Mã UNSPSC 25150000 — Tàu vũ trụ (Spacecraft)

Định nghĩa #

Family 25150000 bao gồm các phương tiện và thiết bị được chế tạo để di chuyển, hoạt động hoặc tồn tại trong môi trường không gian, tức là ngoài tầng khí quyển Trái Đất. Định nghĩa UNSPSC gốc phân chia family này thành hai class chính:

• Class 25151500 — Spaceships (tàu không gian): tàu vũ trụ có người lái hoặc không người lái được thiết kế để phóng vào quỹ đạo hoặc hành trình ngoài không gian, bao gồm tàu con thoi, tàu đổ bộ, module không gian và các phương tiện tương tự.
• Class 25151700 — Satellites (vệ tinh): thiết bị nhân tạo được đưa vào quỹ đạo xung quanh Trái Đất hoặc thiên thể khác để thực hiện các chức năng viễn thông, quan sát Trái Đất, định vị, khoa học hoặc trinh sát.

Family 25150000 không bao gồm:

• Tên lửa đẩy (launch vehicles / rockets) — thuộc các class chuyên biệt trong Segment 25000000 hoặc Segment 46 (Defense).
• Thiết bị mặt đất điều khiển vệ tinh (ground support equipment) — thuộc các family thiết bị viễn thông hoặc điện tử.
• Linh kiện, phụ tùng hàng không vũ trụ riêng lẻ — thường thuộc Segment 40000000 (Distribution and Conditioning Systems) hoặc Family 25170000 (Transportation components and systems).

Cấu trúc mã #

Family 25150000 hiện có hai class con được ghi nhận trong UNSPSC v26.0801:

Mỗi class tiếp tục chia thành các commodity 8 chữ số mô tả cụ thể từng loại tàu vũ trụ hoặc loại vệ tinh (vệ tinh địa tĩnh, vệ tinh quỹ đạo thấp, v.v.). Khi hồ sơ thầu xác định được loại thiết bị cụ thể, ưu tiên dùng mã commodity hoặc class thay vì mã family.

Khi nào chọn mã này #

Sử dụng family 25150000 trong các tình huống procurement sau:

1. Mua sắm vệ tinh nguyên chiếc: hợp đồng cung cấp vệ tinh viễn thám (remote sensing satellite), vệ tinh viễn thông (communication satellite) hoặc vệ tinh khoa học — ví dụ các dự án vệ tinh nhỏ loại CubeSat, microsatellite mà Việt Nam đã và đang triển khai.
2. Mua sắm tàu không gian hoặc module: hợp đồng cung cấp phương tiện vũ trụ có người lái, tàu tiếp tế, module trạm không gian trong khuôn khổ hợp tác quốc tế.
3. Gói thầu gộp tàu vũ trụ đa chủng loại: khi gói thầu bao gồm cả tàu không gian lẫn vệ tinh mà không thể tách riêng class, dùng mã family 25150000 làm mã tổng hợp.

Nếu đối tượng mua chỉ là vệ tinh, ưu tiên dùng class 25151700 để tăng độ chính xác phân loại. Nếu là tàu không gian, dùng class 25151500.

Lưu ý thực tế trong procurement Việt Nam: phần lớn hợp đồng liên quan đến không gian tại Việt Nam là hợp đồng dịch vụ vệ tinh (sử dụng băng thông, dữ liệu ảnh vệ tinh) chứ không phải mua phần cứng vệ tinh. Dịch vụ vệ tinh thuộc các mã dịch vụ viễn thông (Segment 83 — Communications) hoặc dịch vụ chụp ảnh từ xa (Segment 81 — Engineering), không thuộc family 25150000.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 25150000 thường bị nhầm lẫn với các family sau trong cùng Segment 25000000 và các segment liên quan:

Tóm tắt nguyên tắc phân biệt:

• Phương tiện bay trong khí quyển → 25130000 Aircraft.
• Phương tiện/thiết bị hoạt động ngoài khí quyển (phần cứng nguyên chiếc) → 25150000 Spacecraft.
• Linh kiện, phụ tùng cho tàu vũ trụ → 25170000 hoặc các family linh kiện điện tử/cơ khí phù hợp.
• Dịch vụ sử dụng vệ tinh → Segment 81 hoặc 83, không phải 25150000.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Việt Nam có chương trình không gian quốc gia do Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (Vietnam National Space Center — VNSC) triển khai, với các dự án tiêu biểu như VNREDSat-1, MicroDragon và NanoDragon. Các hợp đồng liên quan đến thiết bị vệ tinh thường là hợp đồng ODA hoặc hợp tác quốc tế (với JAXA Nhật Bản, ESA châu Âu, v.v.), có giá trị lớn và yêu cầu phân loại UNSPSC chính xác để phục vụ báo cáo tài chính và thống kê.

Các đơn vị procurement cần lưu ý:

• Hợp đồng mua vệ tinh nguyên chiếc hoặc phát triển vệ tinh theo đặt hàng → dùng class 25151700 hoặc family 25150000.
• Hợp đồng thuê băng thông vệ tinh → Segment 83 (Communications Services).
• Hợp đồng mua dữ liệu ảnh viễn thám → Segment 81 (Engineering Services) hoặc 82 (Research).
• Hợp đồng bảo hiểm vệ tinh → Segment 84 (Financial Services).

Việc phân biệt phần cứng (hardware) và dịch vụ (service) là yếu tố then chốt khi áp dụng mã UNSPSC trong lĩnh vực này.