Mã UNSPSC 11100000 — Khoáng sản, quặng và kim loại (Minerals and ores and metals)

Định nghĩa #

Family 11100000 bao trùm các vật liệu có nguồn gốc khoáng vật, ở nhiều mức độ chế biến khác nhau — từ quặng nguyên khai đến kim loại đã tinh luyện nhưng chưa thành phẩm công nghiệp. Cụ thể, định nghĩa UNSPSC gốc phân chia thành các class sau:

• Class 11101500 — Minerals (Khoáng vật): Các khoáng vật tự nhiên ở dạng thô hoặc sơ chế tối thiểu, bao gồm muối khoáng, thạch cao, talc, barite, fluorite và các khoáng vật công nghiệp khác.
• Class 11101600 — Ores (Quặng): Đất đá chứa kim loại khai thác từ mỏ, như quặng sắt, quặng đồng, quặng nhôm (bauxite), quặng chì-kẽm, quặng titan.
• Class 11101700 — Base metals (Kim loại cơ bản): Các kim loại phổ biến trong công nghiệp ở dạng thỏi, tấm, dây nguyên liệu — sắt, thép thô, nhôm, đồng, chì, kẽm, niken, thiếc.
• Class 11101800 — Precious metals (Kim loại quý): Vàng, bạc, bạch kim, palladium và các kim loại quý khác ở dạng thỏi hoặc bán thành phẩm chưa gia công trang sức.
• Class 11101900 — Intermediate processed and refined ore products (Sản phẩm quặng tinh chế trung gian): Sản phẩm qua giai đoạn tuyển khoáng, nung luyện hoặc tinh luyện bước đầu nhưng chưa phải thành phẩm hoàn chỉnh, ví dụ: đồng catốt, alumina, gang lỏng, niken matte.

Giới hạn phạm vi: Family 11100000 chỉ bao gồm nguyên liệu và bán thành phẩm đầu vào của ngành luyện kim và chế tạo. Sản phẩm kim loại đã gia công thành hình dạng thương phẩm (ống, thanh định hình, tấm cán nguội đạt tiêu chuẩn kỹ thuật) thuộc các segment chuyên biệt hơn trong UNSPSC (ví dụ Segment 30000000 — Structural Components and Basic Shapes). Hợp kim (alloys) thuộc Family 11170000 cùng cấp, không thuộc 11100000.

Khi nào chọn mã này #

Chọn Family 11100000 (hoặc class con tương ứng) khi đối tượng mua sắm đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

1. Nguyên liệu khai khoáng chưa qua luyện kim hoàn chỉnh Hợp đồng mua quặng sắt nguyên khai từ mỏ, quặng bauxite xuất khẩu, quặng titan sa khoáng → Class 11101600.

2. Kim loại thô đầu vào sản xuất Mua thỏi nhôm, cuộn đồng nguyên liệu, thỏi chì để đưa vào dây chuyền đúc hoặc cán → Class 11101700.

3. Kim loại quý dạng thỏi phục vụ dự trữ hoặc tái chế Mua vàng thỏi (gold bullion), bạc thỏi làm nguyên liệu đầu vào cho nhà máy điện tử hoặc trang sức → Class 11101800.

4. Sản phẩm tinh luyện trung gian Mua đồng catốt (copper cathode), alumina (nhôm oxit tinh luyện), gang thỏi (pig iron) làm đầu vào lò điện → Class 11101900.

5. Khoáng vật công nghiệp phi kim Mua talc, barite, fluorite, thạch cao nguyên khai phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng hoặc hóa chất → Class 11101500.

Khi gói thầu gộp nhiều chủng loại khoáng sản/kim loại không cùng class, dùng mã family 11100000 làm mã tổng hợp. Khi xác định được class cụ thể, ưu tiên mã class để tăng độ chính xác phân loại.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 11100000 dễ bị nhầm lẫn với một số family và segment lân cận. Bảng dưới đây tóm tắt các điểm phân biệt chính:

Lưu ý quan trọng về ranh giới sơ chế — tinh chế: Mức độ chế biến là tiêu chí cốt lõi. Quặng nguyên khai (crude ore) → 11101600; quặng qua tuyển nổi thành tinh quặng nhưng chưa luyện → vẫn 11101600 hoặc 11101900 tùy mức độ; sản phẩm luyện thành thỏi kim loại thuần → 11101700 hoặc 11101800; sản phẩm đã cán, kéo, dập thành hình dạng công nghiệp → segment 30000000 trở lên.

Cấu trúc class con #

Family 11100000 gồm năm class chính, mỗi class bao phủ một phân khúc vật liệu riêng biệt trong chuỗi khai khoáng — luyện kim:

Trong thực tiễn đấu thầu và kê khai hải quan Việt Nam, ranh giới giữa 11101600 (quặng), 11101700 (kim loại cơ bản) và 11101900 (tinh chế trung gian) đôi khi đòi hỏi kiểm tra thêm tài liệu kỹ thuật như phân tích hàm lượng kim loại, chứng chỉ luyện kim hoặc tiêu chuẩn sản phẩm (ISO, ASTM) để phân loại chính xác.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Khai khoáng và xuất khẩu quặng: Việt Nam có trữ lượng lớn quặng titan (ilmenite), bauxite (Tây Nguyên), quặng sắt (Thái Nguyên, Hà Tĩnh) và đất hiếm (Lai Châu). Doanh nghiệp khai thác cần phân loại đúng mã UNSPSC để đồng bộ với mã HS xuất khẩu (Chương 26 — Quặng, xỉ và tro) khi lập hồ sơ thầu cung cấp nguyên liệu cho đối tác quốc tế.

Kim loại quý và vàng: Thị trường vàng tại Việt Nam chịu quản lý của Ngân hàng Nhà nước. Việc mua bán vàng thỏi (gold bullion — class 11101800) khác với vàng trang sức. Khi lập hồ sơ đấu thầu, cần phân biệt vàng nguyên liệu (11101800) với sản phẩm trang sức vàng đã chế tác (thuộc segment khác).

Phế liệu kim loại: Phế liệu thép, nhôm phế để tái nấu luyện thuộc Family 11140000 Scrap and waste materials, không thuộc 11100000. Trong thực tế nhập khẩu phế liệu kim loại tại Việt Nam (theo Thông tư của Bộ TN&MT), việc phân loại đúng mã UNSPSC hỗ trợ quá trình đối chiếu với danh mục phế liệu được phép nhập khẩu.

Hợp đồng EPC và mua sắm công: Trong các dự án luyện kim, nhà máy thép, alumina — gói thầu nguyên liệu đầu vào thường kê khai theo family 11100000 với phân tách theo class. Đơn vị tư vấn đấu thầu cần lưu ý tách biệt gói mua nguyên liệu (11100000) với gói mua thiết bị luyện kim (segment 14000000) và gói xây dựng nhà máy (segment 72000000).