Mã UNSPSC 31240000 — Quang học công nghiệp (Industrial optics)
Family 31240000 (English: Industrial optics) là nhóm UNSPSC phân loại các linh kiện quang học (optical components) sử dụng trong môi trường công nghiệp, chế tạo và nghiên cứu kỹ thuật. Family này thuộc Segment 31000000 Manufacturing Components and Supplies — nhánh bao trùm các chi tiết và vật tư phục vụ sản xuất, gia công, lắp ráp. Phạm vi của 31240000 trải rộng từ thấu kính (lens), lăng kính (prism), gương công nghiệp (mirror), bộ lọc quang học (optical filter), đến phôi quang học (optical blank) và vòm quang học (optical dome) — những thành phần cấu thành hệ thống quang học trong thiết bị đo lường, máy công cụ, hệ thống quan sát và dây chuyền kiểm tra tự động.
Định nghĩa #
Family 31240000 gom các linh kiện quang học rời (discrete optical components) được chế tạo theo tiêu chuẩn công nghiệp, dùng để điều khiển, truyền dẫn, lọc hoặc phản xạ ánh sáng trong hệ thống quang học hoàn chỉnh. Đây là các chi tiết cấu kiện (components) chứ không phải thiết bị quang học nguyên chiếc (instruments) — sự phân biệt này là ranh giới quan trọng khi phân loại UNSPSC.
Các class con trong family 31240000:
| Class | Tên UNSPSC gốc | Mô tả ngắn |
|---|---|---|
| 31241500 | Lenses and prisms | Thấu kính và lăng kính |
| 31241600 | Optical blanks | Phôi quang học thô, chưa gia công bề mặt quang học hoàn chỉnh |
| 31241700 | Mirrors | Gương công nghiệp (phẳng, cầu lõm, cầu lồi, parabolic) |
| 31241800 | Optical filters | Bộ lọc quang học (lọc bước sóng, lọc phân cực, lọc neutral density) |
| 31241900 | Optical domes | Vòm quang học (dome), tấm cửa sổ quang học (window) |
Trong bối cảnh procurement tại Việt Nam, family này xuất hiện phổ biến trong các gói mua sắm của nhà máy sản xuất thiết bị điện tử, đơn vị tích hợp hệ thống quan sát (surveillance system integrator), phòng thí nghiệm quang học, và cơ sở nghiên cứu kỹ thuật quân sự hoặc dân sự.
Khi nào chọn mã này #
Chọn 31240000 (hoặc class con phù hợp) khi đối tượng mua sắm là linh kiện quang học công nghiệp rời lẻ, đáp ứng ít nhất một trong các điều kiện sau:
- Thấu kính hoặc lăng kính rời — thấu kính hội tụ, phân kỳ, achromat, thấu kính trụ (cylindrical lens), lăng kính phân tán, lăng kính Dove, lăng kính Porro: chọn class 31241500.
- Phôi thủy tinh/tinh thể quang học chưa gia công hoàn chỉnh — phôi thủy tinh BK7, fused silica, calcium fluoride dạng tấm, thanh hoặc phôi đúc: chọn class 31241600.
- Gương công nghiệp — gương phẳng có lớp phủ kim loại hoặc điện môi, gương parabolic hội tụ chùm laser, gương bẻ hướng chùm tia: chọn class 31241700.
- Bộ lọc quang học — bộ lọc băng thông (bandpass filter), lọc cạnh bước sóng (long-pass/short-pass), lọc phân cực, kính lọc neutral density, bộ lọc dải hồng ngoại: chọn class 31241800.
- Vòm quang học hoặc tấm cửa sổ quang học — vòm sapphire cho camera hồng ngoại, tấm cửa sổ silica cho buồng chân không, dome polyethylene cho cảm biến radar: chọn class 31241900.
Khi gói thầu mua hỗn hợp nhiều loại linh kiện quang học không thuộc cùng một class, dùng mã family 31240000 làm mã gộp. Khi xác định được loại cụ thể, ưu tiên class 8 chữ số.
Dễ nhầm với mã nào #
Family 31240000 thường bị nhầm với các nhóm mã sau:
1. Thiết bị quang học nguyên chiếc (Segment 41000000 — Laboratory and Measuring and Observing and Testing Equipment) Đây là nhầm lẫn phổ biến nhất. Family 31240000 chỉ bao gồm linh kiện (components) — tức các chi tiết quang học rời được tích hợp vào thiết bị. Kính hiển vi (microscope), kính viễn vọng (telescope), máy đo quang phổ (spectrometer), máy đo chiều dài laser (laser distance meter) là thiết bị hoàn chỉnh → thuộc Segment 41000000, không thuộc 31240000.
2. Sản phẩm quang học tiêu dùng (Segment 53000000 — Apparel and Luggage and Personal Care Products / 45000000 — Printing and Photo and Audio and Video) Kính mắt thông thường, ống nhòm tiêu dùng (binoculars), kính lúp cầm tay thuộc các segment tiêu dùng, không phải linh kiện công nghiệp 31240000.
3. Cáp quang và linh kiện viễn thông quang học (Family 26120000 — Fiber optic cable) Cáp sợi quang (fiber optic cable) và đầu nối quang (optical connector) dùng truyền dẫn dữ liệu thuộc Segment 26000000 (Electrical systems and lighting and components), không thuộc 31240000. Ranh giới: linh kiện trong 31240000 thực hiện chức năng tạo hình/lọc ánh sáng; cáp quang thực hiện chức năng truyền dẫn tín hiệu.
4. Các family khác trong Segment 31000000 Các family lân cận như 31160000 (Hardware), 31170000 (Bearings and bushings) là chi tiết cơ khí — không liên quan đến chức năng quang học. Nếu gói mua bao gồm cả giá đỡ quang học (optical mount) bằng kim loại lẫn thấu kính, cần tách mã: giá đỡ → 31160000 hoặc family cơ khí phù hợp; thấu kính → 31241500.
Bảng phân biệt nhanh:
| Đối tượng mua sắm | Mã đúng | Lý do |
|---|---|---|
| Thấu kính achromat rời | 31241500 | Linh kiện quang học, chưa lắp vào thiết bị |
| Gương parabolic laser | 31241700 | Linh kiện phản xạ công nghiệp |
| Bộ lọc băng thông 532 nm | 31241800 | Linh kiện lọc quang |
| Kính hiển vi sinh học nguyên chiếc | 41104100 | Thiết bị đo lường/quan sát |
| Cáp sợi quang đơn mode | 26121700 | Truyền dẫn viễn thông |
| Kính mắt bảo hộ lao động | 46181500 | Thiết bị bảo hộ cá nhân |
Cấu trúc phân cấp và mối liên hệ với Segment 31000000 #
Segment 31000000 (Manufacturing Components and Supplies) là nhánh UNSPSC tập hợp các chi tiết, vật tư cấu thành thiết bị sản xuất — từ chi tiết đúc, rèn, gia công cơ đến linh kiện điện cơ và quang học. Family 31240000 là nhánh chuyên biệt cho lĩnh vực quang học, tách biệt hoàn toàn khỏi các family cơ khí thuần túy như:
- 31100000 Castings and casting assemblies — chi tiết đúc kim loại
- 31130000 Forgings — chi tiết rèn
- 31150000 Rope and chain and cable and wire — dây thừng, cáp, xích
- 31160000 Hardware — phụ kiện cơ khí, ốc vít, bu lông
- 31170000 Bearings and bushings and wheels and gears — ổ bi, bánh răng
Vị trí của 31240000 trong cây phân cấp UNSPSC phản ánh quan điểm rằng linh kiện quang học là thành phần chế tạo (manufacturing component) — được sản xuất theo đặc tính kỹ thuật, gia công bề mặt, phủ lớp quang học — trước khi được tích hợp vào thiết bị hoàn chỉnh.
Lưu ý procurement tại Việt Nam #
Tại Việt Nam, nhu cầu mua sắm linh kiện quang học công nghiệp tập trung ở một số lĩnh vực:
- Sản xuất điện tử và bán dẫn: các nhà máy FDI tại các khu công nghiệp Bắc Ninh, Bình Dương, Đồng Nai sử dụng thấu kính và gương trong hệ thống kiểm tra AOI (Automated Optical Inspection) và thiết bị lithography.
- Thiết bị y tế và phòng thí nghiệm: bộ lọc quang và thấu kính cho máy xét nghiệm sinh hóa, máy PCR, thiết bị nội soi.
- Quốc phòng và an ninh: vòm quang học, gương và bộ lọc cho thiết bị quan sát hồng ngoại, camera nhiệt.
- Nghiên cứu và giảng dạy: phôi quang học, lăng kính, thấu kính cho phòng thí nghiệm vật lý quang học tại các trường đại học và viện nghiên cứu.
Khi lập hồ sơ thầu, cần lưu ý:
- Mô tả kỹ đặc tính quang học (bước sóng làm việc, đường kính, độ dày, lớp phủ) để phân biệt với hàng tiêu dùng thông thường.
- Hàng hóa thuộc nhóm quang học công nghiệp có thể cần giấy phép nhập khẩu riêng nếu có liên quan đến ứng dụng lưỡng dụng (dual-use) theo quy định kiểm soát xuất nhập khẩu.
- Mã HS tương ứng phổ biến là Chương 90 (dụng cụ và thiết bị quang học, nhiếp ảnh, đo lường, kiểm tra) — cụ thể HS 9001 cho thấu kính, sợi quang; HS 9002 cho thấu kính lắp ráp; HS 9013 cho thiết bị quang học khác.
Câu hỏi thường gặp #
- Thấu kính rời mua về để lắp vào máy kiểm tra AOI có thuộc family 31240000 không?
Có. Thấu kính (lens) rời chưa lắp vào thiết bị hoàn chỉnh là linh kiện quang học công nghiệp, thuộc class 31241500 (Lenses and prisms) trong family 31240000. Khi thấu kính đã được lắp thành máy AOI nguyên chiếc và mua cả máy, mã chuyển sang Segment 41000000.
- Gương phản xạ cho hệ thống laser cắt kim loại thuộc mã nào?
Gương phản xạ chùm laser (laser beam steering mirror) là linh kiện quang học công nghiệp, thuộc class 31241700 (Mirrors) trong family 31240000. Cần phân biệt với toàn bộ đầu cắt laser nguyên chiếc, vốn thuộc Segment 23000000 (Industrial Machinery).
- Phôi thủy tinh quang học BK7 dạng tấm chưa mài bề mặt thuộc mã nào?
Thuộc class 31241600 (Optical blanks) trong family 31240000. Optical blank là phôi vật liệu quang học đã được đúc hoặc cắt theo hình dạng ban đầu nhưng chưa qua gia công bề mặt quang học (polishing, coating). Khi phôi đã được gia công thành thấu kính hoàn chỉnh thì chuyển sang 31241500.
- Cáp sợi quang dùng trong mạng viễn thông có thuộc 31240000 không?
Không. Cáp sợi quang (fiber optic cable) dùng truyền dẫn tín hiệu viễn thông thuộc Segment 26000000 (Electrical systems and lighting), cụ thể là các family trong nhóm 26120000. Family 31240000 chỉ bao gồm linh kiện quang học thực hiện chức năng tạo hình, lọc hoặc phản xạ ánh sáng trong hệ thống quang học.
- Bộ lọc phân cực (polarizing filter) dùng trong máy ảnh công nghiệp thuộc mã nào?
Thuộc class 31241800 (Optical filters) trong family 31240000, nếu đây là linh kiện rời tích hợp vào hệ thống machine vision công nghiệp. Bộ lọc phân cực bán lẻ gắn vào ống kính máy ảnh tiêu dùng có thể thuộc nhóm phụ kiện nhiếp ảnh trong Segment 45000000.
- Vòm quang học (optical dome) cho camera hồng ngoại trên UAV thuộc mã nào?
Thuộc class 31241900 (Optical domes) trong family 31240000. Vòm quang học là tấm che bảo vệ hình vòm cầu, được chế tạo từ vật liệu trong suốt bước sóng nhất định (sapphire, germanium, polyethylene) và không làm lệch quang trục hệ thống. Đây là linh kiện phổ biến trong thiết bị quan sát hàng không và quốc phòng.
- Khi gói thầu bao gồm cả thấu kính lẫn gương và bộ lọc quang học, nên dùng mã nào?
Nếu không thể tách thành các dòng riêng biệt, dùng mã family 31240000 làm mã gộp cho toàn bộ gói. Nếu hồ sơ thầu cho phép khai báo từng dòng mục, nên tách: thấu kính → 31241500, gương → 31241700, bộ lọc → 31241800 để phân loại chính xác hơn.