Mã UNSPSC 85910000 — Can thiệp và thủ thuật sức khỏe tâm thần (Mental health interventions or procedures)
Family 85910000 (English: Mental health interventions or procedures) là nhóm UNSPSC gom các dịch vụ can thiệp (intervention) và thủ thuật lâm sàng (procedure) trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần (mental health). Theo định nghĩa UNSPSC, family này tương ứng với nhóm mã G trong Bảng phân loại thống kê quốc tế về bệnh tật và các vấn đề liên quan đến sức khỏe (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems — ICD-10 PCS) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Family 85910000 nằm trong Segment 85000000 Healthcare Services và được chia thành ba class con: dịch vụ tâm lý trị liệu và tư vấn, các can thiệp điều trị bằng thuốc hoặc liệu pháp, và trắc nghiệm tâm lý.
Định nghĩa #
Family 85910000 bao phủ toàn bộ các dịch vụ và thủ thuật lâm sàng được thực hiện nhằm đánh giá, điều trị hoặc hỗ trợ các rối loạn tâm thần (mental disorders) và vấn đề tâm lý. Định nghĩa UNSPSC gốc căn cứ vào ICD-10 PCS mã G của WHO — tức là nhóm thủ thuật tâm thần gồm các liệu pháp tâm lý, các can thiệp sinh học tâm thần (psychiatric biological interventions) và các công cụ đo lường tâm lý chuẩn hóa.
Phạm vi family gồm:
- Tâm lý trị liệu và tư vấn (Psychotherapy and counseling services — class 85911000): liệu pháp nhận thức hành vi, trị liệu tâm động học, tư vấn tâm lý cá nhân và nhóm.
- Can thiệp điều trị bằng thuốc hoặc liệu pháp sinh học (Therapeutic or pharmaceutical interventions and treatments — class 85911100): quản lý dược phẩm tâm thần, liệu pháp kích thích từ xuyên sọ, liệu pháp sốc điện.
- Trắc nghiệm tâm lý (Psychological tests — class 85911200): đánh giá trí tuệ, nhân cách, năng lực nhận thức và sàng lọc rối loạn tâm thần bằng công cụ chuẩn hóa.
Family không bao gồm các dịch vụ y tế đa khoa chung (thuộc 85120000 Medical practice), dịch vụ phòng ngừa bệnh tật không chuyên biệt tâm thần (85110000), hay các liệu pháp thay thế không có cơ sở lâm sàng tâm thần (85140000 Alternative and holistic medicine).
Cấu trúc mã và các class con #
Family 85910000 có ba class con chính, mỗi class phản ánh một nhóm dịch vụ khác biệt về phương thức can thiệp:
| Class | Tên (EN) | Nội dung chính |
|---|---|---|
| 85911000 | Psychotherapy and counseling services | Tâm lý trị liệu cá nhân, nhóm, gia đình; tư vấn tâm lý |
| 85911100 | Therapeutic or pharmaceutical interventions and treatments | Can thiệp dược lý, liệu pháp sinh học tâm thần |
| 85911200 | Psychological tests | Trắc nghiệm tâm lý chuẩn hóa, đánh giá năng lực nhận thức |
Khi gói thầu hoặc hợp đồng dịch vụ bao gồm nhiều loại hình can thiệp phối hợp (ví dụ: vừa trị liệu tâm lý vừa quản lý thuốc và đánh giá định kỳ), có thể dùng mã family 85910000. Khi dịch vụ được xác định rõ theo từng hình thức, ưu tiên dùng mã class tương ứng.
Khi nào chọn mã này #
Chọn family 85910000 (hoặc class con phù hợp) trong các trường hợp procurement sau:
1. Hợp đồng dịch vụ tâm lý trị liệu tại cơ sở y tế Bệnh viện tâm thần, trung tâm sức khỏe tâm thần cộng đồng ký hợp đồng cung cấp dịch vụ liệu pháp nhận thức hành vi (Cognitive Behavioral Therapy), liệu pháp gia đình, hoặc tư vấn tâm lý theo ca. Dùng class 85911000.
2. Dịch vụ quản lý thuốc tâm thần và liệu pháp sinh học Gói dịch vụ theo dõi và điều chỉnh phác đồ thuốc cho bệnh nhân tâm thần phân liệt, trầm cảm, rối loạn lưỡng cực; hoặc dịch vụ kích thích từ xuyên sọ lặp lại (rTMS — repetitive Transcranial Magnetic Stimulation). Dùng class 85911100.
3. Dịch vụ đánh giá và trắc nghiệm tâm lý Cung cấp dịch vụ trắc nghiệm tâm lý (IQ, nhân cách, lo âu, trầm cảm) tại trường học, doanh nghiệp hoặc cơ sở y tế. Dùng class 85911200.
4. Gói dịch vụ sức khỏe tâm thần tổng thể Chương trình hỗ trợ tâm lý nhân viên (Employee Assistance Program — EAP) của doanh nghiệp kết hợp tư vấn, sàng lọc và can thiệp. Có thể dùng mã family 85910000 khi không phân tách được từng hạng mục.
Lưu ý bối cảnh Việt Nam: Tại Việt Nam, các dịch vụ thuộc nhóm này thường được thực hiện tại bệnh viện tâm thần tỉnh/thành phố, Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia, hoặc các trung tâm tư vấn tâm lý tư nhân. Các cơ sở y tế tư nhân cung cấp dịch vụ trị liệu tâm lý ngày càng phổ biến trong bối cảnh Bộ Y tế triển khai Chương trình Sức khỏe Tâm thần cộng đồng. Khi mã hóa hợp đồng đấu thầu dịch vụ sức khỏe tâm thần, cần xác định rõ hình thức can thiệp để chọn đúng class.
Dễ nhầm với mã nào #
Family 85910000 có thể bị nhầm với các family và segment sau:
| Mã | Tên (EN) | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 85120000 | Medical practice | Dịch vụ y tế đa khoa tổng quát — không chuyên biệt tâm thần; khám bệnh nội khoa, ngoại khoa, nhi khoa |
| 85110000 | Disease prevention and control | Phòng ngừa bệnh tật, kiểm soát dịch tễ — không phải can thiệp điều trị lâm sàng tâm thần |
| 85140000 | Alternative and holistic medicine | Liệu pháp thay thế như thiền định trị liệu, châm cứu — không dựa trên phân loại ICD-10 PCS tâm thần |
| 85100000 | Comprehensive health services | Dịch vụ y tế toàn diện đa chuyên khoa — dùng khi không tách biệt được thành phần tâm thần |
| 85150000 | Food and nutrition services | Dịch vụ dinh dưỡng và thực phẩm — phục vụ cơ sở y tế, không phải can thiệp tâm lý |
Trường hợp ranh giới thường gặp:
- Liệu pháp thư giãn, chánh niệm (mindfulness) trong bệnh viện: nếu do chuyên gia tâm lý lâm sàng có chứng chỉ thực hiện như một phần phác đồ điều trị tâm thần, thuộc 85910000; nếu do cơ sở thiền định/yoga cung cấp như dịch vụ thương mại, thuộc 85140000.
- Dịch vụ tư vấn nghề nghiệp hoặc hướng nghiệp: không phải can thiệp tâm thần lâm sàng — không thuộc 85910000.
- Dược phẩm tâm thần (thuốc): bản thân sản phẩm thuốc không thuộc segment dịch vụ (85000000); thuốc thuộc segment sản phẩm dược 51000000. Class 85911100 chỉ áp dụng cho dịch vụ quản lý và can thiệp dược lý, không phải mua sắm thuốc.
Lưu ý procurement tại Việt Nam #
Trong hệ thống đấu thầu y tế công tại Việt Nam (theo Luật Đấu thầu và Thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế), dịch vụ sức khỏe tâm thần thường được phân nhóm theo danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế (ban hành kèm Thông tư 43/2013/TT-BYT và các thông tư sửa đổi). Khi mã hóa UNSPSC cho hồ sơ thầu quốc tế hoặc hệ thống ERP/e-procurement:
- Các dịch vụ tâm lý trị liệu theo phiên (session) → class 85911000.
- Dịch vụ sàng lọc và đánh giá tâm thần bằng trắc nghiệm chuẩn hóa (PHQ-9, GAD-7, MMPI, Wechsler) → class 85911200.
- Gói dịch vụ tích hợp tư vấn + theo dõi thuốc → family 85910000 hoặc class 85911100 tùy nội dung ưu thế.
Cần lưu ý rằng dịch vụ tư vấn tâm lý học đường (school counseling) thường nằm ở giao thoa giữa y tế và giáo dục — khi procurement thuộc ngành giáo dục, có thể xem xét phân loại dưới segment 86000000 (Education and Training Services); khi thực hiện bởi chuyên gia y tế trong môi trường lâm sàng, ưu tiên 85910000.
Câu hỏi thường gặp #
- Family 85910000 có bao gồm dịch vụ tư vấn tâm lý tại trường học không?
Có nếu dịch vụ do chuyên gia tâm lý lâm sàng có chứng chỉ thực hiện theo phác đồ y tế trong môi trường lâm sàng. Nếu dịch vụ tư vấn thuần túy thuộc chương trình giáo dục (không có yếu tố can thiệp lâm sàng tâm thần), nên xem xét segment 86000000 Education and Training Services. Ranh giới phụ thuộc vào tính chất hợp đồng và đơn vị thực hiện.
- Mua thuốc chống trầm cảm có dùng mã 85910000 không?
Không. Bản thân sản phẩm dược phẩm (thuốc) thuộc segment 51000000 (Drugs and Pharmaceutical Products), không phải segment dịch vụ 85000000. Family 85910000 chỉ áp dụng cho dịch vụ can thiệp và quản lý điều trị, không phải mua sắm thuốc. Class 85911100 cụ thể áp dụng cho dịch vụ theo dõi, điều chỉnh phác đồ thuốc tâm thần.
- Dịch vụ liệu pháp sốc điện (ECT) thuộc class nào trong family này?
Liệu pháp sốc điện (Electroconvulsive Therapy — ECT) là can thiệp sinh học tâm thần, thuộc class 85911100 (Therapeutic or pharmaceutical interventions and treatments). Đây là liệu pháp lâm sàng không dùng thuốc nhưng có cơ chế sinh học, phân biệt với tâm lý trị liệu thuần túy ở class 85911000.
- Dịch vụ thiền định và yoga trị liệu có thuộc 85910000 không?
Thông thường không. Thiền định và yoga trị liệu khi cung cấp như dịch vụ thương mại phổ thông thuộc family 85140000 (Alternative and holistic medicine). Chỉ khi liệu pháp dựa trên bằng chứng như Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) được thực hiện bởi chuyên gia tâm lý lâm sàng trong phác đồ điều trị tâm thần chính thức, mới có thể xem xét xếp vào 85911000.
- Gói dịch vụ hỗ trợ tâm lý nhân viên (EAP) của doanh nghiệp nên dùng mã nào?
Nếu gói EAP bao gồm cả tư vấn tâm lý, sàng lọc và can thiệp, nên dùng mã family 85910000 hoặc phân tách từng hạng mục theo class (85911000 cho tư vấn, 85911200 cho đánh giá). Nếu gói EAP chủ yếu là tư vấn phúc lợi và hỗ trợ nghề nghiệp không có yếu tố lâm sàng tâm thần, cần xem xét lại phân loại sang các mã dịch vụ nhân sự phù hợp.
- Trắc nghiệm tâm lý phục vụ tuyển dụng nhân sự có thuộc 85911200 không?
Có thể, nếu công cụ trắc nghiệm là các bài kiểm tra tâm lý chuẩn hóa (như MMPI, 16PF) và được thực hiện bởi chuyên gia tâm lý. Tuy nhiên, nếu đây là bài kiểm tra năng lực nghề nghiệp thuần túy không mang tính lâm sàng, có thể thuộc segment dịch vụ nhân sự hoặc giáo dục. Cần đánh giá nội dung cụ thể của bài trắc nghiệm và bối cảnh sử dụng.
- Family 85910000 khác gì với family 85120000 Medical practice trong procurement y tế?
Family 85120000 bao gồm dịch vụ y tế đa khoa và chuyên khoa nói chung — thăm khám, chẩn đoán, điều trị nội khoa, ngoại khoa, nhi khoa. Family 85910000 chuyên biệt cho các can thiệp tâm thần: tâm lý trị liệu, quản lý dược lý tâm thần và trắc nghiệm tâm lý. Một số cơ sở y tế tổng hợp có thể dùng 85120000 cho dịch vụ tâm thần tổng quát, nhưng khi dịch vụ là chuyên khoa tâm thần rõ ràng, ưu tiên 85910000.