Cấp ngành 25000000 – Phương tiện vận tải và linh phụ kiện (English: Vehicles and their Accessories and Components) là nhóm UNSPSC cấp cao nhất bao trùm toàn bộ các loại phương tiện vận chuyển (transport vehicles) — từ xe cơ giới (automotive vehicles), tàu thủy (marine craft), tàu hỏa (rail-bound vehicles), máy bay (powered aircraft) đến tàu vũ trụ (spacecraft) — cùng các phương tiện giải trí có và không có động cơ. Cấp ngành này đồng thời bao gồm linh kiện (components), phụ kiện (accessories) và hệ thống phục vụ sửa chữa, bảo trì, vận hành các phương tiện đó.

Trong hoạt động đấu thầu và mua sắm tại Việt Nam, Cấp ngành 25000000 xuất hiện phổ biến trong các gói thầu mua xe công vụ, bảo dưỡng đội xe, trang bị phương tiện thủy nội địa, và đầu tư hạ tầng đường sắt đô thị.

Định nghĩa #

Cấp ngành 25000000 theo chuẩn UNSPSC phiên bản UNv260801 gồm hai nhóm lớn:

1. Phương tiện vận tải và phương tiện giải trí

2. Linh kiện, phụ kiện và hệ thống hỗ trợ Bao gồm toàn bộ các bộ phận rời, tổ hợp lắp ráp (assemblies), hệ thống điều khiển, hệ thống truyền động và thiết bị dùng trong sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ hoặc nâng cấp phương tiện thuộc Cấp ngành này.

Ranh giới nội hàm quan trọng: phương tiện còn nguyên vẹn hoặc ở dạng CKD/SKD đều thuộc Cấp ngành 25000000. Nhiên liệu, dầu bôi trơn và phụ gia không thuộc Cấp ngành này mà thuộc Cấp ngành 15000000 – Nhiên liệu, Phụ gia nhiên liệu, Chất bôi trơn và Vật liệu chống ăn mòn (Fuels and Fuel Additives and Lubricants).

Cấu trúc mã #

Dưới đây là các cấp nhóm tiêu biểu thuộc Cấp ngành 25000000:

Mã Cấp nhóm Tên UNSPSC gốc Diễn giải Việt Nam
25100000 Motor vehicles Xe cơ giới đường bộ
25110000 Marine transport Phương tiện vận tải đường thủy
25120000 Railway and tramway machinery and equipment Máy móc thiết bị đường sắt và xe điện
25130000 Aircraft Tàu bay, máy bay
25150000 Spacecraft Tàu vũ trụ, vệ tinh

Mỗi cấp nhóm lại phân nhánh thành cấp lớp (6 chữ số) và cấp hàng hóa (8 chữ số) theo loại phương tiện, tải trọng, động cơ, hoặc chức năng linh kiện.

Ví dụ chuỗi phân cấp cho xe tải hạng trung: 25000000 → 25100000 (Motor vehicles) → 25101500 (Passenger motor vehicles) → 25101503 (Automobiles or cars)

Khi nào chọn mã này #

Cấp ngành 25000000 được sử dụng khi đối tượng mua sắm là một trong các trường hợp sau:

Mua phương tiện nguyên chiếc hoặc bán thành phẩm (CKD/SKD) Gói thầu mua ô tô công vụ, xe buýt đô thị, đầu máy toa xe đường sắt, tàu tuần tra hải quan, trực thăng cứu hộ — đều quy về Cấp ngành 25000000 và chọn cấp lớp/cấp hàng hóa phù hợp theo loại phương tiện.

Mua linh kiện, phụ tùng thay thế Phụ tùng ô tô (hộp số, động cơ, hệ thống phanh), linh kiện thân tàu, bộ phận máy bay — thuộc các cấp nhóm con trong Cấp ngành 25000000, không phải cấp ngành cơ khí tổng quát (20000000 – Máy móc và phụ kiện khai thác mỏ và khoan giếng).

Dịch vụ bảo dưỡng kèm vật tư Khi hợp đồng bao gồm cả dịch vụ (service) lẫn vật tư thay thế, phần vật tư được phân loại theo Cấp ngành 25000000; phần dịch vụ phân loại theo Cấp ngành 78000000 – Dịch vụ Vận tải, Lưu kho và Bưu chính (Transportation and Storage and Mail Services) hoặc Cấp ngành 15000000 tùy nội dung.

Mua sắm phương tiện giải trí cơ giới Xe địa hình, mô-tô nước, thuyền buồm động cơ — nằm trong các cấp nhóm chuyên biệt của Cấp ngành 25000000 khi phục vụ mục đích giải trí hoặc thể thao.

Lưu ý thực tế trong đấu thầu Việt Nam: nhiều gói thầu tại các bộ ngành, địa phương mua xe ô tô con phục vụ công tác và thường khai mã UNSPSC ở cấp ngành (25000000) thay vì Cấp lớp cụ thể — điều này làm giảm độ chính xác dữ liệu. Thực hành tốt là khai ít nhất đến cấp lớp (25101500 – Xe ô tô chở khách hoặc tương đương).

Dễ nhầm với mã nào #

Cấp ngành 25000000 dễ bị nhầm với các cấp ngành láng giềng trong trường hợp phương tiện có tính năng chuyên dụng hoặc khi mua vật tư đi kèm:

Cấp ngành 20000000 — Mining and Well Drilling Machinery and Accessories Thiết bị khoan mỏ và khai thác có thể di chuyển nhưng không được phân loại là phương tiện vận tải. Ranh giới: nếu chức năng chính là vận chuyển người/hàng → 25000000; nếu chức năng chính là khai thác/khoan → 20000000.

Cấp ngành 21000000 – Máy móc và phụ kiện nông nghiệp, ngư nghiệp, lâm nghiệp và bảo tồn động vật hoang dã — Farming and Fishing and Forestry and Wildlife Machinery and Accessories Máy kéo nông nghiệp, tàu đánh cá chuyên dụng có thể bị nhầm. Tàu đánh cá khi được mua cho mục đích khai thác hải sản thì thuộc 21000000; khi mua làm phương tiện vận chuyển thủy sản thì có thể thuộc 25110000. Cần xét mục đích sử dụng chính.

Cấp ngành 15000000 — Fuels and Fuel Additives and Lubricants Nhiên liệu, dầu nhớt, phụ gia dùng cho phương tiện không thuộc 25000000. Một hợp đồng bảo dưỡng xe bao gồm thay dầu cần tách riêng: dầu nhớt → 15000000, công lao động và phụ tùng cơ khí → 25000000.

Cấp ngành 78000000 — Transportation and Storage and Mail Services Dịch vụ vận tải (thuê xe, thuê tàu) thuộc Cấp ngành 78000000. Cấp ngành 25000000 chỉ dành cho hàng hóa vật chất (phương tiện và linh kiện), không bao gồm dịch vụ vận chuyển.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Quy định về tiêu chuẩn, định mức xe công Tại Việt Nam, việc mua sắm xe ô tô phục vụ công tác chịu sự điều chỉnh của Nghị định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô. Đơn vị mua sắm cần đối chiếu định mức được phê duyệt trước khi lập dự toán và lựa chọn cấp lớp UNSPSC phù hợp (ví dụ: xe sedan → 25101501, xe SUV → lớp khác trong 25101500).

Ô tô điện và phương tiện sử dụng năng lượng mới Xe điện (electric vehicles), xe hybrid vẫn thuộc Cấp ngành 25000000 (không thay đổi phân loại UNSPSC do thay đổi nguồn động lực). Tuy nhiên, bộ sạc điện và hạ tầng sạc có thể thuộc Cấp ngành 39000000 – Hệ thống điện, chiếu sáng và linh kiện phụ kiện (Electrical Systems and Lighting and Components).

Tàu thủy nội địa và phương tiện thủy chuyên dụng Việt Nam có hệ thống đường thủy nội địa phát triển. Phà, tàu du lịch sông, ca nô cứu hộ đều thuộc Cấp nhóm 25110000. Khi phân loại, cần xác định rõ tải trọng và mục đích để chọn cấp lớp con chính xác.

Mã HS và VSIC liên quan Khi khai báo hải quan song song với UNSPSC, phương tiện vận tải thường ánh xạ vào HS Chapter 86 (đường sắt), 87 (đường bộ), 88 (hàng không), 89 (đường thủy). Mã VSIC liên quan gồm nhóm 29 (sản xuất xe có động cơ) và nhóm 30 (sản xuất phương tiện vận tải khác).

Câu hỏi thường gặp #

Phụ tùng ô tô như lốp xe, hộp số có thuộc Cấp ngành 25000000 không?

Có. Linh kiện và phụ tùng phục vụ sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện vận tải đều thuộc Cấp ngành 25000000, không phải cấp ngành cơ khí tổng quát. Lốp xe thuộc cấp lớp riêng trong cấp nhóm Motor vehicles accessories; hộp số thuộc Cấp lớp tương ứng trong nhóm drivetrain components.

Dịch vụ thuê xe ô tô dài hạn cho cơ quan nhà nước thuộc mã nào?

Dịch vụ thuê xe (car rental / fleet leasing) là dịch vụ vận tải, thuộc Cấp ngành 78000000 (Transportation and Storage and Mail Services), không phải 25000000. Cấp ngành 25000000 chỉ áp dụng cho hàng hóa vật chất — phương tiện và linh kiện.

Xe nâng hàng (forklift) có thuộc Cấp ngành 25000000 không?

Xe nâng hàng thường không thuộc 25000000 vì chức năng chính là nâng hạ/vận chuyển nội bộ kho bãi, không phải vận chuyển người hoặc hàng trên đường công cộng. Forklift thường được phân loại vào Cấp ngành 24000000 – Máy móc và thiết bị vận chuyển, xử lý và lưu trữ vật liệu (Material Handling and Conditioning Equipment) hoặc Cấp ngành 20000000 tùy cấu hình.

Máy bay không người lái (drone) thương mại thuộc mã nào trong Cấp ngành này?

Drone thương mại (UAV) thuộc Cấp nhóm 25130000 (Aircraft) trong Cấp ngành 25000000. Tuy nhiên, một số loại drone nhỏ dùng cho mục đích chụp ảnh/giám sát có thể được phân vào cấp ngành thiết bị điện tử tùy phiên bản UNSPSC và mục đích sử dụng; cần tra cứu Cấp lớp cụ thể để xác nhận.

Nhiên liệu và dầu nhớt mua kèm hợp đồng bảo dưỡng xe có thuộc 25000000 không?

Không. Nhiên liệu, dầu bôi trơn và phụ gia thuộc Cấp ngành 15000000 (Fuels and Fuel Additives and Lubricants and Anti corrosive Materials). Khi một hợp đồng bảo dưỡng bao gồm cả vật tư này, cần tách dòng và phân loại riêng cho mỗi cấp ngành tương ứng.

Tàu đánh cá mua cho doanh nghiệp thủy sản thuộc Cấp ngành nào?

Tàu đánh cá chuyên dụng khai thác hải sản thường được phân vào Cấp ngành 21000000 (Farming and Fishing and Forestry and Wildlife Machinery). Nếu con tàu chủ yếu dùng để vận chuyển thủy sản sau khai thác, có thể xét phân vào Cấp nhóm 25110000 (Marine transport) trong Cấp ngành 25000000; tiêu chí quyết định là mục đích sử dụng chính.

Khi mua xe ô tô công vụ, nên khai mã UNSPSC ở cấp nào?

Thực hành tốt là khai ít nhất đến cấp lớp (6 chữ số) hoặc cấp hàng hóa (8 chữ số) để tăng độ chính xác dữ liệu đấu thầu. Ví dụ: xe sedan dưới 9 chỗ có thể khai 25101501 thay vì chỉ dừng ở 25000000. Việc khai ở cấp ngành làm giảm khả năng so sánh giá và phân tích thị trường.

Xem thêm #

Danh mục