Mã UNSPSC 12142000 — Khí quý (Noble gases)
Class 12142000 (English: Noble gases) trong UNSPSC phân loại các loại khí quý tinh khiết (noble gases / inert gases) — bao gồm argon, helium, neon, krypton, xenon, và radon. Đây là các nguyên tố hóa học thuộc nhóm 18 bảng tuần hoàn, có đặc tính hóa học ít hoạt động, được cung cấp dưới dạng khí nén trong bình chứa. Class này thuộc Family 12140000 Elements and gases, Segment 12000000 Chemicals including Bio Chemicals and Gas Materials. Ứng dụng phổ biến tại Việt Nam gồm các ngành công nghiệp điện tử, hàn cắt, y tế, nghiên cứu khoa học, và sản xuất.">
Định nghĩa #
Class 12142000 gồm các khí quý tinh khiết (noble gases / inert gases) — chứng chỉ độ tinh khiết cao, thường ≥ 99% theo tiêu chuẩn công nghiệp quốc tế. Các commodity tiêu biểu bao gồm: Argon (Ar, mã 12142004), Helium (He, mã 12142005), Krypton (Kr, mã 12142003), Xenon (Xe, mã 12142001), và Radon (Rn, mã 12142002). Khí quý được cung cấp dưới dạng khí nén trong bình thép (cylinder), bộng (dewars — bình giữ lạnh cho khí lỏng), hoặc dạng khí hóa lỏng (liquefied noble gas). Class này không bao gồm khí công nghiệp khác như oxy, nitơ, hoặc khí sinh học — những loại này thuộc class 12142100 Industrial use gases.
Khi nào chọn mã này #
Chọn 12142000 khi sản phẩm mua sắm là khí quý tinh khiết dùng trong quy trình công nghiệp hoặc khoa học. Ví dụ: (1) Hợp đồng cung cấp argon để hàn thép trong xưởng cơ khí — dùng 12142004 Argon hoặc 12142000 nếu gom chung. (2) Đơn hàng helium cho bệnh viện để làm mát từ cộng hưởng từ (MRI machine) — dùng 12142005 Helium. (3) Mua krypton cho ứng dụng cảm ứng quang học hoặc điện tử — dùng 12142003 Krypton. (4) Nếu gói thầu chứa nhiều loại khí quý khác nhau mà không cần phân tách chi tiết, dùng mã class 12142000 là chủ yếu; khi xác định loại khí cụ thể, ưu tiên commodity 8 chữ số.
Dễ nhầm với mã nào #
| Mã | Tên | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 12141900 | Non metals and pure and elemental gases | Bao gồm khí phi kim loại như N₂, O₂, Cl₂, F₂ — không phải khí quý; khí đơn chất khác có hoạt động hóa học cao hơn |
| 12142100 | Industrial use gases | Khí công nghiệp hỗn hợp hoặc tinh khiết nhưng không phải khí quý (oxy, nitơ, CO₂, khí tổng hợp) |
| 12142200 | Isotopes | Các đồng vị phóng xạ của bất kỳ nguyên tố nào; nếu khí quý đồng vị phóng xạ (ví dụ xenon-131 hoặc radon-222 dùng y tế), có thể phân loại vào 12142200 thay vì 12142000 |
Phân biệt chính: Khí quý (12142000) là nhóm 18 bảng tuần hoàn với hoạt động hóa học rất thấp; Khí công nghiệp khác (12142100) là các khí tinh khiết hoặc hỗn hợp (oxy, nitơ, argon hỗn hợp) hoặc khí có hoạt động hóa học cao hơn.
Các commodity tiêu biểu #
Các commodity 8 chữ số trong class 12142000 liệt kê loại khí quý cụ thể:
| Mã | Tên (EN) | Tên VN |
|---|---|---|
| 12142001 | Xenon gas Xe | Khí xenon |
| 12142002 | Radon gas Rn | Khí radon |
| 12142003 | Krypton gas Kr | Khí krypton |
| 12142004 | Argon gas Ar | Khí argon |
| 12142005 | Helium gas He | Khí helium |
Khi hồ sơ thầu hoặc hợp đồng mua xác định rõ loại khí quý cụ thể (ví dụ cần 50 bình argon, 10 bình helium), dùng commodity 8 chữ số tương ứng. Khi lập danh mục cung cấp chung gom nhiều loại khí quý, dùng class 12142000.
Câu hỏi thường gặp #
- Argon hỗn hợp với nitơ hoặc oxy để hàn có thuộc 12142000 không?
Không. Argon tinh khiết (≥99%) thuộc 12142000. Argon hỗn hợp hoặc khí hàn chứa các thành phần khác (ví dụ Ar+CO₂) thường phân loại vào class 12142100 Industrial use gases hoặc các class khí hỗn hợp khác.
- Helium dùng thổi bóng hoặc helium tinh khiết dùng MRI có khác mã không?
Cả hai đều thuộc 12142005 Helium gas He. Mã UNSPSC phân loại theo loại chất, không phân biệt theo ứng dụng cụ thể. Tiêu chí phân loại là độ tinh khiết và hình thức cung cấp (khí, lỏng), không phải mục đích sử dụng.
- Bình argon rỗng (không chứa khí) có thuộc 12142000 không?
Không. Bình chứa rỗng phân loại vào các mã khác (vật tư kim loại / thiết bị chứa, thường trong segment 40 hoặc 52). Mã 12142000 chỉ phân loại khí quý bên trong bình — khí được định giá.
- Neon (Ne) thuộc class 12142000 không?
Có. Neon là khí quý (nhóm 18), mặc dù không liệt kê cụ thể trong danh sách commodity con đã cung cấp, nhưng vẫn thuộc class 12142000 theo định nghĩa khí quý tinh khiết.
- Radon gas dùng y tế (radioactive) có khác mã so với khí quý tinh khiết khác không?
Radon-222 phóng xạ dùng trong ứng dụng y tế có thể phân loại vào class 12142200 Isotopes nếu trọng tâm là tính chất đồng vị phóng xạ. Tuy nhiên, radon tinh khiết (không chỉ định đồng vị) thường vẫn thuộc 12142002 Radon gas Rn trong class 12142000. Phân loại cụ thể phụ thuộc vào cách khai báo trong tài liệu thầu.