Mã UNSPSC 81150000 — Dịch vụ khoa học Trái Đất (Earth science services)

Định nghĩa #

Family 81150000 gồm các dịch vụ chuyên môn liên quan đến quan trắc, phân tích, mô hình hóa và lập bản đồ các quá trình tự nhiên của Trái Đất. Theo cấu trúc UNSPSC, family được chia thành năm class chính:

• Class 81151500 — Meteorology (Khí tượng học): Dịch vụ quan trắc, dự báo và phân tích khí hậu, thời tiết; vận hành trạm khí tượng; cung cấp số liệu khí hậu lịch sử.
• Class 81151600 — Cartography (Bản đồ học): Dịch vụ đo đạc, lập bản đồ địa hình, bản đồ chuyên đề; biên tập và số hóa dữ liệu không gian địa lý.
• Class 81151700 — Geology (Địa chất): Dịch vụ khảo sát địa chất công trình, địa chất khoáng sản; phân tích mẫu đất đá; lập báo cáo địa tầng.
• Class 81151800 — Oceanography and hydrology (Hải dương học và thủy văn học): Dịch vụ quan trắc và phân tích tài nguyên nước biển, sông, hồ; mô hình hóa lưu vực; lập bản đồ ngập lụt.
• Class 81151900 — Geophysics (Địa vật lý): Dịch vụ thăm dò địa vật lý (địa chấn, điện từ, trọng lực); khảo sát phục vụ thăm dò dầu khí và khoáng sản.

Nội hàm family 81150000 giới hạn ở dịch vụ — tức là hoạt động nghiên cứu, quan trắc, tư vấn, lập báo cáo và xử lý số liệu do con người và tổ chức thực hiện. Thiết bị phần cứng như máy đo địa chấn, trạm quan trắc khí tượng hay phần mềm GIS thuộc các segment thiết bị/phần mềm khác nhau và không nằm trong family này.

Cấu trúc mã #

Family 81150000 có cấu trúc phân cấp như sau:

Segment  81000000  Engineering and Research and Technology Based Services
└─ Family  81150000  Earth science services
   ├─ Class  81151500  Meteorology
   ├─ Class  81151600  Cartography
   ├─ Class  81151700  Geology
   ├─ Class  81151800  Oceanography and hydrology
   └─ Class  81151900  Geophysics

Trong thực tế procurement, đơn vị mua sắm nên chọn mã đến cấp class (6 chữ số đầu, 2 chữ số cuối 00) khi loại dịch vụ đã xác định được ngành khoa học cụ thể. Chỉ dùng mã family 81150000 khi gói thầu gộp nhiều lĩnh vực khoa học Trái Đất không phân tách được, ví dụ hợp đồng tư vấn môi trường tổng thể bao hàm cả địa chất, thủy văn và khí tượng.

Khi nào chọn mã này #

Chọn family 81150000 hoặc class con phù hợp khi đối tượng mua sắm là dịch vụ chuyên môn thuộc lĩnh vực khoa học Trái Đất. Một số tình huống điển hình trong procurement Việt Nam:

Dùng class 81151500 (Khí tượng học) khi:

• Mua dịch vụ cung cấp số liệu khí hậu, bản tin dự báo thời tiết chuyên dùng cho nông nghiệp, hàng không, xây dựng.
• Thuê dịch vụ quan trắc và phân tích chỉ số khí hậu phục vụ đánh giá tác động môi trường (ĐTM).
• Hợp đồng vận hành, bảo trì mạng lưới trạm khí tượng thủy văn (nếu dịch vụ, không phải thiết bị).

Dùng class 81151600 (Bản đồ học) khi:

• Thuê dịch vụ đo đạc địa hình, bay chụp ảnh hàng không, lập bản đồ địa hình tỷ lệ lớn.
• Mua dịch vụ số hóa, biên tập bản đồ địa chính, bản đồ quy hoạch.
• Hợp đồng xây dựng hệ thống thông tin địa lý (GIS) cho đơn vị hành chính.

Dùng class 81151700 (Địa chất) khi:

• Khảo sát địa chất công trình cho dự án xây dựng (cầu, đường, nhà cao tầng).
• Dịch vụ lập báo cáo địa tầng, phân tích mẫu đất đá trong dự án hạ tầng.
• Tư vấn đánh giá rủi ro địa chất (sạt lở, sụt lún) cho quy hoạch vùng.

Dùng class 81151800 (Hải dương học và thủy văn học) khi:

• Quan trắc lưu lượng sông, mực nước hồ chứa phục vụ quản lý thủy lợi.
• Khảo sát hải văn (dòng chảy, sóng, thủy triều) phục vụ thiết kế cảng, công trình ven biển.
• Mô hình hóa ngập lụt, xâm nhập mặn phục vụ quy hoạch phòng chống thiên tai.

Dùng class 81151900 (Địa vật lý) khi:

• Thăm dò địa chấn phản xạ phục vụ tìm kiếm dầu khí hoặc khoáng sản.
• Khảo sát điện trở suất, từ trường, trọng lực trong các dự án thăm dò tài nguyên.
• Dịch vụ đo địa vật lý giếng khoan (well logging) trong ngành dầu khí.

Nếu gói thầu bao gồm cả thiết bị quan trắc lẫn dịch vụ vận hành, cần tách riêng phần dịch vụ vào 81150000 và phần thiết bị vào segment thiết bị tương ứng (ví dụ segment 41 cho thiết bị phòng thí nghiệm và đo lường).

Dễ nhầm với mã nào #

Các family trong cùng Segment 81000000 có ranh giới đôi khi chồng lấn khi gói dịch vụ tích hợp nhiều lĩnh vực:

Ngoài phạm vi Segment 81, cần lưu ý:

• Segment 77000000 — Environmental Services: Dịch vụ môi trường (quan trắc ô nhiễm không khí, đất, nước) có thể chồng lấn với thủy văn học và địa chất môi trường. Nguyên tắc phân biệt: nếu trọng tâm là đo đạc và phân tích khoa học Trái Đất, dùng 81150000; nếu trọng tâm là xử lý ô nhiễm, phục hồi môi trường, dùng segment 77.
• Segment 43000000 — IT Broadcasting and Telecommunications: Dữ liệu ảnh vệ tinh phân phối qua nền tảng số thuần túy có thể thuộc segment này, không phải 81150000.
• Segment 41000000 — Laboratory and Scientific Equipment: Thiết bị đo địa chấn, thiết bị quan trắc khí tượng — thiết bị vật lý thuộc segment 41, dịch vụ sử dụng thiết bị đó thuộc 81150000.

Lưu ý procurement tại Việt Nam #

Trong hệ thống đấu thầu Việt Nam, các dịch vụ thuộc family 81150000 thường được phân loại là dịch vụ tư vấn (consulting services) theo Luật Đấu thầu. Một số điểm cần lưu ý:

1. Yêu cầu năng lực chuyên môn: Dịch vụ địa chất công trình, đo đạc bản đồ và thăm dò địa vật lý tại Việt Nam yêu cầu nhà cung cấp có chứng chỉ hành nghề do Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc Bộ Xây dựng cấp. Hồ sơ mời thầu cần phản ánh yêu cầu pháp lý này.

2. Kết hợp dịch vụ và thiết bị: Nhiều hợp đồng quan trắc khí tượng thủy văn hoặc thăm dò địa vật lý bao gồm cả thuê/mua thiết bị lẫn dịch vụ vận hành. Procurement cần tách rõ phần dịch vụ (mã 81150000) và phần thiết bị (mã segment 41 hoặc 43) để phân loại ngân sách và áp dụng quy trình đấu thầu phù hợp.

3. Dữ liệu đầu ra thuộc sở hữu nhà nước: Theo quy định của Luật Đo đạc và Bản đồ (2018) và Luật Địa chất và Khoáng sản, nhiều dữ liệu địa chất, bản đồ địa hình do ngân sách nhà nước tài trợ được quản lý tập trung. Hợp đồng cần quy định rõ quyền sở hữu và quy trình bàn giao dữ liệu.

4. Mã VSIC tương ứng: Các tổ chức cung cấp dịch vụ thuộc family 81150000 thường đăng ký ngành nghề theo mã VSIC 7110 (Hoạt động kiến trúc và kỹ thuật dân dụng và tư vấn kỹ thuật liên quan) hoặc 7120 (Thử nghiệm và phân tích kỹ thuật). Việc đối chiếu VSIC hỗ trợ xác minh năng lực pháp lý của nhà thầu.