Mã UNSPSC 11000000 — Khoáng sản, dệt may và vật liệu thực vật/động vật không ăn được

Định nghĩa #

Theo định nghĩa UNSPSC gốc, Cấp ngành 11000000 gồm bốn nhóm nội dung chính:

1. Khoáng sản, quặng và kim loại (Minerals, ores and metals) — từ đá và đất (earth and stone) ở dạng thô đến kim loại tinh luyện và kim loại quý (refined base and precious metals). Nhóm này nằm trong Cấp nhóm 11100000 – Khoáng sản, quặng và kim loại và các cấp nhóm con bên dưới.

2. Sản phẩm thực vật và lâm nghiệp không ăn được (Non-edible plant and forestry products) — gỗ nguyên liệu, xơ thực vật, nhựa cây công nghiệp, vỏ cây chưa chế biến thành sản phẩm tiêu dùng. Cấp nhóm 11120000 – Sản phẩm thực vật và lâm nghiệp không dùng làm thực phẩm.

3. Sản phẩm động vật không ăn được (Non-edible animal products) — da sống (hides and skins), lông thú, xương, lông vũ ở trạng thái nguyên liệu. Cấp nhóm 11130000 – Sản phẩm động vật không dùng làm thực phẩm.

4. Phế liệu và vật liệu thải (Scrap and waste materials) — phế liệu kim loại, vải phế, vật liệu phục hồi. Cấp nhóm 11140000 – Vật liệu phế liệu và chất thải.

Trong ngữ cảnh Việt Nam, Cấp ngành này liên quan mật thiết đến chuỗi cung ứng của ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp (đá, cát, xi măng nguyên liệu), ngành dệt may (bông, xơ, sợi), ngành thuộc da và ngành tái chế phế liệu kim loại.

Khi nào chọn mã này #

Chọn Cấp ngành 11000000 (hoặc Cấp nhóm/cấp lớp con tương ứng) khi đối tượng mua sắm đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

• Vật liệu khoáng sản thô hoặc sơ chế: đá xây dựng, cát, sỏi, quặng sắt, đồng, nhôm thỏi, vàng thỏi — chưa ở dạng linh kiện hay bán thành phẩm có hình dạng cụ thể.
• Xơ sợi và vải nguyên liệu: bông thô, xơ polyester chưa dệt, sợi dệt thô — nguyên liệu đầu vào cho nhà máy dệt, không phải thành phẩm may mặc.
• Da và sản phẩm động vật chưa chế biến: da sống muối, da thuộc sơ bộ, lông thú chưa may — nguyên liệu đầu vào cho nhà máy da giày.
• Phế liệu thu mua tái chế: phế liệu sắt thép, nhôm phế, giấy phế liệu (nếu không rõ là giấy hay kim loại, kiểm tra kỹ cấp nhóm con).
• Sản phẩm lâm nghiệp thô: gỗ tròn, gỗ xẻ thô chưa hoàn thiện, vỏ cây, than hầm.

Nếu vật liệu đã qua chế biến thành sản phẩm tiêu dùng (vải may, đồ gỗ nội thất, kim loại đúc thành linh kiện) → cân nhắc cấp ngành khác phù hợp hơn (Cấp ngành 30 đối với vật liệu cấu kiện, Cấp ngành 56 đối với đồ nội thất).

Nếu nguyên liệu là hóa chất khoáng sản (axit sulfuric, muối công nghiệp) → Cấp ngành 12000000 – Hóa chất bao gồm hóa sinh và vật liệu khí.

Dễ nhầm với mã nào #

Cấp ngành 11000000 có ranh giới khá rộng và dễ bị nhầm với nhiều cấp ngành lân cận. Các trường hợp phổ biến nhất:

So với Cấp ngành 10000000 – Thực vật, động vật sống và vật tư liên quan (Live Plant and Animal Material): Tiêu chí phân biệt là trạng thái sống hay không còn sống. Cấp ngành 10000000 chỉ áp dụng cho thực vật, động vật còn sống hoặc vật tư duy trì sự sống. Cấp ngành 11000000 dành cho nguyên liệu thực vật và động vật không còn sống và không dùng làm thực phẩm (da, lông, gỗ, xơ).

So với Cấp ngành 12000000 (Chemicals including Bio Chemicals and Gas Materials): Một số khoáng sản sau khi tinh chế trở thành hóa chất công nghiệp. Quy tắc chung: nếu vật liệu vẫn ở dạng kim loại hoặc đất đá (kể cả đã tinh luyện thành thỏi) → Cấp ngành 11. Nếu đã chuyển hóa thành hợp chất hóa học (ví dụ: oxit nhôm, clorua kẽm) → Cấp ngành 12.

So với Cấp ngành 13000000 – Nhựa, Cao su, Xốp, Màng và Vật liệu Đàn hồi (Resin and Rosin and Rubber and Foam): Nhựa cây (rosin, resin) ở dạng thô thuộc Cấp ngành 11. Khi nhựa đã được tổng hợp hoặc pha chế thành polymer công nghiệp → Cấp ngành 13.

So với Cấp ngành 14000000 – Vật liệu và sản phẩm giấy (Paper Materials and Products): Gỗ bột (wood pulp) và bột giấy là ranh giới mờ. UNSPSC phân loại bột giấy chưa tạo hình → Cấp ngành 11; giấy và sản phẩm giấy thành phẩm → Cấp ngành 14.

So với Cấp ngành 15000000 – Nhiên liệu, Phụ gia nhiên liệu, Chất bôi trơn và Vật liệu chống ăn mòn (Fuels and Fuel Additives): Than nguyên liệu (coal) và than cốc (coke) đôi khi gây nhầm. Than khoáng khai thác thô thuộc Cấp ngành 11; nhiên liệu đã qua chế biến và phụ gia → Cấp ngành 15.

So với Cấp ngành 20000000 – Máy móc và phụ kiện khai thác mỏ và khoan giếng / 21000000 – Máy móc và phụ kiện nông nghiệp, ngư nghiệp, lâm nghiệp và bảo tồn động vật hoang dã (Machinery): Máy móc khai khoáng và lâm nghiệp nằm ở Cấp ngành 20-21. Cấp ngành 11 chỉ chứa vật liệu, không chứa thiết bị.

Cấu trúc mã con tiêu biểu #

Cấp ngành 11000000 được tổ chức theo các cấp nhóm chính dưới đây. Người dùng procurement nên chọn đến cấp lớp hoặc cấp hàng hóa để tăng độ chính xác trong hồ sơ thầu và báo cáo chi tiêu:

Lưu ý: Cấp nhóm 11100000 và 11110000 có phạm vi chồng lấn nhau trong cách phân cấp UNSPSC — người dùng nên kiểm tra Cấp lớp cụ thể trước khi chốt mã.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Trong hệ thống đấu thầu và mua sắm công tại Việt Nam, Cấp ngành 11000000 liên quan đến nhiều ngành kinh tế trọng điểm:

• Xây dựng và hạ tầng: vật liệu đất đá (cát, đá dăm, đá hộc) là hạng mục mua sắm lớn của các dự án hạ tầng. Mã UNSPSC thường dùng cùng với phân loại VSIC ngành khai khoáng (B08).
• Dệt may và da giày: Việt Nam là nước xuất khẩu dệt may lớn; nguyên liệu đầu vào (bông, xơ, da thuộc) được nhập khẩu với khối lượng lớn. Mã UNSPSC hỗ trợ phân loại chi tiêu nguyên liệu trong hệ thống ERP của các tập đoàn.
• Tái chế và môi trường: phế liệu kim loại (Cấp nhóm 11140000) được sử dụng trong báo cáo thu mua phế liệu của các cơ sở tái chế, góp phần vào báo cáo ESG (Environmental, Social and Governance).
• Kết nối mã HS: khi nhập khẩu các vật liệu thuộc Cấp ngành 11, HS Chapter tương ứng thường nằm trong nhóm 25 (đá, cát), 26 (quặng), 41 (da sống), 44 (gỗ), 50-55 (xơ sợi dệt). Việc đối chiếu mã UNSPSC với mã HS giúp đồng nhất dữ liệu giữa hệ thống ERP nội bộ và tờ khai hải quan.