Mã UNSPSC 31170000 — Ổ bi, bạc lót, bánh xe và bánh răng (Bearings and bushings and wheels and gears)
Family 31170000 (English: Bearings and bushings and wheels and gears) là nhóm UNSPSC phân loại các linh kiện cơ khí truyền động và đỡ tải — bao gồm ổ bi (bearings), bạc lót (bushings), bánh răng (gears), bánh xe công nghiệp (industrial wheels) và đĩa xích (sprockets). Family này thuộc Segment 31000000 Manufacturing Components and Supplies, đóng vai trò nền tảng cho việc phân loại vật tư cơ khí trong hệ thống đấu thầu và mua sắm công nghiệp tại Việt Nam. Đối tượng sử dụng chủ yếu gồm các đơn vị bảo trì thiết bị, nhà máy sản xuất, công ty cơ khí chế tạo và bộ phận mua sắm kỹ thuật.
Định nghĩa #
Family 31170000 tập hợp các linh kiện cơ khí có chức năng chính là đỡ tải, giảm ma sát và truyền chuyển động giữa các bộ phận của máy móc, thiết bị công nghiệp. Theo phân loại UNSPSC, family này chia thành năm class con:
- Class 31171500 — Bearings (ổ bi / ổ trục): Các loại ổ lăn, ổ trượt dùng để đỡ trục quay, giảm ma sát trong động cơ, hộp số, băng tải.
- Class 31171600 — Bushings (bạc lót / bạc trục): Linh kiện hình ống lắp vào lỗ hoặc quanh trục để giảm mài mòn, có thể làm từ kim loại, nhựa kỹ thuật hoặc composite.
- Class 31171700 — Gears (bánh răng): Bánh răng truyền mô-men xoắn và thay đổi tỷ số truyền, gồm bánh răng thẳng, nghiêng, côn, trục vít.
- Class 31171800 — Industrial wheels (bánh xe công nghiệp): Bánh xe dùng trong xe đẩy, xe nâng, thiết bị di chuyển trong nhà xưởng — phân biệt với bánh xe phương tiện giao thông.
- Class 31171900 — Sprockets (đĩa xích): Bánh răng có răng đặc biệt ăn khớp với xích, dùng trong hệ thống truyền động xích của máy móc và băng tải.
Family 31170000 không bao gồm vòng đệm, bulông, đai ốc (thuộc class trong Family 31160000 Hardware), dây xích và cáp (thuộc Family 31150000), hay hộp số lắp ráp hoàn chỉnh (thuộc các segment thiết bị).
Cấu trúc mã con #
Bảng tổng quan các class trong Family 31170000:
| Class | Tên UNSPSC (EN) | Tên tiếng Việt | Ví dụ sản phẩm |
|---|---|---|---|
| 31171500 | Bearings | Ổ bi / ổ trục | Ổ bi cầu, ổ đũa, ổ trượt |
| 31171600 | Bushings | Bạc lót / bạc trục | Bạc đồng, bạc nhựa PTFE, bạc composite |
| 31171700 | Gears | Bánh răng | Bánh răng thẳng, bánh răng côn, trục vít-bánh vít |
| 31171800 | Industrial wheels | Bánh xe công nghiệp | Bánh xe cao su, bánh xe polyurethane, bánh xe gang |
| 31171900 | Sprockets | Đĩa xích | Đĩa xích đơn, đĩa xích kép, đĩa xích tải |
Khi không xác định rõ loại linh kiện hoặc gói mua gồm nhiều loại phối hợp, có thể dùng mã family 31170000 để tham chiếu cấp tổng hợp. Khi xác định rõ nhóm sản phẩm, ưu tiên dùng mã class 6 chữ số.
Khi nào chọn mã này #
Chọn 31170000 hoặc các class con tương ứng trong các trường hợp sau:
1. Mua vật tư bảo trì thiết bị (MRO) Hợp đồng dự trữ linh kiện thay thế định kỳ cho nhà máy: ổ bi băng tải, bạc lót máy bơm, bánh xe xe nâng điện, đĩa xích máy đóng gói.
2. Mua sắm cho dự án lắp đặt máy mới Trang bị linh kiện truyền động cho dây chuyền lắp ráp mới: bộ bánh răng hộp số, cụm ổ bi trục chính máy CNC, đĩa xích hệ thống băng tải lắp ráp ô tô.
3. Mua linh kiện phụ tùng OEM Các đơn vị gia công chế tạo mua linh kiện tích hợp vào sản phẩm cuối: bánh răng lắp vào hộp số, bạc lót tích hợp vào xi-lanh thủy lực.
4. Dự án hạ tầng công nghiệp Mua bánh xe công nghiệp cho cổng trượt, ray cầu trục, cổng cảng; đĩa xích cho hệ thống thang cuốn công nghiệp.
Lưu ý phân cấp: Khi đơn hàng gom nhiều class (ví dụ vừa mua ổ bi vừa mua bánh răng cùng một lần), có thể dùng family 31170000 làm mã phân loại tổng. Khi tách riêng từng nhóm, dùng class tương ứng (31171500, 31171700, v.v.).
Dễ nhầm với mã nào #
Family 31170000 thường bị nhầm lẫn với một số family lân cận trong Segment 31000000 và các segment liên quan:
| Mã nhầm | Tên (EN) | Điểm phân biệt |
|---|---|---|
| 31160000 | Hardware | Gồm ốc vít, bu-lông, vòng đệm, đinh tán — các chi tiết cố định cơ học, không truyền động quay. Nếu sản phẩm là bu-lông hoặc đai ốc, dùng 31160000, không phải 31170000. |
| 31150000 | Rope and chain and cable and wire and strap | Xích (chain) dạng sợi, dây cáp, dây thừng thuộc 31150000. Đĩa xích (sprocket) ăn khớp với xích mới thuộc 31171900. |
| 31180000 | Packings glands boots and covers | Gioăng bao kín, ống bảo vệ, nắp che thuộc 31180000. Bạc lót (bushing) khác gioăng ở chỗ bạc chịu tải và ma sát trượt, không chỉ có chức năng bịt kín. |
| 31100000 | Castings and casting assemblies | Vật đúc thô chưa gia công thành linh kiện chức năng. Khi vật đúc đã gia công thành bánh răng hoặc bạc lót thì phân loại về 31170000. |
| 26111700 | Power transmission gears and gearboxes | Hộp số (gearbox) lắp ráp hoàn chỉnh thuộc nhóm thiết bị truyền động (Segment 26). Bánh răng rời (không lắp ráp thành hộp số) mới thuộc 31171700. |
Quy tắc kiểm tra nhanh: Nếu linh kiện là chi tiết rời chưa lắp thành cụm thiết bị có chức năng độc lập → ưu tiên 31170000 hoặc class con. Nếu là cụm thiết bị hoàn chỉnh (hộp số, bơm, động cơ) → tìm trong Segment 26000000 hoặc 27000000.
Lưu ý procurement tại Việt Nam #
Phân loại nhà cung cấp: Trong hệ thống đấu thầu Việt Nam theo Luật Đấu thầu 2023, các mặt hàng thuộc 31170000 thường nằm trong danh mục vật tư, phụ tùng thay thế (spare parts & MRO). Đơn vị mua sắm cần lưu ý phân biệt đúng class khi lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa.
Thương hiệu phổ biến: Tại thị trường Việt Nam, các linh kiện thuộc family 31170000 thường có xuất xứ từ Nhật Bản (NSK, NTN, KOYO cho ổ bi), Đức (SKF, INA/FAG), Hàn Quốc và Đài Loan. Với bánh răng và đĩa xích, ngoài nhập khẩu còn có sản xuất trong nước tại các cụm cơ khí Biên Hòa, Hà Nội, Bình Dương.
Lưu ý mã HS khi nhập khẩu: Các linh kiện trong family này thường khai báo hải quan theo Chương 84 (HS Chapter 84) cho ổ bi, bánh răng, bạc lót dùng máy móc công nghiệp. Một số sản phẩm có thể thuộc Chương 73 (sắt thép) hoặc Chương 39 (nhựa) tùy vật liệu cấu thành. Người khai báo cần xác nhận với cơ quan hải quan khi mã HS chưa rõ ràng.
Câu hỏi thường gặp #
- Ổ bi (bearing) và bạc lót (bushing) khác nhau như thế nào trong phân loại UNSPSC?
Ổ bi (bearings) thuộc class 31171500 và bạc lót (bushings) thuộc class 31171600, tuy đều là linh kiện giảm ma sát nhưng khác nhau về cơ chế: ổ bi dùng phần tử lăn (bi cầu, đũa) để giảm ma sát lăn, trong khi bạc lót hoạt động theo nguyên lý ma sát trượt (trục trượt trực tiếp trên bề mặt bạc). Khi lập hồ sơ thầu cần tách riêng hai nhóm này theo đúng class.
- Hộp số (gearbox) lắp ráp hoàn chỉnh có thuộc family 31170000 không?
Không. Hộp số lắp ráp hoàn chỉnh thuộc nhóm thiết bị truyền động, thường phân loại trong Segment 26000000 (ví dụ class 26111700 Power transmission gears and gearboxes). Family 31170000 chỉ bao gồm bánh răng rời, linh kiện cơ khí chưa lắp thành cụm thiết bị có chức năng độc lập.
- Bánh xe của xe nâng hàng trong kho thuộc class nào?
Bánh xe dùng cho xe nâng, xe đẩy trong kho hoặc trong nhà xưởng thuộc class 31171800 Industrial wheels (bánh xe công nghiệp). Phân biệt với bánh xe phương tiện giao thông đường bộ (thuộc Segment 25000000 — Transportation Equipment and Parts).
- Đĩa xích (sprocket) và xích (chain) có thuộc cùng một mã không?
Không. Đĩa xích (sprocket) thuộc class 31171900 trong family 31170000, còn xích (chain) dạng sợi thuộc Family 31150000 Rope and chain and cable and wire and strap. Khi mua bộ truyền động xích hoàn chỉnh (xích + đĩa xích), cần phân loại từng mặt hàng theo đúng class tương ứng.
- Khi mua vừa ổ bi, vừa bánh răng, vừa bạc lót trong một đơn hàng tổng hợp thì dùng mã nào?
Có thể dùng mã family 31170000 cho toàn bộ gói mua để thống nhất phân loại tổng hợp. Tuy nhiên, nếu hệ thống cho phép khai báo nhiều dòng mã, nên tách riêng từng class (31171500, 31171600, 31171700) để tăng độ chính xác và hỗ trợ phân tích chi tiêu theo danh mục.
- Bạc lót bằng nhựa kỹ thuật (PTFE, nylon) có thuộc 31171600 không?
Có. Class 31171600 Bushings không phân biệt vật liệu; bạc lót từ đồng, nhôm, nhựa kỹ thuật (PTFE, nylon, UHMWPE) hay composite đều phân loại vào 31171600 nếu chức năng là bạc trục/bạc lót giảm ma sát trượt.
- Vật đúc thô dạng bánh răng chưa gia công tinh có thuộc 31170000 không?
Vật đúc thô chưa gia công thành linh kiện chức năng thuộc Family 31100000 Castings and casting assemblies. Khi đã qua gia công tinh (phay răng, nhiệt luyện, kiểm tra kích thước) và đủ điều kiện lắp ráp như một bánh răng hoàn chỉnh, mới phân loại vào class 31171700 Gears thuộc family 31170000.