Mã UNSPSC 11000000 — Khoáng sản, dệt may và vật liệu thực vật/động vật không ăn được

Định nghĩa #

Theo định nghĩa UNSPSC gốc, Segment 11000000 gồm bốn nhóm nội dung chính:

1. Khoáng sản, quặng và kim loại (Minerals, ores and metals) — từ đá và đất (earth and stone) ở dạng thô đến kim loại tinh luyện và kim loại quý (refined base and precious metals). Nhóm này nằm trong Family 11100000 và các family con bên dưới.

2. Sản phẩm thực vật và lâm nghiệp không ăn được (Non-edible plant and forestry products) — gỗ nguyên liệu, xơ thực vật, nhựa cây công nghiệp, vỏ cây chưa chế biến thành sản phẩm tiêu dùng. Family 11120000.

3. Sản phẩm động vật không ăn được (Non-edible animal products) — da sống (hides and skins), lông thú, xương, lông vũ ở trạng thái nguyên liệu. Family 11130000.

4. Phế liệu và vật liệu thải (Scrap and waste materials) — phế liệu kim loại, vải phế, vật liệu phục hồi. Family 11140000.

Trong ngữ cảnh Việt Nam, segment này liên quan mật thiết đến chuỗi cung ứng của ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp (đá, cát, xi măng nguyên liệu), ngành dệt may (bông, xơ, sợi), ngành thuộc da và ngành tái chế phế liệu kim loại.

Khi nào chọn mã này #

Chọn Segment 11000000 (hoặc family/class con tương ứng) khi đối tượng mua sắm đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

• Vật liệu khoáng sản thô hoặc sơ chế: đá xây dựng, cát, sỏi, quặng sắt, đồng, nhôm thỏi, vàng thỏi — chưa ở dạng linh kiện hay bán thành phẩm có hình dạng cụ thể.
• Xơ sợi và vải nguyên liệu: bông thô, xơ polyester chưa dệt, sợi dệt thô — nguyên liệu đầu vào cho nhà máy dệt, không phải thành phẩm may mặc.
• Da và sản phẩm động vật chưa chế biến: da sống muối, da thuộc sơ bộ, lông thú chưa may — nguyên liệu đầu vào cho nhà máy da giày.
• Phế liệu thu mua tái chế: phế liệu sắt thép, nhôm phế, giấy phế liệu (nếu không rõ là giấy hay kim loại, kiểm tra kỹ family con).
• Sản phẩm lâm nghiệp thô: gỗ tròn, gỗ xẻ thô chưa hoàn thiện, vỏ cây, than hầm.

Nếu vật liệu đã qua chế biến thành sản phẩm tiêu dùng (vải may, đồ gỗ nội thất, kim loại đúc thành linh kiện) → cân nhắc segment khác phù hợp hơn (Segment 30 đối với vật liệu cấu kiện, Segment 56 đối với đồ nội thất).

Nếu nguyên liệu là hóa chất khoáng sản (axit sulfuric, muối công nghiệp) → Segment 12000000.

Dễ nhầm với mã nào #

Segment 11000000 có ranh giới khá rộng và dễ bị nhầm với nhiều segment lân cận. Các trường hợp phổ biến nhất:

So với Segment 10000000 (Live Plant and Animal Material): Tiêu chí phân biệt là trạng thái sống hay không còn sống. Segment 10000000 chỉ áp dụng cho thực vật, động vật còn sống hoặc vật tư duy trì sự sống. Segment 11000000 dành cho nguyên liệu thực vật và động vật không còn sống và không dùng làm thực phẩm (da, lông, gỗ, xơ).

So với Segment 12000000 (Chemicals including Bio Chemicals and Gas Materials): Một số khoáng sản sau khi tinh chế trở thành hóa chất công nghiệp. Quy tắc chung: nếu vật liệu vẫn ở dạng kim loại hoặc đất đá (kể cả đã tinh luyện thành thỏi) → Segment 11. Nếu đã chuyển hóa thành hợp chất hóa học (ví dụ: oxit nhôm, clorua kẽm) → Segment 12.

So với Segment 13000000 (Resin and Rosin and Rubber and Foam): Nhựa cây (rosin, resin) ở dạng thô thuộc Segment 11. Khi nhựa đã được tổng hợp hoặc pha chế thành polymer công nghiệp → Segment 13.

So với Segment 14000000 (Paper Materials and Products): Gỗ bột (wood pulp) và bột giấy là ranh giới mờ. UNSPSC phân loại bột giấy chưa tạo hình → Segment 11; giấy và sản phẩm giấy thành phẩm → Segment 14.

So với Segment 15000000 (Fuels and Fuel Additives): Than nguyên liệu (coal) và than cốc (coke) đôi khi gây nhầm. Than khoáng khai thác thô thuộc Segment 11; nhiên liệu đã qua chế biến và phụ gia → Segment 15.

So với Segment 20000000 / 21000000 (Machinery): Máy móc khai khoáng và lâm nghiệp nằm ở Segment 20-21. Segment 11 chỉ chứa vật liệu, không chứa thiết bị.

Cấu trúc mã con tiêu biểu #

Segment 11000000 được tổ chức theo các family chính dưới đây. Người dùng procurement nên chọn đến cấp class hoặc commodity để tăng độ chính xác trong hồ sơ thầu và báo cáo chi tiêu:

Lưu ý: Family 11100000 và 11110000 có phạm vi chồng lấn nhau trong cách phân cấp UNSPSC — người dùng nên kiểm tra class cụ thể trước khi chốt mã.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Trong hệ thống đấu thầu và mua sắm công tại Việt Nam, Segment 11000000 liên quan đến nhiều ngành kinh tế trọng điểm:

• Xây dựng và hạ tầng: vật liệu đất đá (cát, đá dăm, đá hộc) là hạng mục mua sắm lớn của các dự án hạ tầng. Mã UNSPSC thường dùng cùng với phân loại VSIC ngành khai khoáng (B08).
• Dệt may và da giày: Việt Nam là nước xuất khẩu dệt may lớn; nguyên liệu đầu vào (bông, xơ, da thuộc) được nhập khẩu với khối lượng lớn. Mã UNSPSC hỗ trợ phân loại chi tiêu nguyên liệu trong hệ thống ERP của các tập đoàn.
• Tái chế và môi trường: phế liệu kim loại (Family 11140000) được sử dụng trong báo cáo thu mua phế liệu của các cơ sở tái chế, góp phần vào báo cáo ESG (Environmental, Social and Governance).
• Kết nối mã HS: khi nhập khẩu các vật liệu thuộc Segment 11, HS Chapter tương ứng thường nằm trong nhóm 25 (đá, cát), 26 (quặng), 41 (da sống), 44 (gỗ), 50-55 (xơ sợi dệt). Việc đối chiếu mã UNSPSC với mã HS giúp đồng nhất dữ liệu giữa hệ thống ERP nội bộ và tờ khai hải quan.