và văn phòng)

• Cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại, siêu thị
• Khách sạn, resort (chức năng kinh doanh lưu trú)
• Tòa nhà hỗn hợp văn phòng - thương mại (mixed-use)
• Ứng dụng: thường kết hợp với dịch vụ thiết kế (class 81101500) trong gói design & build

Class 72121200 — Agricultural building construction services (Xây dựng công trình nông nghiệp)

• Nhà kính (greenhouse) trồng rau, hoa công nghệ cao
• Chuồng trại chăn nuôi heo, gà công nghiệp
• Nhà sơ chế, đóng gói nông sản
• Kho bảo quản lúa, cà phê, ca cao

Class 72121300 — Automotive garage and service station construction services (Xây dựng gara và trạm dịch vụ ô tô)

• Showroom ô tô, xe máy
• Trạm xăng dầu (cả phần nhà)
• Xưởng sửa chữa, bảo dưỡng xe
• Trung tâm đăng kiểm phương tiện

Class 72121400 — Specialized public building construction services (Xây dựng công trình công cộng chuyên dụng)

• Bệnh viện, trạm y tế, phòng khám
• Trường học, trường đại học, cơ sở giáo dục
• Trụ sở cơ quan hành chính nhà nước
• Nhà thi đấu thể thao, nhà văn hóa, bảo tàng, thư viện
• Nhà ga hành khách, terminal sân bay (phần nhà)

Trong các gói thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi tại Việt Nam, việc phân class chính xác hỗ trợ lọc nhà thầu theo năng lực thi công chuyên biệt (ví dụ: nhà thầu có kinh nghiệm bệnh viện khác với nhà thầu nhà máy).

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Phân loại theo Luật Xây dựng và UNSPSC: Tại Việt Nam, Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) phân loại công trình thành: dân dụng, công nghiệp, giao thông, nông nghiệp và phát triển nông thôn, hạ tầng kỹ thuật. Family 72120000 trong UNSPSC tương ứng chủ yếu với nhóm công trình dân dụng phi nhà ở (public buildings, commercial buildings) và công nghiệp (industrial buildings), không bao gồm hạ tầng giao thông (→ 72140000).

Hình thức hợp đồng phổ biến:

• Hợp đồng theo đơn giá (unit price contract): phổ biến với gói sửa chữa, cải tạo nhỏ.
• Hợp đồng trọn gói (lump-sum contract): phổ biến với tổng thầu EPC công trình mới.
• Hợp đồng thiết kế - thi công (design & build): kết hợp dịch vụ kỹ thuật (family 81100000) với thi công (72120000).

Tư cách nhà thầu: Theo quy định Việt Nam, nhà thầu thi công xây dựng công trình phi dân dụng phải có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng theo hạng (Hạng I, II, III) tương ứng với quy mô và loại công trình. Đây là tiêu chí năng lực cần đưa vào tiêu chí đánh giá khi dùng mã 72120000 trong hồ sơ mời thầu.

Ghi chú về VAT và chi phí xây dựng: Dịch vụ xây dựng công trình tại Việt Nam chịu thuế GTGT (VAT) 10%. Dự toán xây dựng tuân theo hệ thống định mức do Bộ Xây dựng ban hành, không phụ thuộc vào cách phân loại UNSPSC nhưng cần nhất quán khi lập hồ sơ mời thầu quốc tế.