Mã UNSPSC 25160000 — Xe không động cơ (Non motorized cycles)
Family 25160000 (English: Non motorized cycles) là nhóm UNSPSC phân loại các phương tiện vận chuyển dùng sức người (human-powered vehicles) — không có động cơ đốt trong hay động cơ điện lai — bao gồm xe đạp, xe ba bánh đạp và các biến thể tương tự. Family này nằm trong Segment 25000000 Vehicles and their Accessories and Components, và được phân biệt rõ với các phương tiện có động cơ trong các family lân cận.
Tại Việt Nam, nhóm phương tiện này có vai trò trong các hợp đồng mua sắm công (xe đạp trường học, xe đạp tuần tra, xe ba bánh cho người khuyết tật), trong logistics nội khu, và trong xu hướng vận chuyển xanh (green mobility) tại đô thị.
Định nghĩa #
Family 25160000 bao gồm các loại xe (cycles) vận hành hoàn toàn bằng sức người, không có động cơ hỗ trợ. Theo cấu trúc UNSPSC, family này hiện có class con xác nhận là 25161500 — Pedal powered vehicles (phương tiện chạy bằng bàn đạp), gồm các loại xe đạp hai bánh, xe ba bánh đạp, xích lô đạp, xe tải đạp ba bánh (cargo tricycle) và xe đạp thể thao.
Phạm vi của family được xác định theo hai tiêu chí:
- Phương thức truyền động: hoàn toàn bằng sức người (đạp bàn đạp, tay quay) — không có động cơ điện, xăng, hay dầu.
- Dạng phương tiện: có bánh, di chuyển trên đường bộ hoặc lối đi nội bộ.
Các bộ phận và phụ kiện xe đạp (như vành, lốp, phanh, yên xe) không thuộc family này mà phân loại vào Family 25170000 Transportation components and systems hoặc các family vật tư tương ứng.
Cấu trúc mã #
Trong phiên bản UNv260801, Family 25160000 có class con được ghi nhận:
| Class | Tên (EN) | Mô tả |
|---|---|---|
| 25161500 | Pedal powered vehicles | Xe đạp, xe ba bánh đạp, xích lô, xe tải đạp |
Khi cần phân loại cụ thể hơn đến loại xe (xe đạp leo núi, xe đạp gấp, xe đạp đua, xe ba bánh chở hàng), người dùng sử dụng mã commodity 8 chữ số nằm trong class 25161500. Khi hợp đồng gộp nhiều loại xe không động cơ khác nhau, dùng mã family 25160000 làm mã đại diện.
Khi nào chọn mã này #
Chọn Family 25160000 (hoặc class con 25161500) khi đối tượng mua sắm là phương tiện vận hành bằng sức người, không có bất kỳ hệ thống động cơ nào. Một số trường hợp điển hình trong procurement Việt Nam:
- Mua sắm công cộng và giáo dục: xe đạp cấp phát cho học sinh vùng sâu, xe đạp tuần tra khuôn viên trường đại học, bệnh viện.
- Logistics nội khu: xe ba bánh đạp chở hàng nội bộ nhà máy, kho bãi, khu công nghiệp — nơi không cho phép phương tiện động cơ.
- Dịch vụ du lịch: xích lô phục vụ khách tham quan (Hội An, Huế, Hà Nội phố cổ).
- Chương trình xe đạp công cộng (bike-sharing): các dự án xe đạp dùng chung đô thị không tích hợp động cơ điện.
- Thể thao và giải trí: xe đạp địa hình, xe đạp đua cho sự kiện thể thao được mua theo hình thức đấu thầu.
- Hỗ trợ người khuyết tật: xe ba bánh đạp hoặc xe lăn chạy bằng tay (hand-powered cycle) dành cho người khuyết tật vận động.
Khi gói thầu chỉ xác định rõ một loại phương tiện cụ thể, ưu tiên class 25161500 hoặc commodity 8 chữ số. Khi gói thầu gộp nhiều chủng loại xe không động cơ, dùng mã family 25160000.
Dễ nhầm với mã nào #
Family 25160000 thường bị nhầm với các mã sau trong cùng Segment 25000000:
| Mã | Tên (EN) | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 25100000 | Motor vehicles | Xe có động cơ đốt trong (ô tô, xe máy, xe tải). Dù hình thức tương tự, xe đạp điện có hỗ trợ động cơ điện thường xếp vào đây hoặc cần xem xét riêng. |
| 25170000 | Transportation components and systems | Phụ kiện, linh kiện phương tiện (lốp, vành, hệ thống truyền động). Chỉ là thành phần, không phải xe hoàn chỉnh. |
| 25180000 | Vehicle bodies and trailers | Thùng xe, rơ-mooc. Xe ba bánh kéo tay chở hàng nặng có thể gây nhầm, nhưng nếu là phương tiện hoàn chỉnh tự di chuyển bằng sức người thì vẫn thuộc 25160000. |
| 25190000 | Transportation services equipment | Thiết bị hỗ trợ dịch vụ vận tải (băng tải, thiết bị bến bãi) — không phải phương tiện. |
Lưu ý đặc biệt về xe đạp điện (electric bicycle / e-bike): Xe đạp tích hợp mô-tơ điện hỗ trợ (pedelec) không thuộc Family 25160000. Tùy mức độ hỗ trợ động cơ, e-bike có thể phân loại vào Family 25100000 Motor vehicles. Người mua cần kiểm tra thông số kỹ thuật trước khi chọn mã.
Lưu ý procurement tại Việt Nam #
Trong hệ thống đấu thầu Việt Nam (theo Luật Đấu thầu 2023 và Thông tư hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư), xe đạp và phương tiện không động cơ thường được phân nhóm vào danh mục hàng hóa (goods), không phải dịch vụ hay công trình. Một số điểm cần lưu ý:
- Mã HS tương ứng: Xe đạp và xe không động cơ phần lớn thuộc Chương 87 HS (Vehicles other than railway or tramway rolling stock), cụ thể nhóm 87.12 (bicycles and other cycles). Khi khai báo xuất nhập khẩu song song với phân loại UNSPSC, cần đối chiếu HS Chapter 87.
- Tiêu chuẩn kỹ thuật: Xe đạp nhập khẩu vào Việt Nam cần tuân thủ QCVN hoặc tiêu chuẩn tương đương. Hồ sơ thầu nên dẫn chiếu tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng.
- Bảo hành và bảo trì: Gói thầu xe đạp tập thể thường đi kèm dịch vụ bảo trì — phần dịch vụ phân loại riêng vào nhóm dịch vụ sửa chữa phương tiện (Service codes), không gộp vào 25160000.
Câu hỏi thường gặp #
- Xe đạp điện (e-bike) có thuộc Family 25160000 không?
Không. Xe đạp điện tích hợp mô-tơ điện hỗ trợ (pedelec hoặc e-bike) không thuộc Family 25160000 Non motorized cycles vì có sự tham gia của động cơ điện. Loại phương tiện này thường được phân loại vào Family 25100000 Motor vehicles. Xe đạp chỉ thuần sức người đạp, không có bất kỳ hỗ trợ điện hay động cơ nào, mới thuộc 25160000.
- Xe ba bánh chở hàng đạp tay (cargo tricycle) thuộc mã nào?
Xe ba bánh đạp chở hàng vận hành hoàn toàn bằng sức người thuộc Class 25161500 Pedal powered vehicles trong Family 25160000. Đây là phương tiện phổ biến trong logistics nội khu tại Việt Nam. Nếu xe ba bánh có gắn động cơ xăng hoặc điện, chuyển sang Family 25100000.
- Phụ kiện và linh kiện xe đạp (lốp, vành, xích) thuộc mã nào?
Linh kiện và phụ kiện xe đạp không thuộc Family 25160000. Các bộ phận rời như lốp, vành, xích, phanh được phân loại vào Family 25170000 Transportation components and systems hoặc các family vật tư phù hợp khác trong Segment 25000000.
- Dự án bike-sharing (xe đạp dùng chung đô thị) dùng mã nào?
Phần mua sắm phương tiện xe đạp vật lý thuộc Family 25160000, cụ thể là class 25161500 Pedal powered vehicles. Nếu hệ thống bao gồm phần mềm quản lý, trạm khóa điện tử và thiết bị IoT đi kèm, các hạng mục đó cần phân loại riêng theo nhóm CNTT và thiết bị điện tử tương ứng.
- Xích lô phục vụ du lịch thuộc mã nào?
Xích lô vận hành bằng sức đạp của người đạp xe thuộc Class 25161500 Pedal powered vehicles trong Family 25160000. Đây là biến thể ba bánh của nhóm phương tiện không động cơ, phổ biến trong du lịch di sản tại các đô thị cổ Việt Nam.
- Xe lăn tay (wheelchair) dành cho người khuyết tật có thuộc 25160000 không?
Xe lăn tay (manual wheelchair) không thuộc Family 25160000. Xe lăn được phân loại vào nhóm thiết bị y tế hỗ trợ di chuyển, thường nằm trong Segment 42000000 Medical Equipment and Accessories and Supplies. Tuy nhiên, xe ba bánh đạp tay (hand-powered tricycle) chế tạo riêng cho người khuyết tật có thể thuộc 25161500 tùy cấu hình kỹ thuật.
- Khi mua đồng thời xe đạp và phụ kiện kèm theo, nên dùng mã nào?
Trong hồ sơ thầu, nên tách riêng hai dòng mục: xe đạp dùng mã 25161500 (hoặc commodity 8 chữ số tương ứng), phụ kiện đi kèm dùng mã Family 25170000 hoặc commodity linh kiện phù hợp. Nếu hệ thống mua sắm bắt buộc dùng một mã duy nhất cho toàn gói, chọn mã của hạng mục có giá trị cao nhất trong gói.