Family 31250000 (English: Pneumatic and hydraulic and electric control systems) là nhóm mã UNSPSC phân loại các hệ thống và linh kiện điều khiển chuyển động công nghiệp, bao gồm hệ thống khí nén (pneumatic), thủy lực (hydraulic) và điện (electric). Family này thuộc Segment 31000000 Manufacturing Components and Supplies — nhóm lớn bao trùm các thành phần sản xuất và vật tư công nghiệp. Tại Việt Nam, các hạng mục trong 31250000 xuất hiện phổ biến trong đấu thầu trang bị dây chuyền sản xuất, hệ thống tự động hóa (automation), cánh tay robot công nghiệp và thiết bị điều khiển chuyển động tại các khu công nghiệp chế tạo.

Định nghĩa #

Family 31250000 bao gồm các hệ thống và thành phần có chức năng điều khiển, chuyển đổi và truyền dẫn lực/chuyển động thông qua ba môi trường làm việc chính:

  • Khí nén (Pneumatic): Sử dụng áp suất không khí nén để tạo và kiểm soát chuyển động cơ học. Ví dụ: xi-lanh khí nén, van phân phối khí.
  • Thủy lực (Hydraulic): Sử dụng chất lỏng (thường là dầu thủy lực) dưới áp suất cao để truyền lực. Ví dụ: bơm thủy lực, xi-lanh thủy lực, van điều tiết lưu lượng.
  • Điện (Electric): Sử dụng năng lượng điện để điều khiển chuyển động và quá trình tự động hóa. Ví dụ: bộ truyền động điện (electric actuators), mô-đun điều khiển robot.

Theo cấu trúc UNSPSC, family 31250000 hiện có hai class tiêu biểu:

  • Class 31251500 — Actuators (Bộ truyền động): Xi-lanh khí nén, bộ truyền động tuyến tính, bộ truyền động quay.
  • Class 31251600 — Robot components (Linh kiện robot): Khớp nối robot, cánh tay robot, đầu công tác (end effector), mô-đun truyền động tích hợp.

Nội hàm của family tập trung vào thành phần hệ thống (system components) chứ không phải thiết bị hoàn chỉnh độc lập (complete standalone equipment). Hệ thống thủy lực/khí nén lắp đặt hoàn chỉnh với cơ sở hạ tầng (trạm nguồn, bồn tích áp) thường thuộc các family dịch vụ hoặc thiết bị công nghiệp khác.

Cấu trúc mã #

Family 31250000 nằm trong chuỗi phân cấp:

Segment 31000000 — Manufacturing Components and Supplies
  └── Family 31250000 — Pneumatic and hydraulic and electric control systems
        ├── Class 31251500 — Actuators
        └── Class 31251600 — Robot components

Khi lập hồ sơ mời thầu tại Việt Nam, mức độ chi tiết mã được khuyến nghị như sau:

Cấp độ Dùng khi
Family 31250000 Gói thầu gộp nhiều loại thiết bị điều khiển hỗn hợp (khí nén + thủy lực + điện)
Class 31251500 Gói thầu chuyên mua bộ truyền động (actuators) cụ thể
Class 31251600 Gói thầu cung cấp linh kiện robot công nghiệp
Commodity (8 chữ số) Khi cần xác định cụ thể đến từng chủng loại sản phẩm

Khi nào chọn mã này #

Chọn family 31250000 (hoặc class con tương ứng) khi đối tượng mua sắm thuộc một trong các trường hợp sau:

  1. Bộ truyền động (actuators): Xi-lanh khí nén đơn tác hoặc hai chiều, bộ truyền động tuyến tính điện, bộ truyền động quay thủy lực, motor bước (stepper motor) trong hệ thống điều khiển vị trí → Class 31251500.
  2. Linh kiện robot công nghiệp: Khớp robot (robot joint), cánh tay cơ khí (mechanical arm), đầu công tác thay thế (end effector), mô-đun servo tích hợp, thanh truyền lực robot → Class 31251600.
  3. Gói hỗn hợp: Khi một gói thầu bao gồm cả actuators và linh kiện robot hoặc kết hợp thiết bị khí nén + thủy lực + điện mà không tách riêng được → dùng family 31250000.

Các dấu hiệu nhận biết:

  • Sản phẩm là thành phần/linh kiện rời (component), không phải máy hoàn chỉnh.
  • Chức năng chính là chuyển đổi năng lượng thành chuyển động (tuyến tính, quay) hoặc điều khiển chuyển động trong dây chuyền sản xuất.
  • Áp dụng trong ngữ cảnh tự động hóa công nghiệp (industrial automation), cơ điện tử (mechatronics), hoặc robotics.

Dễ nhầm với mã nào #

Family 31250000 thường bị nhầm với các family lân cận trong cùng Segment 31000000 hoặc các segment thiết bị công nghiệp khác:

Mã nhầm lẫn Tên (EN) Điểm phân biệt
31160000 Hardware Phần cứng cơ khí thông thường (bu-lông, ốc vít, bản lề, khóa) — không có chức năng điều khiển chuyển động
31170000 Bearings and bushings and wheels and gears Ổ bi, bánh răng, bánh xe — là thành phần truyền động cơ học bị động, không có cơ chế điều khiển chủ động
26000000 Electrical Components and Supplies Các linh kiện điện thuần túy (cuộn dây, tụ điện, rơ-le điện) — không tích hợp cơ cấu chuyển động khí nén/thủy lực
40000000 Distribution and Conditioning Systems Hệ thống phân phối chất lỏng, khí công nghiệp (ống, van công nghiệp dạng hạ tầng) — phân biệt với van/xi-lanh là linh kiện điều khiển trong 31250000
32000000 Electronic Components and Supplies Vi mạch, cảm biến điện tử thuần — thiếu cơ cấu truyền động cơ học

Lưu ý thực tế: Van khí nén (pneumatic valve) và van thủy lực (hydraulic valve) là trường hợp hay gây tranh cãi. Nếu van có chức năng điều khiển lưu lượng/áp suất trong hệ thống điều khiển chuyển động (tức là một phần của hệ thống actuator), phân loại vào 31250000. Nếu van thuần túy là hạ tầng phân phối chất lỏng/khí trong hệ thống đường ống nhà máy, cân nhắc Segment 40000000.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Trong thực tế đấu thầu tại Việt Nam, các hạng mục trong family 31250000 xuất hiện chủ yếu ở:

  • Dự án đầu tư dây chuyền sản xuất: Các nhà máy điện tử, ô tô, thực phẩm đóng gói thường mua actuators và linh kiện robot để tích hợp vào hệ thống băng tải tự động.
  • Dự án tự động hóa kho vận: Robot phân loại hàng (sorting robot), cánh tay robot xếp dỡ (palletizing robot) — linh kiện thuộc Class 31251600.
  • Bảo trì công nghiệp (MRO — Maintenance, Repair and Operations): Thay thế xi-lanh khí nén, bộ truyền động hỏng trong dây chuyền hiện hữu.
  • Gói thầu kết hợp nhập khẩu: Nhiều actuators và linh kiện robot nhập khẩu từ Nhật Bản, Đức, Trung Quốc theo HS Chapter 84 hoặc 85. Cần đối chiếu mã HS khi khai báo hải quan song song với mã UNSPSC trong hồ sơ thầu.

Các tổ chức mua sắm nên lưu ý rằng một số nhà cung cấp tại Việt Nam phân loại sản phẩm theo dòng thiết bị (ví dụ: "thiết bị tự động hóa") mà không tách biệt rõ theo chức năng khí nén/thủy lực/điện. Việc xác định đúng class (31251500 hay 31251600) giúp chuẩn hóa danh mục và so sánh giá hiệu quả hơn trong phân tích chi tiêu (spend analysis).

Câu hỏi thường gặp #

Xi-lanh khí nén (pneumatic cylinder) thuộc class nào trong family 31250000?

Xi-lanh khí nén là một dạng bộ truyền động (actuator), thuộc Class 31251500 Actuators. Đây là thành phần chuyển đổi áp lực khí nén thành chuyển động tuyến tính hoặc quay, được dùng phổ biến trên dây chuyền lắp ráp và đóng gói.

Cánh tay robot công nghiệp hoàn chỉnh có thuộc family 31250000 không?

Linh kiện và mô-đun của robot (khớp, cánh tay, đầu công tác rời) thuộc Class 31251600 Robot components trong family 31250000. Tuy nhiên, nếu đối tượng mua là robot công nghiệp hoàn chỉnh (complete industrial robot) như một máy móc độc lập, cần xem xét các mã thiết bị công nghiệp trong Segment 23000000 hoặc 24000000 tùy chức năng cụ thể.

Van thủy lực (hydraulic valve) có thuộc family 31250000 không?

Phụ thuộc vào ngữ cảnh sử dụng. Van thủy lực đóng vai trò điều khiển lưu lượng/áp suất trong một hệ thống truyền động thủy lực (actuator system) thì phân loại vào 31250000. Nếu van chỉ là hạ tầng phân phối chất lỏng trong hệ thống đường ống công nghiệp, cân nhắc Segment 40000000 Distribution and Conditioning Systems.

Ổ bi (bearing) và bánh răng (gear) có thuộc family 31250000 không?

Không. Ổ bi, bạc lót, bánh răng và bánh xe là thành phần truyền động cơ học bị động, thuộc Family 31170000 Bearings and bushings and wheels and gears — một family riêng trong cùng Segment 31000000. Family 31250000 chỉ bao gồm các thành phần có cơ chế điều khiển chủ động (actuator, robot component).

Khi gói thầu mua đồng thời bộ truyền động khí nén và linh kiện robot, nên dùng mã nào?

Nên dùng mã family 31250000 cho toàn bộ gói thầu hỗn hợp. Nếu hệ thống quản lý cho phép tách dòng (line item), có thể dùng Class 31251500 cho actuators và Class 31251600 cho linh kiện robot theo từng dòng hàng.

Family 31250000 liên quan đến HS Chapter nào khi nhập khẩu?

Các sản phẩm trong family 31250000 thường khai báo theo HS Chapter 84 (Máy móc cơ khí, bao gồm xi-lanh thủy lực/khí nén, bộ truyền động) và Chapter 85 (Thiết bị điện và điện tử, bao gồm bộ truyền động điện, mô-đun robot điện). Cần tra cứu mã HS 8 chữ số cụ thể theo từng sản phẩm khi làm thủ tục hải quan.

Sensor (cảm biến) dùng trong hệ thống điều khiển khí nén có thuộc family 31250000 không?

Cảm biến (sensor) thuần túy thường thuộc Family 41110000 (Measuring instruments) hoặc Segment 32000000 (Electronic Components). Tuy nhiên, nếu cảm biến được bán như một bộ phận tích hợp không thể tách rời của một actuator hoặc robot component, có thể phân loại theo cụm sản phẩm vào 31250000.

Xem thêm #

Danh mục